Son yıllarda artan kuraklığın tesiri ile besine erişimde önemli kahırlar yaşanıyor. Türkiye’de de alarm zillerinin çaldığı bu günlerde ülke olarak bizi önemli bir besin krizinden kurtaracak projelerden biri olarak görülen, lakin kamoyunda hak ettiği bedeli görmeyen Mardin Ovası Sulama Projesi sessiz sedasız hayata geçti. Haber7.com Yayın Koordinatörü İbrahim Günay, projeyi Eski Orman ve Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu ile konuştuklarını ve Eroğlu’nun değerli bilgiler verdiğini yazdı. Eroğlu, proje ile birlikte 35 bin şahsa istihdam ve iktisada 60 milyon lira katkı sağlanacağını söyledi.
İşte İbrahim Günay’ın o yazısı:
Atatürk Barajı’ndan 221 km yol alarak Mardin ovasına ulaşan kanal projesi tamamlanarak hizmete sunuldu. Bu proje ile birlikte adeta Mardin’e Türkiye’nin en büyük ırmağı geldi. Ancak görüyorum ki bu süper proje basında hak ettiği pahası görmüyor. O sebeple bu haftaki yazımı, ülkedeki tüm polemikleri bir kenara bırakarak bu projeye ayırdım.
DÜNYA BESİN KITLIĞI İLE KARŞI KARŞIYA
Avrupa Birliği, Besin Tarım Örgütü ve Dünya Besin Programı tarafından ortaklaşa hazırlanan rapor, 2019 yılına oranla geçen yıl dünyada besin kıtlığı çekenlerin sayısının 20 milyon arttığını gösterdi. Savaşlar, Covid-19 salgınıyla ilişkili ekonomik krizler ve global ısınmayla kontaklı gelişmeler, 20 milyon insanın daha akut besin güvensizliği yaşamasındaki en değerli nedenler olarak gösteriliyor.
1 MİLYON DEKAR ARAZİ SULANACAK
Durum bu türlü iken Mardin Ovası’nı suya kavuşturup 1 milyon dekardan fazla tarım yerinin sulanmasının ülkemize nasıl bir katkı sağlayacağını düşünmek güç olmasa gerek. Projenin hayata geçmesi ile birlikte bölgede tarım ile uğraşan binlerce çiftçinin eser yelpazesi genişledi ve rekolte önemli oranda arttı.
100 BİN BİREYE İŞ İMKANI SAĞLAYACAK
Projenin hayata geçmesi ile birlikte bölgeye sağlayacağı bir başka katkı ise tabi ki istihdam oldu. Proje ile birlikte 35 bin bin bireye iş imkanı sağlanmış oldu. İlerleyen yıllarda istihdamın 100 bin şahsa kadar çıkması bekleniyor.
PROJE ÜLKEMİZİ ÖTEKİ BİR NOKTAYA TAŞIYACAK
Etrafımızda kimle ülkenin ahvalini konuşmaya kalksak laf dönüp dolaşıp Türkiye’nin jeopolitik ehemmiyeti, verimli yerleri ve iklim çeşitliliğine geliyor. Cümleler daima tıpkı “Bu ülke cennet lakin biz buğdayı bile dışardan alıyoruz”
Hepimiz kesinlikle bu tartışmanın içine o denli yahut bu türlü girmişizdir. Proje ile Mardin Ovası ülkemizin hububat ve bakliyat gereksiniminin en az yüzde 35’ini karşılayacak duruma gelecek. Ve inşallah bir daha hiçbir mecliste bu cümle kullanılmayacak.
Pekala bu harika proje ne evrede ve ülke iktisadına bizim bilmediğimiz öbür ne üzere katkıları olacak?
Eski Orman ve Su İşleri Bakanı, Global İklim Değişikliği ve Kuraklıkla Çaba Araştırma Komitesi Lideri Prof. Dr. Veysel Eroğlu, projeye dair kıymetli bu bilgileri benimle paylaştı:
Ülkemizde suyun irtibatı yani suyun kaynağından alınıp muhtaçlık duyulan yerlere aktarılması için dev kanallar ve tüneller inşa ederek halkımızın hizmetine sunduk.
Şanlıurfa Harran Sulamaları kapsamında 2009 yılında işletmeye açılan Üst Harran Ovası Sulaması Ana Kanalı, Kralkızı-Dicle Sulamaları kapsamındaki ana kanallar, Aşağı Fırat II. Merhale Projesi kapsamındaki Aşağı Mardin Ana Kanalı üzere dev su yapıları tamamlanarak hizmete sunuldu.
VEYSEL EROĞLU: SÜVEYŞ KANALI’NDAN BÜYÜK, SUN’İ BİR IRMAK
Şanlıurfa – Mardin Ana Kanalı, adeta bir sun’i ırmak üzeredir. 221 km uzunluğundaki ana kanalın debisi 200 m3/sn olup, Kızılırmak Irmağının Mart ayı debisine eşittir. Bu kanal 161 km’lik Süveyş Kanalından daha uzundur. Proje ile 35 bin şahsa istihdam ve iktisada 60 milyon lira katkı sağlanacaktır.
PROJE 2 MİLYAR TL’YE MAL OLDU
Takriben 2 milyar TL’ye mal olan bu proje ile Mardin ve Şanlıurfa’da geniş münbit topraklar sulanacak. Mardin tarafında toplam 1.300.000 dekar arazi bu ana kanal sayesinde sulanacak.
135 milyon m3 su biriktirme hacmine sahip bu değerli tesisin inşaatı devam ediyor. Mardin Ana Kanalı ile getirdiğimiz suyu Mardin Depolamasında depolayarak 834.380 dekar arazi rahmete kavuşacak.
Bu iki muazzam tesis aracılığı ile sağlanan sular, çalışmaları değişik safhalarda devam eden sulama tesisleriyle toprakları sulayacaktır.
ESER ÇEŞİTLİLİĞİ ARTACAK
Sulama tesislerinin tamamlanmasıyla birlikte Mardin’de zirai üretim artacak, vatandaşlarımızın gelir düzeyi yükselecek, bölge refaha kavuşacaktır. Sulama yapılan alanlarda 3 ila 14 misli eser artışı olmaktadır. Yerlerin sulanmasıyla birlikte Mardinli kardeşlerimize yeni istihdam imkânları da doğacaktır.
*
Sayın Eroğlu’na Afyonkarahisar’daki ağır programına karşın, vakit ayırıp bu bedelli bilgileri paylaştığı için teşekkür ediyorum.
10 bin yıl evvel Mezopotamya’da yerleşik hayata geçen Adem oğlu, suyu denetim etmeyi öğrendi ve hayatta kalmayı başardı. Bugün o topraklar ortadan geçen binlerce yıl sonra yine suya kavuştu.
Bedelli dostlar bir gün olur da Mezopotamya’ya yolunuz düşerse gururla o uçsuz bucaksız ovalara bakın. Yıllarca sarı tonda renklerin hakim olduğu o çorak toprakların, nasıl yeşillendiğini fark edeceksiniz.
Bir Mardinli olarak bu muazzam projede emeği geçenlerin ellerinden öpüyorum.
Kalın Sağlıcakla…
ibrahim.gunay@haber7.com
Twitter: ibrahimgny7
