Trabzon’un Çaykara ilçesi hudutları içerisinde bulunan Türkiye’nin ve Karadeniz Bölgesi’nin dünyaca ünlü turizm merkezi Uzungöl, doğal hoşluklarının yanı sıra 21 yıldır çözülemeyen imar planları ve kaçak yapılaşma ile gündeme geliyor.
2000 yılından beri çeşitli tarihlerde açıklanan imar planları yöre halkının haklı itirazları nedeniyle iptal edilirken, yöre halkı dört gözle yeni imar planının askıya çıkmasını bekliyor.
1610’lu yıllarda Haldizen Vadisi’nin önünün bir heyelan sonucu kapanması ve vadiden akan Haldizen Deresi’nin sularının birikmesiyle oluşan Uzungöl, dik yamaçları, harika orman örtüsü ve deniz düzeyinden bin 90 metre yükseliğindeki gölü ile 1980’li yıllarda ilgi görmeye başladı. 1 km uzunluğu, 500 metre genişliğindeki gölü ve etrafı ile yaklaşık 150 çeşit kuş ve çok sayıda yabani hayvana yıllardır konut sahipliği yapan Uzungöl, 1989 yılında Ulusal Park ilan edildi.
40 YIL EVVEL MISIR TARLALARI İLE ÇEVRİLİYDİ ARTIK İSE…
40 yıl evvel etrafı mısır tarlaları ile çevrili Uzungöl, yöre halkının ve devrin yönetimcilerinin gayretleri ile vakitle bir turizm merkezi haline gelirken, yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı haline geldi. Göl etrafı yapılan yanlış planlamalar ile süratle doğal görünümünden uzaklaşarak turistik tesis, otel ve pansiyonlarla doldu. Uzungöl’deki çarpık yapılaşmanın önüne geçmek için birinci olarak 2008 yılında çıkarılan Muhafaza Emelli İmar Planı’na, vatandaşlar itirazda bulunarak dava açarken, plan daha sonra mahkeme kararları sonrası iptal edildi. 2014 yılında ise ilgili bakanlıkça Tabiat Varlıklarını Müdafaa Genel Müdürlüğü tarafından Uzungöl için tekrar Müdafaa Gayeli İmar Planı hazırlanırken, o plan da vatandaşların itirazları sonucu mahkemece iptal edildi. İlerleyen vakit diliminde Uzungöl’deki kaçak yapılaşma artarken, 2018 yılında çıkarılan ‘İmar Barışı’ ile Uzungöl’deki kaçak yapılar bütün ülkedeki kaçak yapılar üzere bir yapı dokümanı ünsiyeti kazandı.
2019 yılında tekrardan Etraf ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Uzungöl için “Koruma Gayeli İmar Planı” hazırlanırken bu planda 18 uygulaması da dikkate alındı. Vatandaşlar plana yaklaşık 800, 18 uygulamasına ise 400’e yakın itirazda bulundu. Uzungöl Müdafaa Hedefli İmar Planı’na Trabzon Kent ve Plancılar Odası Başkanlığı da durdurma ve iptal davası açtı. Bu süreç içerisinde açıklanan mahkeme sonuçlarından 6 adedinde planı durdurma kararı çıktı.
“EN KISA VAKİTTE YENİ İMAR PLANI İNŞALLAH ASKIYA ÇIKACAKTIR”
Bahisle ilgili açıklamalarda bulunan Uzungöl Turizmciler Derneği Lideri Mehmet Keleş, Uzungöl’de geçen yıllar içerisinde bir kaç sefer imar planı yapıldığını lakin bu planların vatandaşın davaları sonucu mahkemelerce iptal edildiğini hatırlattı. Keleş “Son olarak Uzungöl imar planı 2019’da askıya çıktı. Askıya çıkan imar bizim beklentilerimizi karşılamamıştır. Hem vatandaşların hem yöre halkının gereksinimlerini karşılık vermediği için mahkeme süreçleri başladı, itirazlarımız oldu. İtirazlarımız sonunda mahkemeden gelen mahkeme kararıyla kısmen tekrar askıya çıkarılmış imarla ilgili biz oluşturduğumuz platformlarla taleplerimizin ve muhtaçlıklarını karşılanması için çalışmalarımızı yaptık. Temmuz’un 18’inde aksıdan indi. 2 aylık müddet vardı. Bakanlıktan bize söylenen ‘2 ay değerli değil biz bu süreyi daha da uzatabiliriz’ tarafında. Bizim talebimizi karşılayacak biçimde yeni bir imar planı hazırlayacaklarını söylediler. En kısa vakitte yeni imar planı inşallah askıya çıkacaktır. Daha evvel Uzungöl’ün dışında planlar hazırlandığı için olumlu bir sonuç elde edilememişti. Muhtarlık, belediye başkanlığı ve sivil toplum kuruluşları ile bir platform oluşturduk ve bakanlığa müracaatlarımız oldu. Bu sefer olumlu bir sonuç bekliyoruz” dedi.
