Edremit’e bağlı Şabaniye Mahallesi’nde 10 ay evvel tarihi mezarlık olduğu sav edilen alanda kaçak hafriyat yapıldığına dair ihbar alındı. Polisin bölgede yaptığı incelemede definecilerin çabucak konutlarının yanı başında bulunan alanda tünel kazıp, kaçak hafriyat yaptığı tespit edildi. Defineciler hakkında soruşturma başlatılırken, polis zırhlı araçlarla geldiği bölgede nöbet tutmaya başladı. Akabinde da Van Müze Müdürlüğü takımları bölgede inceleme başlattı. Yapılan yüzey araştırmasında üst katmanda İslami periyoda ilişkin mezarlar bulundu. Bunun üzerine Van Kültür Varlıklarını Muhafaza Konseyi’nce doruğun bulunduğu parsel 1’nci derece arkeoloji sit alanı olarak tescillendi. Daha sonra da Van Müze Müdürlüğü’ne bağlı 13 kişilik takım bölgede hafriyat çalışması yürüttü.
TUNÇ BİLEZİKLER VE MÜHÜR BULUNDU
Van Müze Müdürü Erol Uslu, “Başlattığımız 10 günlük kurtarma hafriyatında Müslüman mezarlığının çabucak alt kısmında Van’da hâkimiyeti bilinen lakin fazlaca kültürel kalıntısı olmayan Pers İmparatorluğu’na ilişkin bir mezar bulundu. Bu iki mezar ortasında 2 bin 500 yıllık vakit farkı bulunuyor. Bu tıp bir mezar yapısına birinci kez burada karşılaştık. Mezar içinde yer alan kemiklerin üstünde tunç bilezikler, boncuklar ve mühür bulundu. Mühür üzerinde yer alan simge daha çözülemedi. Lakin mühür, lapis lazuli diye bilinen değerli bir taştan yapılmış. Bu taş cinsi yüklü olarak Afganistan, Pakistan ve İskandinav bölgelerinden getirilen bir taştır” dedi.
‘TÜMÜLÜS OLDUĞUNA DAİR İŞARETLER VAR’
Van’ın tarihi kimliğinin oluşturulması tarafında bilhassa Urartu sonrası bir kesintinin kelam konusu olduğunu belirten Uslu, “Pers devri milattan evvel 590’larda başlıyor. Bu hanedanlığın burada varoluşu Van’ın tarihî kimliğinin ön plana çıkarılması kimliğinin bir modülünün daha oturması açısından çok ehemmiyet arz ediyor. Burada önümüzdeki yıllarda da bir çalışma yürüteceğiz. Zirvenin üst kısmında Müslüman mezarlığı, ortada Pers İmparatorluğu, en alt kısımda ise tümülüs olduğuna işaret eden datalar var. Van özelinde bir tümülüsün varlığının ortaya çıkarılması ve belgelenmesi kelam konusu olursa şunu açık ve net söylemek gerekir ki bölge açısından çok büyük bir ses getirecek. Ve bölge turizmine de büyük katkı sunacağını düşünüyoruz” diye konuştu.
‘İLK SEFER PERSLERE İLİŞKİN MEZAR BULUNDU’
Önümüzdeki yıllarda yapılacak bilimsel hafriyatlar sonucunda zirveden bir kesit almayı düşündüklerini belirten Uslu, “Tepenin orta kısmından bir kesit alarak tümülüs olduğu düşünülen alanı ortaya çıkarmaya çalışacağız. Bu alanda yapılacak çalışmaların tamamlanması sonucunda, alanın turizme kazandırılması tarafında gerekli çalışmalar yapılacak ve paydaşlarla birlikte alanın en düzgün bir biçimde korunup, kıymetlendirilmesi için gerekli teşebbüslerde bulunulacaktır. Çalışmalardan elde ettiğimiz kalıntılar, Pers devrinde de tepeliğin mezarlık olarak kullandığını net bir halde belgelemiş olduk. Şimdiye kadar bölgede bilindik bir Pers mezarlığının varlığından kelam etmem mümkün değildir. Pers-Akamenid periyoduna ilişkin olduğu düşünülen ve Van Kalesi Höyüğü’nde yapılan hafriyat çalışmaları sonucunda bir adet pişmiş toprak kap ele geçirildi. Lakin mezar olarak birinci kere bulunuyor. Yani birinci kere Pers devrine ilişkin bir mezar kalıntısı buluyoruz” dedi.
‘BÖLGEDEKİ BİLGİ HEYECAN VERİCİ’
Kurtarma hafriyatında elde edilen bilgilerin Van’ın inanç turizme açısından çok kıymetli olduğuna dikkat çeken Uslu, “Kazı yaptığımız bölgede hem Müslüman hem de Pers periyodu var. Yani hem milattan evvel hem de milattan sonra hem de altta bulunacak bulgular tahminen de bizi farklı bir yere götürecektir. Alanda çıkarılacak bulgular Van bölge arkeolojisi açısından yeni bir tarihi kimliğin oluşmasına da yer oluşturacaktır. Şunun da bilinmesi gerekir ki Van Müzesi stant salonunda Pers periyoduna ilişkin teşhirde çok sayıda sikke, bilezik, küpe üzere eserler sergilenmektedir. Fakat insi-tu pozisyonunda bir mezar bulunması heyecan ve umut verici” sözlerini kullandı.
‘KAÇAK HAFRİYATA GEÇİT YOK’
Birinci derece sit alanı ilan edilen ve muhafaza altında alınan parselin 3 tarafı kapatılıp geri kalan kısımları da tel örgü ile çevirileceğini anlatan Uslu, bölgede bir daha kaçak hafriyatın yapılmaması konusunda çalışmaların titizlikle yürütüldüğünü belirterek, “Van Vilayet Emniyet Müdürümüze ve takımına çok teşekkür ediyoruz. Sahiden alanı tespitinden bu güne uzun bir müddettir güvenlik güçleri tarafından muhafaza altına alınmıştır. Bu saatten sonra da bu alanın korunmasını yapacaklar. Artık burada kaçak hafriyat olaylarının yaşanmaması için elimizden gelen tüm imkânlara seferber edilecektir. Toplumun mirası hiç kimse tarafından yok edilmesine fırsat verilmeyecektir. Van Müzesi olarak toprağın bağrında gizli olan kültürel mirasın gün yüzüne çıkarılarak toplumun mirası haline getirmek amacımızdır” diye konuştu.
