Kuşları, ömür alanlarını ve global biyolojik çeşitliliğinı muhafazaya çalışan global muhafaza tertipleri paydaşlığı Birdlife’in (BSPB) Bulgaristan’daki kuş müşahede grubu, GPS vericiyle takip ettiği genç şah kartalın daima tıpkı noktadan sinyal vermesi üzerine Türkiye’deki çalışmaları birlikte yürüttüğü uzman biyolog Cansu Özcan ile irtibata geçti. Bu yıl ikinci defa Bulgaristan’daki grup tarafından halkalanan Şah Kartal, Türkiye’de şah kartallar üzerine araştırmalar yapan uzman biyolog Cansu Özcan ve Dev Belgesel takımı tarafından meyyit bulundu.
YAVRUYKEN HALKALANMIŞ
BSPB grubunca, geçen haziran ayında, genç şah kartalın şimdi yavruyken Sofya kırsalındaki yuvasından düşmüş olarak bulunduğunu anlatan Özcan, “Hafif yaralı olan kuş tedavi edildikten sonra halkalanıyor. GPS verici takılarak, göç güzergahı takibe alınıyor. Kuş göç güzergahında sağlıklı bir rota çizerken, Bulgaristan’daki kuş müşahede grubu evvelki gün bizimle temasa geçti ve sinyalin daima tıpkı noktadan geldiğini bildirdi” dedi.
ANKARA’DA MEYYİT BULUNDU
Koordinatları aldıktan sonra Ankara’da sinyalin geldiği Temelli bölgesine gittiklerini belirten Özcan, “Gittiğimizde kuşun ölüsünü bulduk. Yaptığımız incelemede, kuşun bedeninde çok sayıda saçma tespit edildi. Kanadı, göğsü, karın boşluğu üzere bedeninin birçok yerinde onlarca saçma bulundu” diye konuştu.
KONYA’DAN SONRA İKİNCİ OLAY
Şah kartalların global ölçekte jenerasyonu tehlike altındaki tiplerden olduğuna dikkati çeken Cansu Özcan, “Araştırmacılar tarafından da ilgiyle takip edilen bir çeşit. Göç rotaları ve karşılaştıkları meseleleri tespit etmek ve tahlil bulabilmek için GPS vericiyle takip ediliyor. Ne yazık ki, yaklaşık 1 ay evvel Bulgaristan’dan GPS vericiyle takip edilirken Konya’da yalıtımsız elektrik telleri nedeniyle meyyit bulduğumuz genç küçük orman kartalı üzere bu genç şah kartalı da insan kaynaklı problemler nedeniyle kaybettik” dedi.
‘LÜTFEN BU SON VAHŞET OLSUN’
Meyyit bulunan genç şah kartalın yapılan tetkiklerinde yaralanmaya bağlı enfeksiyon sonucu öldüğünü tespit ettiklerini belirten Özcan, “Bu yılın yavrusu şah kartalın kuşağı global ölçekte tehlike altında. Kanadında ve göğsünde saçma izleri bulundu, hayvanın ne vakitten beri bu saçmalar ile gezdiğini bilmiyoruz. Ankara’da sabit yerden sinyal veren şah kartala yapılan tetkikler sonucu ateşli silahla yaralanıp öldüğü tespit edildi. Lütfen bu vahşet son olsun” diye davette bulundu.
YIRTICI KUŞLAR ÇİFTÇİ DOSTU
Şah kartallar ve öbür yırtıcı tüm kuş tiplerinin aslında çiftçi dostu olduğuna da vurgu yapan Özcan, şunları söyledi:
“Şah kartallar ve öbür kartal ve yırtıcı kuş cinsleri tabiatta yılan, fare ve kemirgen çeşitlerle beslenir. Çiftçilerimiz eserlerine ziyan veren kemirgen tiplere karşı zirai ilaç kullanıyor. Halbuki yırtıcı kuş cinsleri bunlarla beslenerek tabiatta istikrar oluşturuyor. Hasebiyle tarlalara ilaç atmaya da gerek kalmıyor. Lakin bu kuşları vurdukları için kemirgen çeşitlerin popülasyonu da artıyor.”
YIRTICI KUŞLARI ÖLDÜREN İKİ NEDEN
Yırtıcı kuş cinsleri için Türkiye’deki en büyük iki tehdidin yalıtımı yapılmamış elektrik telleri ve ateşli silahla vurulma olduğuna işaret eden Özcan, “En çok bu iki nedenle ölüyorlar. Dünyadaki popülasyonu 2 bin 500 ile 10 bin çift ortasında. Türkiye popülasyonu 100-150 çift arasında” diye konuştu.
