ABD’deki Maryland Üniversitesi Tıp Fakültesinden cerrah Bartley Griffith ve grubu tarafından gerçekleştirilen domuzdan beşere kalp nakli, bilim dünyasını heyecanlandırırken gözler kalp nakli bekleyenlere çevrildi.
Türkiye organ nakli bekleme listesine nazaran ülkemizde yaklaşık 1.500 kişi kalp bekliyor. Lakin pandemi kuralları dışındaki devirde yılda yalnızca yaklaşık 100 bireye kalp nakli yapılabiliyor. 2021 yılının birinci altı ayında yalnızca 10 bireye kalp takılabildi. Son evreye gelmiş acil kalp nakli bekleyen hastaların hayatta kalabilmesi için bir öteki tahlil yolu ise yapay kalp.
KAYNAK PÜRÜZÜNE TAKILDI
Şu anda yalnızca Amerika’da bir firmanın üretip pazarladığı yapay kalp aygıtına Türk malı bir rakip geliyor. Lakin 2006 yılında başlayan ve hayvan deneyleri etabına gelen yerli yapay kalp projesi, finansal sorunlar münasebetiyle şu anda neredeyse durmuş durumda. Aygıtın motorunun Türkiye’de üretilmesi için gerekli proje takviyesi olmadığı için çalışmalar akademik seviyede ilerliyor.
İKİ ETAP SONRA İNSANLARA TAKILMAYA BAŞLANABİLİR
İstanbul Başşehir Üniversitesi Hastanesi Kalp Nakli ve Yapay Kalp Merkezi Sorumlusu Prof. Dr. Süha Küçükaksu , Koç Üniversitesi Makine Fakültesinden Prof. Dr. İsmail Lazoğlu ve takımı tarafından geliştirilen ulusal yapay kalp “İstanbul Kalbi i-Heart” ismini taşıyor.
2017 yılında bir domuza takılan ve altı saat kan pompalamayı başaran ulusal yapay kalbin insan denemelerine başlayabilmek için iki değerli evreyi geçmesi gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Küçükaksu “Yapay kalp aygıtının boyutları son derece küçüldü ve kalp zarına implante edilebilecek hale geldi. Motor entegrasyonunun tamamlanması bekleniyor. Bu kademeden sonra yapay kalbi mayıs haziran üzere koyunlarda deneyeceğiz. On koyuna takarak çalışmasını izleyeceğiz. Bu basamaklarda başarılı olursak istekli insanlarda denenecek hale gelecek” dedi.
AYGITIN MOTORU İÇİN PARA YOK
TÜBİTAK tarafından 43 proje ortasından seçilen yapay kalp projesinin 16 yıllık hayali olduğunu aktaran Prof. Dr. Küçükaksu, aygıtın hekim, makine ve biyomedikal mühendisler tarafından geliştirildiğini belirterek, “TÜBİTAK’ın dayanağı ile aygıtı muhakkak bir kademeye getirdik. Fakat yapay kalp pompasının motorunun da Türkiye’de yapılmasına ait verdiğimiz projeye onay alamadık. Motoru yapacak mühendislerimiz var lakin bu kısım için proje dayanağı olmayınca çalışmalarımız sürat kesti. Biz tekrar de ağır aksak devam etmeye çalışıyoruz. Bu evreleri geçebilirsek insanlarda denenmesi birkaç seneyi bulabilir. Lakin karşılaştığımız her mahzur ulusal yapay kalp aygıtının insanların kullanımına sunulabilmesini erteliyor” sözlerini kullandı.
“YABANCI FİRMALAR İSTİYOR ANCAK BİZ AYGITIN YÜZDE 100 YERLİ OLMASINI İSTİYORUZ”
Aygıtın geliştirilmesi ve pazarlanması için yabancı firmaların teklif verdiğini anlatan Prof. Dr. Küçükaksu, “İlerleyebilmek için görüşeceğiz lakin geliştirdiğimiz aygıtın yüzde yüz yerli olmasını istiyoruz” dedi.
AYGIT GELİŞTİRİLİRSE DIŞA BAĞIMLILIK ORTADAN KALKACAK
Türkiye’de yılda yaklaşık 10 bin kişinin son periyot kalp yetmezliği sebebiyle hayatını kaybettiğini söyleyen Prof. Dr. Süha Küçükaksu, bu hastaların üçte birinin yapay kalp takılarak hayatlarını yıllarca sürdürebileceklerini belirterek, “Biz bu kümesi kurtarmaya çalışıyoruz. Lakin dövizdeki son yükseliş yapay kalp uygulamalarının durmasına sebep oldu. Başka firmaların çekilmesi yüzünden ABD de yalnızca bir firma yapay kalp üretip pazarlıyor. Tek firma olduğu için fiyatı aşağıya çekmiyor. Bir yapay kalp aygıtı 70-80 bin dolara geliyor. Toplumsal Güvenlik Kurumu (SGK) bunun 300 bin TL’sini yani yaklaşık 20 bin dolarını karşılıyor. Geri kalan 50-60 bin doları aile vermek zorunda. Dolardaki artış, bunu imkansız hale getirdi. Hastalar sıkıntı durumda” dedi.
