22.12.1914 Osmanlı ordusunun Rus işgalindeki topraklarını kurtarmak için başlattığı Sarıkamış Harekatı’nda binlerce vatan evladı, kahramanca çarpışırken dondurucu hava, hastalık ve açlıkla da mücadele etti. Bugün vatanı için şehadeti göze alarak ölüme koşan kahramanların başlattığı Sarıkamış Harekatı’nın 109’uncu yıldönümü. Dağılma ve yıkılma sürecine giren Osmanlı Devleti, 1912’de Trablusgarp, 1913’te ise Balkan savaşlarında ağır yenilgiler aldı. Başkomutan Vekili olan Enver Paşa, kayıpları telafi etmek için yeni bir harekât planı oluşturdu.
İstanbul üzerinden gönderilen yardım gemileri de Ruslar tarafından batırıldı.
Anadolu’nun ve Kafkaslar’ın kilit noktası olan Sarıkamış hedefteydi. Ordunun durumu göz önüne alındığında kış şartlarına uygun değildi. İstanbul üzerinden gönderilen yardım gemileri de Ruslar tarafından batırıldı. Tüm eksiklere rağmen 22 Aralık’ta harekât başlatıldı. Osmanlı ordusu, hızlı bir harekatla Rus ordusunu imha etmeyi hedefledi. Çetin kış şartları ve arazi yapısı bu planın bozulmasındaki en önemli etkenler oldu.
Sarıkamış’ta 60 bini donarak Ölmek üzere 78 bin şehit vermiştik. 1914 yılının 15-22 Aralık tarihleri arasında, Sarıkamış yakınındaki ALLAHU-EKBER dağlarında, Kars’ı Ruslardan geri almak için harekata katılan 60 bin asker donarak öldü. İklim şartlarının zorluğuna stratejik hatalar eklendi. Harekât planının dışına çıkılması, başarıyı güçleştirdi.”10’uncu Kolordu, Hafız Hakkı Paşa komutasında Oltu önlerine geldiğinde bir Rus kuvvetini yenilgiye uğrattıktan sonra plana uymayarak Rus birliklerini takip faaliyeti içerisine girmişti. Bu da tabi 10’uncu Kolordu’nun Bardız’a gelmesini geciktirecekti.”
Karlı dağlar geçit vermedi
10’uncu Kolordu, Bardız’a ulaşmak için Allahuekber Dağlarını kullandı. 18 saat süren zorlu yürüyüş, askerin gücünü ve moralini düşürdü.10’uncu Kolordu, Bardız’a ulaşmak için Allahuekber Dağlarını kullandı. 18 saat süren zorlu yürüyüş, askerin gücünü ve moralini düşürdü. “Çetin kış şartlarında bu yolculuğu gerçekleştirirken soğukla, karla, iklimin acımasızlığıyla karşılaşacak ve burada özellikle donmak suretiyle çok sayıda askerin burada şehit düştü. “Yolda verdiği kayıplarla gücü zayıflayan Osmanlı birlikleri, Ruslara karşı taarruza geçti.Binlerce vatan evladı düşmanla çarpışarak, soğukta donarak ve salgın hastalık sonucu şehit oldu. Başarısız olan harekât, 15 Ocak’ta sona erdi. Rus birliklerinin ilerleyişi ile Türk Ordusu geri çekilmek zorunda kaldı. Harekatın en önemli sonucu, Doğu Anadolu’da Ermeni sorununu ortaya çıkmasına neden olmuştur.