“5 YAŞINDAKİ ÇOCUĞUN CEKETİNİ 50-60 YAŞANDAKİ BEŞERE GİYDİRMEYE ÇALIŞIYORLAR”
Yöre halkından Melahat Karagöz (63) yaşadıkları imar problemine dikkat çekerek “Ben canlı bir ölüyüm. Biz bu mağduriyetleri haketmedik. Barınmak için mesken yaptık. Biz devlet yerini işgal etmedik, devletin bir şeyine göz dikmedik. Geçmişte yanılgılar oldu, devlet keşke burada bizim önümüzü açsaydı, kimse yanılgı işlemezdi. Hazine yerindeki yerleri değil de dede toprağımız içindeki yerleri yıktılar. Bu yıkımları 20 sene evvel devlet yapsaydı artık bunları yaşamazdık” derken, Mustafa Karagöz (65) ise “İmar planında çıkan 18. unsur vahim bir olay. 5 yaşındaki çocuğun ceketini 50-60 yaşındaki bir beşere giydirmeye çalışıyoruz. Uzungöl’deki imar sorunu motamot bu durumda. Uzungöl için alt yapı olsun, imar olsun, Bakanlıktan olsun, büyükşehirden olsun, genel müdürlükten olsun. Yöre halkını gelip dinlesinler. Uzungöllü burayı 50 sene evvel de sahip çıktı, 50 sene sonra da sahip çıkacak. Kâfi ki gelip bizi dinlesinler. Yeni imar planında bir yanlışa mahal vermesinler” sözlerini kullandı.
75 yaşındaki Şükrü Kadir Eroğlu ise yaptığı açıklamada “30-40 yıldır imarı bekliyoruz dört gözle. İnşallah devletimiz bu sefer bu sorunu kökten çözer. Çok aile perişan. Devlet bize yardımcı olsun, bu imar sıkıntısını çözsün ne olur?” diye konuştu.
Türkiye’nin dünyaca ünlü değerli turizm merkezlerinden biri olan ve son yıllarda kaçak yapılaşma ile gündeme gelen Trabzon’un Çaykara ilçesindeki Uzungöl’ün eski görünümüne kavuşması için göl kıyısını çevreleyen hazine yeri üzerindeki kaçak yapıların yıkımına bu yıl sonuna kadar başlanacağı böylelikle berbat imgeye neden olan birçok iş yeri 50’ye yakın yapıların yıkılacağı belirtildi. Özel mülkiyetli topraklar kamulaştırılırken, imaj kirliliği ortadan kaldırılacak Uzungöl, beton ve yapı yoğunluğundan arındırılmış olacak.
KAÇAK YAPILAR YIKILMIŞ, GERGİNLİK YAŞANMIŞTI
2003 yılında yaklaşık 30 bin hektara varan özel etraf muhafaza bölgesi ilan edilen Uzungöl, son yıllarda çarpık yapılaşmasıyla ön plana çıkması Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da dikkatinden kaçmamıştı. Uzungöl’ü tıpkı Rize’nin Ayder Yaylası üzere çarpık ve nahoş yapılaşmasından makûs bir örneği olarak gösteren Cumhurbaşkanı Erdoğan, gereken önlemlerin alınmasını istemiş, bunun üzerine Etraf ve Şehircilik Bakanlığı harekete geçmişti. Gerekli incelemenin tamamlandığı Uzungöl’de bakanlık tarafından kaçak yapıların yıkımı için karar verilmiş, yıkım kararı bulunan 862 kaçak yapı sahibi, İmar Barışı’ndan yararlanmak için müracaat yapması üzerine imar barışına uygun olmadığı tespit edilen 112 yapıdan 17’si tıraşlanıp, kalan yapılar ise yıkılmıştı. 23 Aralık 2019 tarihinde gerçekleşen yıkımlarda vatandaşlar ve güvenlik güçleri ortasında gerginlik yaşanmıştı.
BAKAN KURUM BÖLGEDE İNCELEMELERDE BULUNMUŞTU
Etraf ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, geçtiğimiz Temmuz ayında Uzungöl’e gelerek incelemelerde bulunmuş “Amacımız Uzungölümüzü eski haline getirmek. Uzungölümüzü gelecek jenerasyonlara çocuklarımıza, torunlarımıza en hoş haliyle bırakmaktır. Nasıl Ayder’de bu çalışmaları yapıyorsak Uzungölümüzde tıpkı anlayışla etraf ve tabiat müdafaa hassasiyeti anlayışıyla bu projemizi yürütüyor olacağız. Uzungöl hudutları içerisindeki imar planı çalışmalarını ve imara alışılmamış yapıların tespitlerini yaptık ve bu çerçevede 130 yapı tespit ederek 68’inin yıkımını valiliğimizle gerçekleştirmiş olduk. Yapmış olduğumuz imar planı çerçevesinde buradaki doğal yapıya ziyan vermeyecek halde de gerek fazla çıkılan katların gerek yapılara eklenen eklentilerin traşlanma sürecini başlattık. Bu binaların yıkım sürecini de yeniden Çaykara Belediyemizle tamamlamış olduk” tabirlerini kullanmıştı.
