İran’a yönelik ABD ve İsrail tarafından başlatılan askeri operasyon, küresel piyasalarda sert dalgalanmalara yol açtı. Finans uzmanları, özellikle enerji fiyatları, enflasyon, petrol arzı ve Türkiye ekonomisi üzerindeki risklere dikkat çekti.
Kritik Eşik: Hürmüz Boğazı
Finansal Analist Salih Oğuzhan Sever, piyasalardaki ilk etkinin doğrudan enerji fiyatlarına yansıdığını belirterek, jeopolitik riskin merkezinde Hürmüz Boğazı’nın yer aldığını vurguladı.
“Küresel petrol arzının çok önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı’ndan sağlanıyor. Olası bir kapanma ya da arz kesintisi ihtimali, fiyatlamaların ana belirleyicisi olur” dedi.
Sever’in değerlendirmesine göre, savaş haberlerinin ardından Brent petrol 73 dolar seviyesinden hızla yükselerek 82 doları test etti. Gün içinde yüzde 7’ye varan artış sonrası fiyatlar 77–78 dolar bandında dengelendi.
Altın Yükseldi, Tahviller Geriledi
Piyasalardaki genel tabloya da değinen Sever, Asya borsalarının yüzde 1–1,5 aralığında düşüşle işlem gördüğünü, ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 4,10’dan 3,96’ya gerilediğini aktardı.
Altın fiyatlarının yüzde 2’nin üzerinde yükseldiğini, doların ise görece yatay seyrettiğini belirten Sever, euro tarafında negatif açılışın dikkat çektiğini ifade etti.
Petrol Fiyatları Türkiye İçin Alarm Niteliğinde
Sever, enerji fiyatlarının Türkiye ekonomisi açısından kritik olduğuna dikkat çekerek şu uyarıda bulundu:
“Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış, enflasyona 0,5 ila 1 puan arasında olumsuz etki yapabiliyor.”
Brent petrolün 100 dolara yönelmesi halinde;
-
Motorin fiyatlarının 75 TL’ye,
-
Benzin fiyatlarının 70 TL’nin üzerine,
-
Doğal gaz maliyetlerinin ise ciddi şekilde yükselmesi
bekleniyor. Bu senaryonun enflasyonla mücadeleyi zorlaştıracağı, ikinci tur fiyat artışlarını tetikleyebileceği ifade ediliyor.
TCMB’den Likidite ve Kur Hamlesi
Sever, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın piyasadaki oynaklığa karşı aldığı önlemleri de değerlendirdi. TCMB’nin;
-
Bir hafta vadeli repo ihalelerine ara verdiğini,
-
TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlayacağını
açıkladığını hatırlatan Sever, bu adımların likiditeyi sıkılaştırmak ve kur oynaklığını sınırlamak amacı taşıdığını belirtti.
CDS Yükseldi, Borsada Sert Açılış
Bulls Yatırım Yurtiçi Satış Direktörü Evren Çakarer, Türkiye piyasalarının jeopolitik gelişmelerden doğrudan etkilendiğini söyledi.
Çakarer’e göre;
-
Türkiye CDS primi 234 seviyelerine yükseldi,
-
Vadeli piyasalarda açılış yüzde -3’ün üzerinde gerçekleşti,
-
Gün içi dalgalanma yüzde -3,5 bandına kadar genişledi.
Bu hareketlerin mevcut konjonktürde “normal bir jeopolitik reaksiyon” olduğunu vurgulayan Çakarer, tansiyonun düşmemesi halinde satış baskısının sürebileceği uyarısında bulundu.
100 Dolar Senaryosu Masada
Çakarer, 81–82 dolar seviyesinin Brent petrol için teknik ve psikolojik eşik olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu bandın üzerinde kalıcılık sağlanırsa 90 dolar gündeme gelir. Hürmüz Boğazı kaynaklı ciddi bir arz şoku yaşanırsa 100 dolar ve üzeri seviyeler masaya gelebilir.”
Ayrıca piyasalarda aşırı oynaklığı sınırlamak amacıyla;
-
Açığa satış işlemlerinin 6 Mart’a kadar yasaklandığını,
-
Emir/işlem oranının düşürüldüğünü
hatırlatan Çakarer, bu adımların koruyucu önlemler olduğunu söyledi.
Türkiye Ekonomisi İçin Kritik Süreç
Uzmanlara göre, enerji arzında kalıcı bir kesinti yaşanmadığı sürece piyasalardaki dalgalanma yönetilebilir kalabilir. Ancak petrol fiyatlarının kalıcı şekilde 100 doların üzerine çıkması, Türkiye açısından enflasyon, büyüme ve makroekonomik dengeleri yeniden şekillendirebilecek bir risk oluşturuyor
