Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) siyaset faizini yüzde 15 düzeyine çekti.
TCMB’nin karara ait metninde faiz indiriminde “sınırlı alanın kullanımının tamamlanmasını” Aralık ayında değerlendireceğini bildirdi.
TCMB açıklamasında “Kurul, arz istikametli ve para siyaseti tesir alanı dışındaki faktörlerin fiyat artışları üzerinde oluşturduğu süreksiz tesirlerin 2022 yılının birinci yarısı boyunca da tesirini sürdürmesini beklemektedir” tabiri yer aldı.
Faiz indirimi ile birlikte TCMB Lideri Şahap Kavcıoğlu devrindeki faiz indirimlerinin toplamı 400 baz puana ulaştı.
TCMB Para Siyaseti Şurası faiz kararı 5 dakika geç açıklandı.
Enflasyonda süreksiz tesir iletisi
Karar metninde enflasyonda son periyotta gözlenen yükselişte, besin ve başta güç olmak üzere ithalat fiyatlarındaki artışlar ile tedarik süreçlerindeki aksaklıklar üzere arz taraflı ögeler, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışlar ve talep gelişmelerinin tesirli olduğu, para siyaseti duruşunda yapılan güncellemenin ticari krediler üzerinde olumlu tesirlerinin görülmeye başlandığı belirtildi.
Metinde bunun yanında, ferdî kredilerle ilgili gelişmelerin yakından takip edildiği de vurgulandı.
Şura, indirim münasebeti olarak para siyasetinin etkileyebildiği talep ögeleri, çekirdek enflasyon gelişmeleri ve arz şoklarının yarattığı tesirlerin ayrıştırılmasına yönelik tahlilleri gösterdi.
Heyet, arz taraflı ve para siyaseti tesir alanı dışındaki faktörlerin fiyat artışları üzerinde oluşturduğu süreksiz tesirlerin 2022 yılının birinci yarısı boyunca da tesirini sürdürmesini beklediğini de belirtti.
Metinde cari istikrar vurgusu
Karar metninde ekonomik aktivitenin değerlendirildiği kısımda cari istikrara ait vurgular dikkat çekti.
Metinde öncü göstergelerin yurt içinde iktisadi faaliyetin dış talebin de tesiriyle güçlü seyrettiğine işaret ettiği, aşılamanın toplumun geneline yayılmasının salgından olumsuz etkilenen hizmetler, turizm ve temaslı dalların canlanmasına ve iktisadi faaliyetin daha istikrarlı bir bileşimle sürdürülmesine imkan tanıdığı belirtildi.
Sağlam tüketim malları talebinin yavaşladığına, dayanıksız tüketim mallarında toparlanmanın devam ettiğine dikkat çekilirken ihracattaki güçlü artış eğilimiyle yılın geri kalanında yıllıklandırılmış cari süreçler istikrarındaki güzelleşmenin sürmesinin beklendiği ve bu eğilimin güçlenerek devam etmesinin fiyat istikrarı maksadı için ehemmiyet arz ettiği tabir edildi.
“Küresel aşağı taraflı riskler canlı”
Metinde global iktisadi faaliyete ait değerlendirmelerde de bulundu.
Metinde hususla ilgili şu sözler kullanıldı: Global iktisadi faaliyette yılın birinci yarısında yaşanan toparlanma ve aşılama oranlarındaki artışa karşın salgında yeni varyantlar global iktisadi faaliyet üzerindeki aşağı istikametli riskleri canlı tutmaktadır.
Global talepteki toparlanma, emtia fiyatlarındaki yüksek seyir, kimi kesimlerdeki arz kısıtları ve nakliyecilik maliyetlerindeki artış memleketler arası ölçekte üretici ve tüketici fiyatlarının yükselmesine yol açmaktadır.
En önemli ziraî emtia ihracatçısı ülkelerde yaşanan iklim şartlarının global besin fiyatları üzerinde olumsuz yansımaları görülmektedir.
Yüksek global enflasyonun, enflasyon beklentileri ve memleketler arası finansal piyasalar üzerindeki tesirleri yakından izlenmekle birlikte, gelişmiş ülke merkez bankaları artan güç fiyatları ve arz-talep uyumsuzluğuna bağlı olarak enflasyonda görülen yükselişin beklenenden uzun sürebileceğini kıymetlendirmektedir.
Bu çerçevede, gelişmiş ülke merkez bankaları destekleyici nakdî duruşlarını sürdürmekte, varlık alım programlarına devam etmektedir.
Beklenti 100 baz puan indirim tarafındaydı
Bloomberg HT Araştırma Ünitesi’nin faiz anketine katılan 21 kurumun medyan beklentisi TCMB’nin bu toplantıda 100 baz puan indirimle siyaset faizini yüzde 15 seviyesine getireceği istikametinde olmuştu.
