S-400’ün yalnızca ülke içi değil sınır ötesi bir güvenlik yaratacağını işaret eden Türkiye, kendi savunmasının bir ölçüde Avrupa savunması olacağının görülmesini umuyor.
Avrupa Birliği Üyesi olan Yunanistan’ın 1999 ve 2004 yıllarında Rusya ile ortak ve alçak irtifa hava savunma sistemleri satın almak için yeni anlaşmalar imzalaması ve hâlen günümüzde Yunanistan’ın hava savunma sisteminin entegre bir parçası olması tartışmaya kapalıyken, halen Avrupa Birliği Üyesi olarak kabul edilmemiş bir Türkiye’nin S-400 ile ilgili kararlı duruşu neden sorgulanıyor? Özellikle Suriye’de devam eden askeri hareketlilik ve kısa zaman önce İsrail ile Filistin arasında yaşanan füze gerilimi, bu bölgeye en yakın ülkelerden birisi olan Türkiye’yi geleceğe dair daha sıkı önlemler almaya zorluyor. Askeri uzmanlar ise S-400’ün dünya üzerindeki en güvenilir savunma sistemi olduğu konusunda neredeyse hemfikirler.
ABD, TÜRKİYE’Yİ F-35 PROGRAMINDAN ÇIKARTTI
NATO müttefikleri Türkiye ve ABD arasındaki bağlar, 2019’da Ankara’nın gelişmiş S-400 Rus hava savunma sistemini satın alması üzerine ciddi şekilde gerildi ve Washington, Türkiye’yi F-35 Lightning II jet programından çıkarmaya sevk etti. ABD, sistemin Rusya tarafından Lockheed Martin F-35 jetlerine ilişkin gizli bilgileri elde etmek için kullanılabileceğini ve NATO sistemleriyle uyumlu olmadığını savundu. Ancak Türkiye, S-400’ün NATO sistemlerine entegre edilmeyeceği ve ittifak için bir tehdit oluşturmayacağı konusunda ısrarını sürdürüyor. Türkiye, yalnızca ABD değil, diğer NATO üyesi ülkelerini de caydırıcı bir kuvvet olarak tasarlanan S-400’lerin savunmada konuşlandırılmadığı durumda meydana gelebilecek olasılıklar konusunda bilgilendirmek istiyor. Güçlü savunma sisteminin yalnızca ülke içi değil sınır ötesi bir güvenlik yaratacağını işaret eden Türkiye, kendi savunmasının bir ölçüde Avrupa savunması olacağı gerçeğinin görülmesini umuyor.
TÜRKİYE KAYGILARI GİDERMEYE ÇALIŞILACAK
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 14 Haziran 2021 tarihli NATO liderleri zirvesinin oturum aralarında Başkan Joe Biden ile yaptığı ilk yüz yüze ikili görüşmenin ardından gerek Cumhurbaşkanlığı ve gerekse Askeri düzeyde Ankara’nın Moskova ile S-400 füze sistemi için yaptığı anlaşmadan geri adım attığı ya da atacağı yönünde herhangi bir açıklama yapılmadı. Ötesi, gerek Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve gerekse üst düzey yetkililer, S-400 anlaşmasından geri adım atılmayacağını ancak ABD’nin de bu konudaki kaygılarını gidermek için çalışmalarını sürdürdüklerini vurguluyorlar.
Türkiye, S-400’leri hava savunma sistemine entegre etmekte kararlı olması gerçeğiyle artık Washington ve diğer NATO üyesi ülkelerinin yüzleşmesi gerektiğine inanıyor. Kurulacak ortak çalışma guruplarıyla soru işaretlerini tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen Türkiye, ortaya çıkacak pürüzlerin de diplomatik görüşmelerle kolaylıkla aşılabileceğine güveniyor.
BİR SAVUNMA SİLAHI OLAN S-400’ÜN SALDIRI ÖZELLİĞİ YOK
Sovyet yapımı S-300’ler de dahil olmak üzere son teknoloji S-400 cihazının öncülleri, ülke çapında bir uçaksavar sisteminin parçası olarak tasarlandı. S-400’ler bağımsız olarak çalışabilme avantajına sahip ve bu özelliğiyle NATO’nun savunma ağıyla entegre olmadan kullanmasına izin veren özellikte bulunuyor.
Askeri Harcama Programında Kıdemli Araştırmacı Siemon Wezeman, S-400’ün daha geniş bir savunma kompleksine dahil edilmesinin büyük avantajlar sağlayacağını ve onu “çok daha etkili” hale getireceğini söylüyor. Örneğin, Rus ordusu, ek bir orta menzilli savunma sistemi olan Pantsir S-1 ile S-400’ü düşman hava saldırılarından koruyor. Türkiye’nin bulunduğu konum itibarı ile askeri politikası gereği S-400 sitemleriyle savunmasını çeşitlendirmesi gerektiği uzmanlar tarafından sürekli altı çizilen bir gerçek. Ayrıca Amerika ve NATO’nun da bilebileceği gibi bir ‘savunma sistemi’ olarak tasarlanan S-400’ler saldırı amaçlı kullanılamıyor. Türkiye ise bir saldırı özelliği bulunmayan S-400’leri kullanarak güçlü bir savunma sistemi kurmasına yönelik tepkilerde, yanlış bir iş yaptığına yönelik daha güçlü argümanların ortaya konulmasını aksi takdirde uyguladığı stratejinin kararlılığında ısrarlı olacağını vurguluyor.
