Türk bilim insanları, balın hangi bitkilerden elde edildiğini belirlemek için yapay zeka destekli bir sistem geliştiriyor. Bu yenilikçi proje, Türkiye’nin dijital polen bankasını oluşturmayı da hedefliyor.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Ankara Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi işbirliğiyle yürütülen “AutoPol: Otomatize Polen Tanımlama ve Flora Takip Sistemi Geliştirilmesi” projesi, TÜBİTAK 1001 Programı kapsamında destekleniyor. Proje, polenlerin yapay zeka ile tanımlanarak balın bitkisel kaynaklarını belirlemeyi amaçlıyor.
Otomatik Mikroskop Sistemi
Proje kapsamında toplanan polen örnekleri, otomatik tarama ve odaklama özelliklerine sahip bir mikroskop sistemi ile görüntülenecek. Elde edilen veriler dijital ortama aktarılacak ve böylece bal örneklerindeki polenlerin analizi yapılacak. Bu analiz sayesinde ürünlerin hangi bitkilerden elde edildiği doğrulanacak.
Analiz Süreçlerinin Hızlandırılması
Ayrıca, projede geliştirilecek otomatik mikroskop sistemi sayesinde polenlerin uzmanlar tarafından tek tek incelenmesini gerektiren analiz süreçleri hızlandırılacak. Böylece daha standart hale getirilen analizler ile sahadan toplanan polen örnekleri üzerinden bölgesel bitki örtüsü hakkında veri elde edilmesi sağlanacak.
“Hızlı bir şekilde balın gerçekliği hakkında konuşmamız mümkün olacak.”
ODTÜ Robotik ve Yapay Zeka Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi’nden Dr. Babür Erdem, projenin üç üniversitenin işbirliğiyle yürütüldüğünü belirtti. Erdem, Türkiye’nin dünyada bal üretiminde üçüncü sırada yer aldığını ifade etti.
Milli Dijital Polen Veri Bankası
Erdem, polen analiziyle sahte veya tağşişli balların tespitinin sağlanabileceğini vurgulayarak, bu alanda yapay zekanın kullanımıyla sürecin hızlanacağını dile getirdi. Ayrıca, projenin bir diğer önemli amacı olan milli dijital polen veri bankasının oluşturulması da dikkat çekti.
Erdem, “Yani milli bir dijital polen veri bankası da oluşturmak bu projenin amaçlarından bir tanesi. Projemiz, Türkiye’de ilk olma özelliği taşıyor” dedi. Dünya genelinde benzer çalışmalar bulunsa da Türkiye’de henüz böyle bir veri bankası bulunmadığına dikkat çekti.
“Bu projenin sonucunda hızlı bir şekilde bal örneklerini incelemek isteyen bakanlık veya özel laboratuvarlar olabilir.”
Erdem ayrıca projenin ilerleyen aşamalarında havadaki polenlerin toplanmasıyla alerjenlere karşı önlemler alınması ve hava kalitesinin belirlenmesine katkıda bulunabileceğinin altını çizdi. Proje sayesinde bal örneklerinin hızlı bir şekilde incelenmesi sağlanacak ve uzman gereksinimi azaltılacak.
Sonuç olarak, bu yenilikçi sistem sayesinde tüketiciler için güvenilir bir bal tedariki sağlanması hedefleniyor.
