Global elektrik talebi, yeni tip koronavirüs salgınından sonraki süratli toparlanma, çok soğuk ve sıcak hava koşulları nedeniyle 2021’de yüzde 6 büyüdü.
Talebi karşılamada kömür ve doğal gaz arzının yetersiz kalması güç piyasalarında fiyatlarda oynaklığa yol açtı. Bu durum elektrik üreticileri, perakende şirketleri, son tüketiciler başta olmak üzere birçok kısmı olumsuz etkiledi.
IEA fiyat endeksine nazaran, Avrupa’da perakende elektrik fiyatları 2021’in son çeyreğinde, 2015-2020 ortalamasının 4 katına çıktı.
Elektrik kesimi kaynaklı karbon emisyonları yüzde 7 arttı
Geçen yıl yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi yüzde 6, nükleerden yüzde 3,5 ve doğal gazdan üretim yüzde 2 arttı.
Kömürden elektrik üretimi ise fiyat rekabetinin de sağladığı avantajla yüzde 9 artarak tüm vakitlerin en yüksek düzeyine ulaştı. Bu, 2011’den beri kömürden elektrik üretiminde görülen en süratli artış olarak kayıtlara geçti. Böylelikle elektrik bölümü kaynaklı karbon emisyonları da yüzde 7 arttı ve rekor düzeye yükseldi.
IEA dalda süratli yapısal değişikliklerin yapılamaması durumunda, global elektrik talebindeki artışın gelecek 3 yılda elektrik fiyatları ve emisyonların yükselmesine neden olacağını bildirdi.
IEA Lideri Fatih Birol, rapora ait değerlendirmesinde, son periyotta elektrik fiyatlarındaki artışın birçok tüketiciyi sıkıntı durumda bıraktığını belirterek, “Bu fiyatlar, toplumsal ve politik tansiyonun artmasına yönelik risk oluşturuyor. Siyaset yapıcıları yaşanan durumun kırılgan bölümler üzerindeki tesirini azaltmak ve tahlil bulmak için aksiyon almalı. Düşük karbon güç teknolojilerine yatırım, güç verimliliği, nükleerden elektrik üretimi ve akıllı şebekeler bizi bugünün zorluklardan kurtarabilir.” sözlerini kullandı.
IEA’nın 2050’deki sıfır emisyon senaryosuna nazaran, elektrik bölümü kaynaklı emisyonların 2030’a kadar yüzde 55 düşmesi gerektiğini anımsatan Birol, “Hükümetlerin büyük siyaset değişiklikleri olmadan, bu emisyonlar gelecek 3 yıl daha birebir düzeyde kalacak. Bu durum, 2050’de net sıfır emisyona ulaşmak için olmamız gereken yerden ne kadar uzak olduğumuzu ve elektrik dalında ne kadar büyük çaplı değişiklikler gerektiğinin de altını çiziyor.” değerlendirmesinde bulundu.
