17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nde Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde su altında kalan “batık şehrin” son hali görüntülendi.
Su altı belgesel yapımcısı ve görüntü yönetmeni Tahsin Ceylan, yüksek inşaat mühendisi, mimar ve deprem uzmanı Yoshinori Moriwaki ile Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) Başkanı ve eğitmen Murat Kulakaç, depremin 25. yılında Gölcük’te bir araya geldi.
Ceylan ve Moriwaki, Marmara Depremi’nin ardından fay hattının Değirmendere Mahallesi Çınarlık Meydanı’nda yer alan otel, vapur iskelesi, çay bahçesi, ev gibi yapıları denize çekmesiyle oluşan “su altı şehri”ne dalış yaptı.
Yaklaşık 20 kişilik ekip tarafından 20 ile 50 metre derinlikte gerçekleştirilen dalışta, ilk göze çarpan enkaz halindeki binalar, ev eşyaları, mobilyalar olurken, depremden önce Değirmendere Çınarlık Meydanı’nda yer alan dev çınar ağaçları ise İzmit Körfezi’nin derin sularında dimdik ayakta görüntülendi.
Kayıtlarda, 25 yıl önce insanların çay içtiği ve gezindiği Çınarlık Meydanı’ndan enkaza gömülen arabaların, otellerin ve evlerin yosunla kaplandığı ve deniz canlılarına ev sahipliği yaptığı görülüyor.
Su altında Atatürk mozaiği ile görüntü veren ekip, daha sonra enkaza Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu’nun “Ve zaman durdu. 17 Ağustos 1999 03: 02 Marmara Depremi’nde hayatını kaybeden vatandaşlarımızı saygı ve rahmetle anıyoruz.” tabelası bıraktı.
“Deprem konusundaki duyarlılığın artmasını istiyoruz”
Su altındaki otel ve çınar ağaçlarını incelediklerini aktaran Ceylan, “Birlikte gezdik. Moriwaki bir deprem uzmanı. Uzun yıllardır ülkemizde yaşıyor. Tabii depremin su altında bıraktığı izler, bir doğal resim oluşturup birçok canlıya ev sahipliği yapıyor olsa da yine de yaşamın su altındaki izleri. Deprem riski yaşayan ülkemiz açısından da sürekli onları hatırlamamız gerekiyor. Depreme hazırlıklı bir toplum olmamız gerektiği konusunda bize ip uçları veriyor. Deprem konusundaki duyarlılığın artmasını istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
“Depremi unutmamak lazım”
Yoshinori Moriwaki de Japonya’da herkesin depreme hazırlıklı olduğunu belirterek, “Kimse unutmuyor, tecrübelerini unutmuyor. Aynı hatalar olmaması için herkes çalışıyor, ondan dolayı.” dedi.
Türkiye’deki izlenimlerini paylaşan Moriwaki, ülkenin teknolojik olarak iyi durumda olduğunu, inşaatların iyi olduğunu belirterek, zaman zaman kurallara uyulmaması nedeniyle sıkıntıların yaşanabildiğini söyledi.
Moriwaki, yaşananlardan ders alınması gerektiğini vurgulayarak, “1999 Marmara Depremi’ni yaşadı insanlar, biliyor. Ama yaşamayan anlamıyor. Allah korusun, tekrar olmasın ama siz unutmaya çalışıyorsunuz. Yani depremi unutmamak lazım. Mutlaka büyük insanlar, gençlere anlatması lazım.” diye konuştu.
