Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenleri, gemi gövdelerinde meydana gelen ve hem denizleri kirleten hem de küresel ısınmayı hızlandıran “kekomoz” tehlikesine dikkat çekmek amacıyla önemli bir proje geliştirdi.
Proje, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) çerçevesinde düzenlenen panelde tanıtıldı. Akademisyenler, bu projeyle COP31’de kekomozla mücadele konusunda karar alınmasını sağlamayı hedefliyor.
Kekomoz Nedir?
Proje yürütücüsü ve BTÜ AR-GE’den Sorumlu Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sinan Uyanık, AA muhabirine yaptığı açıklamada, COP31 kapsamında Antalya’da gerçekleştirilen çalışmalara 11 proje ve akademisyen ile öğrencilerden oluşan bir ekiple katkı sağladıklarını belirtti. Uyanık, Türkiye Afetle Mücadele Vakfı ile birlikte hazırladıkları projenin, deniz taşımacılığı sırasında gemi gövdelerine yapışarak biyolojik kirliliğe yol açan canlılarla mücadele etmeyi amaçladığını ifade etti.
Küresel Isınma Üzerindeki Etkileri
Kekomozun hem deniz ekosistemine zarar verdiğini hem de küresel ısınmayı tetiklediğini söyleyen Uyanık, mevcut koruma yöntemlerinin de deniz kirliliğine neden olduğunu vurguladı. Gemi yüzeylerinin genellikle “biyosit” adı verilen zararlı bileşenler içeren boyalarla kaplandığını ya da düzenli aralıklarla fiziksel temizlikten geçirildiğini belirten Uyanık, bu süreçlerin ağır metallerin ve boya kalıntılarının deniz suyuna karışmasına sebep olduğunu dile getirdi.
“Denizlere zarar vermeyecek akademik bir çözüm üretilmesi gerektiğiyle ilgili çalışma yapılması gerekiyor.”
Uyanık, öncelikle COP31’de kekomozla mücadeleye yönelik bağlayıcı bir karar alınmasını sağlamayı amaçladıklarını kaydederek, çevre dostu çözümler için akademik AR-GE projeleri geliştirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Dünya Genelinde İş Birliği Gerekiyor
Kekomozun doğal bir afet olarak nitelendirildiğini ifade eden Uyanık, bu tür sorunların önlenmesi için Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) tüm dünya ülkelerini kapsayan bağlayıcı kararlar almasının önemini vurguladı. Kekomoz ile ilgili herhangi bir düzenleyici kanun veya yönetmeliğin bulunmadığını belirten Uyanık, sundukları projenin iklim değişikliğiyle mücadelede ve deniz ekosisteminin korunmasında etkili olacağını söyledi.
“COP31’e sunduğumuz projeyle hem iklim değişikliğiyle mücadele hem deniz ekosisteminin korunması için bağlayıcı bir kararın alınmasını amaçlıyoruz.”
Ayrıca, biofouling olarak bilinen bu durumun gemi yüzeylerinde pürüzlülüğe sebep olduğunu belirten Uyanık, bu pürüzlülüğün artmasıyla gemilerin hareket ederken daha fazla enerji tüketmek zorunda kaldığını anlattı. Bu nedenle biofouling oranına bağlı olarak yakıt tüketiminin yüzde 10 ile 80 oranında arttığını ifade etti.
Sonuç olarak, fazla yakıt tüketimi daha yüksek emisyonların ortaya çıkmasına neden olduğunu belirten Prof. Dr. Uyanık, “Fazla emisyonlar küresel ısınmaya yol açan özellikle karbonmonoksit gibi gazların atmosfere salınımına sebep olmaktadır.” dedi.










