Filistinli tutukluların haklarını savunan kuruluşlardan biri olan “Mehcet Kudüs Vakfı”ndan yapılan açıklamada, idari tutukluluk uygulamasına karşı 6 aya yakındır açlık grevinde olan Avavde’nin İsrail makamlarıyla anlaşmaya vardığı belirtildi.
Avavde’nin söz konusu anlaşma doğrultusunda açlık grevini sonlandırdığı aktarılan açıklamada, buna göre Avavde’nin 2 Ekim 2022 tarihinde serbest bırakılacağına işaret edildi.
Ne olmuştu?
İsrail tarafından en son 27 Aralık 2021’de olmak üzere birkaç kez tutuklanan Avavde, kendisi hakkında verilen “idari tutukluluk” kararına karşı açlık grevi başlatmıştı.
Avavde, 111 gün sürdürdüğü açlık grevini, hakkındaki “idari tutukluluk” kararının kaldırılması teminatına karşılık 21 Haziran’da sonlandırmış ancak İsrail’in verdiği sözü tutmaması üzerine 3 Temmuz’da yeniden açlık grevine başlamıştı.
İsrail’in Filistinlilere yönelik “yargısız” cezası: İdari tutukluluk
İngiliz sömürge dönemindeki Olağanüstü Hal Yasası’ndan uyarlanan İsrail askeri yasaları, tutuklanan kişinin hakkındaki suçlamayı ya da bununla ilgili delilleri “güvenlik” gerekçesiyle öğrenemediği “idari tutukluluk” uygulamasını içeriyor.
İnsan haklarına aykırı bu uygulama, İsrailli ve Filistinli insan hakları örgütlerinin yanı sıra uluslararası kuruluşlar tarafından da yoğun biçimde eleştiriliyor.
İsrail ordusu, iç istihbarat teşkilatı Şabak (Şin-Bet) ile iş birliği halinde, işgal altındaki Batı Şeria’da “ileride suç işleyebileceği” gerekçesiyle Filistinlileri idari tutuklu olarak gözaltına alabiliyor. Gözaltındaki Filistinliler, 8 gün içinde askeri mahkemeye çıkartılıyor.
Ancak burada tutuklu Filistinli veya avukatı, askeri savcının mahkemeye sunduğu tutuklama gerekçesini, bununla ilgili delilleri “güvenliğe zarar verebileceği” gerekçesiyle öğrenemiyor. Bu nedenle bir yargı süreci ya da savunma mümkün değil.
İsrailli insan hakları örgütlerine göre, askeri mahkemeler, tutuklanan kişilere yönelik kararlarda “otomatik onay mercileri” şeklinde hareket ediyor.
Filistinliler, haklarındaki suçlamayı öğrenemeden ve kendilerini savunma hakkından mahrum şekilde 6 aya kadar hapse atılabiliyor. Altı ay sonra yeniden askeri mahkemeye sevk edilen ancak suçlamadan habersiz bir Filistinlinin tutukluluk süresi 5 yıla kadar defalarca uzatılabiliyor.
