Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türk Yahudi Toplumu ve İslam Ülkeleri Hahamlar İttifakı (ARIS) ile yaptığı görüşme, hahamlar tarafından “sürpriz” olarak nitelendi. Dünyada Yahudi toplumuyla ilgili haberleri takip eden ABD merkezli Jewish Telegraphic Agency’nin (JTA) haberine nazaran, birinci toplantılarını İstanbul’da bir otelde yapmayı planlayan ARIS üyesi hahamlar, Erdoğan’ın özel uçakla kendilerini Ankara’ya getirtmesini ve Beştepe’de verdiği akşam yemeğinde ağırlamasını şaşkınlıkla karşıladı.
BEŞTEPE’DE KABUL
JTA’ya konuşan Türkiye Aşkenaz Yahudi Cemaatinin Hahambaşı Mendy Chitrik, İstanbul’daki toplantılarının başlamasına saatler kala Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kendilerini Beştepe’de ağırlayacağını öğrendiklerini söyledi. Haberde hahamların, İstanbul’da iki gün olarak planladıkları toplantılarında başşehir Ankara’ya gitmeyi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmeyi hiç beklemedikleri belirtildi. Hahambaşı Chitrik, Erdoğan’ın İslam ülkelerinde vazife yapan hahamlarla yaklaşık iki saat boyunca birçok hususta görüştüğünü söyledi.
ANTİSEMİTİZM VURGUSU
Görüşmeye ait Chitrik, “Cumhurbaşkanı tüm hahamları büyük bir incelikle dinledi. Antisemitizm ve İslamofobi zıtlığı konusunda çok net konuştu. Türkiye’nin Holokost’u (Yahudi soykırımı) inkar etmeyi insanlığa karşı kabahat sayan duruşunu bir sefer daha yineledi” dedi.
Chitrik, Erdoğan’ın, Türkiye ve KKTC’deki sinagogların inşası ve renovasyonuna da takviye verdiğini belirtti. Görüşmede gündeme gelen bir başka mevzunun da Türkiye-İsrail münasebetleri olduğu bildirildi.
‘ÇÖZÜMÜN KESİMİ OLUN’
JTA’nın haberinde, Türkiye-İsrail bağlantılarının bir devir çok güzel olduğu, Mavi Marmara krizi ile bağların gerildiği, Erdoğan’ın 2018’de İsrail’i bir “terör devleti” olarak nitelediği, Türkiye’nin Filistin konusundaki duruşu ve hükümetin Hamas başkanını Türkiye’de ağırladığı hatırlatılarak, “Türkiye Cumhurbaşkanı bu durumunu korusa da, hahamlara tahlilin bir modülü olmaları davetinde bulundu” sözleri kullanıldı.
Görüşmede Erdoğan’ın, “Hepimiz Ortadoğu’da barış için çabalamak zorundayız. Üç tek ilahlı dine mesken sahipliği yapan bu coğrafyada çatışma görmek istemiyoruz. Kudüs’te tüm dini kümelere hassasiyeti önceleyen bir tahlilin başarılabileceğine inanıyorum” dediği aktarıldı. JTA, haberinde ‘Her halükarda Cumhurbaşkanı ile görüşmenin hahamları mutlu ettiğini’ belirtti.
ANTİSEMİTİZM İNSANLIK KABAHATİDİR
Cumhurbaşkanı Erdoğan, evvelki gün Türk Yahudi Toplumu ve İslam Ülkeleri Hahamlar İttifakı üyelerine hitaben yaptığı konuşmada Yahudi toplumuna ve İsrail’e olumlu iletiler verdi. Konuşmadan birtakım bildiriler şöyle:
– “Bizler 1492’de Engizisyondan kaçan Musevilere kucak açmış bir milletiz. Osmanlı’nın Musevilere kucak açmasını sağlayan ruh, bugün de en canlı halde mevcudiyetini korumaktadır.
– İkinci Dünya Savaşı sırasında NAZİ mezaliminden kaçan çok sayıda Musevi de temerküz kamplarına gönderilmekten Türk hükümetinin kararlılığı ve Türk diplomatlarının insanüstü eforları sayesinde kurtulmuştur.
– Irkçılık üzere, antisemitizm üzere, farklı dinden olana tahammülsüzlük üzere gayri insani fikirlerin bu topraklarda taban bulmasına müsaade vermedik, vermeyiz.
– İslam düşmanlığını nasıl bir insanlık cürmü olarak görüyorsak antisemitizmi de birebir halde insanlık hatası olarak görüyoruz. Türkiye BM Genel Kurulu’nun 2005 yılında aldığı Memleketler arası Holokost Kurbanlarını Anma Günü kararının ortak sunucusudur. Keza Holokost’un inkâr edilmezliğine ait 2007 sayılı kararın da ortak sunucusu olmuştur.
– Kudüs başta olmak üzere Filistin sıkıntısında atılacak adımlar, yalnızca Filistinlilerin değil İsrail’in de güvenlik ve istikrarına katkı yapacaktır.
– Gerek İsrail Cumhurbaşkanı Sayın Hertzog gerekse Başbakan Sayın Benet ile tekrar canlanan diyaloğumuzu bu bakımdan önemsiyorum.
– Türkiye- İsrail bağları bölgemizin istikrarı ve güvenliği bakımından hayatidir. Bu hususta bilhassa sizlerin dayanağını önemsiyorum.”
