Anne karnında yüksek katılık oranıyla tespit edilebilen genetik anomalilerden biri olan down sendromu; İkili Tarama, Üçlü Tarama üzere klasik testler ardından Amniyosentez ve Nifty üzere ileri tetkikler sonucunda belirlenebiliyor. Sorumlu tabibin birinci testleri yapması ve çıkan sonuçlar sonucunda ileri tetkiklerin gerekliliğine dair karar vermesi gerekiyor. Tabibin, birinci testlerde Down Sendromu ihtimalinin düşük olduğu ve ileri tetkiklerin yapılmasına gerek olmadığı tarafında görüş belirttiği takdirde, mevzu hakkında aileyi aydınlatması ve onay alması gerekiyor. Mağduriyet yaşayan ailelerin başvurusu üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bahis hakkında bir karar verdi. Karara, rutin testler dışında ileri tetkikleri yapmayan ve yapmayacağına dair aileyi bilgilendirmeyen doktorun ‘aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediği’ nedeniyle ailenin tazminat hakkının bulunduğuna hükmedildi.
DOKTORUN SİGORTA ŞİRKETİNDEN AİLEYE TAZMİNAT
Eskişehir’de bir ailenin, bahis hakkında açtığı tazminat davasında avukatlığını yürüten Av. Dr. Ali Önal, Yargıtay’ın verdiği kararla ilgili açıklamalarda bulundu. Önal, “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi yakın vakitte bir karar verdi. Bilhassa genetik hastalığı olan çocukların anne karnında tespit edilmesinin mümkün olduğu belirtildi. Anne karnında 10-20’nci hafta ortasında yapılması gereken bir test var. İkili Tarama, Üçlü Tarama testleri; hatta ileri tetkik testleri olarak bilinen, anne karnından amniyosentez sıvısının alınması ve hatta özel şirketlerin yapmış olduğu Nifty testi üzere testler var. Bu testler Down Sendromunun tespitinde yüzde 99 oranında katılık veriyor. Anneler hamile olarak tabibe gittiklerinde, doktorlar tarama testlerini yaptıklarında oranların düşük olmasına istinaden bu testleri kâfi görüyorlar ve ileri teşhis testleri yapmıyorlar. Bu testler her ne kadar kâfi görülmüş olsa da anne, ileri teşhis testleri yapılmamasından kaynaklı olarak gebeliği sonrasında çocuğunun Down Sendromlu olduğunu bir şok halinde öğreniyor. Hasebiyle çocuğun burada genetik farklılıktan kaynaklı bir pürüz durumu oluyor. Yargıtay’a nazaran doktor her ne kadar bu testleri yapmış olsa da testlerin ne kadar kâfi olduğunu, çocuğun Down Sendromu olup olmadığı noktasında ‘hekimin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediğini’ belirterek, doktorun sigorta şirketinden aile lehine bir tazminat yükümlülüğüne dair bir karar verdi” diye konuştu.
“KARAR ÜZERİNE AİLELER HAREKETE GEÇTİ”
Genetik farklılığa sahip çocukların ailelerinin Yargıtay kararı üzerine harekete geçtiklerini aktaran Önal, “Karar üzerine aileler harekete geçti. Genetik farklılığı olan çocukların aileleri bu tazminat hakkından faydalanmak için harekete geçtiler. Burada aileler öncelikle hasta raporlarını, tetkik sonuçlarını almaları gerekiyor. Doktor bu testleri yapmış mı ve testleri yaparken tüm ileri teşhis testlerini yapmış mı ona bakılması gerekiyor. Şayet yapılmadıysa, yapılmadığına dair aileye bir onam formu verildiyse o vakit tabibin kusuru yoktur. Lakin Yargıtay’a nazaran Avrupa Biyotıp Kontratı, Nüfus Hizmetleri Kanunu’na nazaran tabibin ileri teşhis testlerini yapmaması noktasında aileyi aydınlatması, kâfi bir biçimde bilgilendirmenin yapıldığını ispat etmesi gerekiyor. Bu hem belirttiğim kontratlar ve kanunlar çerçevesinde doktorun yükümlülüğü hem de bu noktada ailenin aydınlanma gereksiniminin karşılanması demek. Yargıtay, bu halde gerekli aydınlatmayı yapmayan tabibin sigorta şirketine, özel hastaneye, şayet devlet hastanesiyse devlete; çocuğun maruz kaldığı mahzur oranında bir tazminat yüklüyor. Yargıtay, ayrıyeten ailenin uğramış olduğu manevi zararın da karşılanması noktasında tazminata hükmetti” dedi.