Yabancı kurumların beklentileri de bu istikamette belirlenmişti.
Ortalarında Christian Wietoska ve Fatih Akçelik’in de bulunduğu Deutsche Bank ekonomistleri bu toplantıda 100 baz puanlık bir indirim beklediklerini belirtmişti. Deutsche Bank ekonomistleri, 16 Aralık’ta 100 baz puanlık bir indirim daha yapılmasını beklediklerini ve yıl sonu faiz beklentilerini de yüzde 15’ten yüzde 14’e düşürdüklerini söylemişti.
Bloomberg HT yayınına katılan MUFG Gelişen Piyasalar Araştırma Müdürü Ehsan Khoman da bu toplantıda 100 baz puanlık indirim beklediklerini açıklamıştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan faiz tersi kelamlarını yinelemişti
Toplantı öncesinde piyasa aktörleri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın AK Parti küme toplantısında faiz ile ilgili yaptığı açıklamaları takip etmişti.
Erdoğan, “Faiz sebeptir, enflasyon neticedir” görüşünü yineleyerek, “Ben bu vazifede olduğum sürece faizle gayretimi sonuna kadar sürdüreceğim. Enflasyonla çabamı sonuna kadar sürdüreceğim.” demişti.
Erdoğan, “Ben faizi savunanla berabe olamam. Faiz aşağılara çekilmişken tamam da bizim arkadaşlarımıza ne oluyor ki onlar faizi savunur hale geliyor” diye konuşmuştu.
Erdoğan konuşmasında bahisle ilgili şu tabirleri kullanmıştı:
Öteki taraftan biz işadamlarımıza diyoruz ki hani sen düşük faizle kredi istiyordun haydi gel işte al niçin almıyorsun. Ben bu işadamlarını da anlamıyorum. Ondan sonra bir ortaya geliyorlar, Tüsiad’ı vesairesi, yüksek faizden bahsediyorlar. Yahu siz nasıl insansınız? Şayet sen işadamıysan, yatırımdan yanaysan buyrun işte düşük faizle alın krediyi, yatırım yapın. Ben sizden yatırım, istihdam, üretim, ihracat istiyorum. Haydi gelin, bunları yapın. O vakit kaçıyorlar. Bunlar nasıl işadamı?
Yüksek faiz nedir bilmeyen ülkelerin çift haneli fiyat artışları ve bozulan istikrarlar karşısında şaşkına döndüğü bir devirde elbette bizim bunun büsbütün dışında kalmamız mümkün değildir. Onlar giderek daha çok kasvete girerken biz ise önümüzdeki yıldan itibaren ferahlamaya başlayacağız. Biz faiz belasını bu milletin sırtından kaldıracağız.”
Konuşmasının akabinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yarınki Para Siyaseti Şurası toplantısında alacağı kararın sorulması üzerine, “Merkez Bankası bağımsız değil mi? Hem bağımsızlığını konuşuyorsunuz, bırakın da bağımsız olarak kararını versin” demişti.
Kavcıoğlu’ndan cari fazla vurgusu
Son Para Siyaseti Şurası toplantısından bu yana en dikkat cazip gelişmelerden biri TCMB Lideri Şahap Kavcıoğlu’nun yılın son enflasyon raporu sunumunda yaptığı açıklamalar olmuştu.
TCMB Lideri Şahap Kavcıoğlu, cari dengeyi sağladığı noktada Türkiye iktisadının finansal istikrarı sağlamış olacağını söylemişti. Kavcıoğlu, cari açığı kapamayı Dövizdeki yükseliş ile sağlama gayesi olmadığını, cari istikrar sağlandığında kur üzerindeki baskının azalacağını belirtmişti.
Kavcıoğlu, Türkiye’de uzun müddettir yüzde 5 cari açık argümanının fiyat istikrarını sağlayamamasını tartışmak gerektiğini belirterek, “Fiyat istikrarının bu istikamette sağlanacağını tartışmak lazım. Bu istikamette bizlere dayanak verilmesi lazım. Merkez Bankası burada üzerine düşeni, reeskont kredilerinde sağladığı imkanlarla yerine getiriyor ve getirecektir. Kur yükselmesi, ihracat artışı, ithalatın ihracatı karşılama oranında, cari açıkta sağlanan istikrar, ihracatın dünya üzerinde yüzde 1’in üzerine çıkmasını sağlamıştır. Bunların hepsi fiyat istikrarının sürdürülebilir hale gelmesini sağlayacaktır, enflasyonda düşüşünü sağlayacaktır.” diye konuşmuştu.
