İzmir’in Bergama ilçesinde, antik dönemden bu yana süregelen parşömen sanatını yaşatan çıraklar, ustaları İsmail Araç’ın mirasını devam ettiriyor. Araç, 2022 yılında “Yaşayan İnsan Hazineleri Geleceğe Aktarılan Mirasın Temsilcileri Ödülü” ile onurlandırılmıştı ve 28 Mayıs’ta hayatını kaybetti.
93 yaşında hayata veda eden İsmail usta, parşömenin üretim sürecini yıllarca sürdürmüş ve bu sanatı nesilden nesile aktaran önemli bir isim olmuştur. Çırakları, doğal malzemelerle ve geleneksel yöntemlerle parşömen üretimini sürdürüyor.
Ustalarından Aldıkları Mirası Yaşatıyorlar
Bergama’daki atölyelerinde parşömen üreten çıraklardan Meltem Demirel, ustalarının mirasına sahip çıktıklarını belirtti.
“Oğlak derilerini alıp kirece yatırıyoruz. Sonrasında parşömen ortaya çıkıyor.”
şeklinde süreci anlatan Demirel, parşömenin sadece bir yazı materyali değil, aynı zamanda yaşayan bir hatıra olduğunu ifade etti.
Demirel, yerli ve yabancı turistlere parşömen yapımını uygulamalı olarak gösterdiklerini de sözlerine ekledi. Bu sayede, Bergama’nın tarihi zanaatına olan ilgiyi artırmayı hedefliyorlar.
Parşömen Müzesi İçin Kampanya Başlatıldı
İsmail Araç’ın anısını yaşatmak amacıyla Bergama’da Parşömen Müzesi kurulması için başlatılan dijital kampanya büyük destek görüyor. Kampanyaya katılan Demirel,
“İsmail ustamızın en büyük mirası buradaki çıraklarım.”
diyerek ustalarının önemine dikkat çekti. Şu ana kadar 6 bin 500 imza toplandığını belirtti.
Kampanya destekçileri, müzenin açılması durumunda ustanın adıyla anılmasının önemli olduğunu düşünüyor. Bergama parşömen ailesi olarak bu girişimi desteklediklerini vurguluyorlar.
Uluslararası Alanda Tanıtım Çabaları
İngiltere’de yaşayan parşömen tasarımcısı Demet Tokbay, bu sanatı yurtdışında yaşatmaya devam ediyor. Tokbay, parşömenin Bergama kökenli olduğunu ve bu değerin uluslararası alanda tanıtılması gerektiğini belirtti.
“Hepimiz elimizden geldiğince bu zanaatin unutulmaması için çalışıyoruz.”
ifadelerini kullandı.
Bergama’nın tarihi ve kültürel değerlerinin daha fazla tanınmasını sağlamak adına yapılan çalışmaların önemine değinen Tokbay, planlanan müzenin açılmasıyla İsmail Usta’nın adının daha geniş kitleler tarafından hatırlanacağını düşünüyor.
Araç’ın Öğretileri Unutulmuyor
İsmail Araç’ın çıraklarından Hazel Aymaz ise ustasının atölyesindeki deneyimlerin kendisi üzerinde bıraktığı etkiyi anlattı. Araç’ın sürekli ilgisi ve öğretilerinin kendisi için çok değerli olduğunu söyleyen Aymaz, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı olduğunu da belirtti.
