Geçtiğimiz günlerde TÜBİTAK SAGE’nin kamuoyuyla paylaştığı haber Türkiye’nin gemisavar füzeleri ve özellikle ulusal denizaltı inşası sürecinde kıymetli bir kabiliyet kazandığını göstermesi açısından son derece kıymetliydi.
TRT Haber’den Sertaç Aksan’ın haberine nazaran, DATA olarak isimlendirilen Denizaltı Test Altyapısı ile envantere girecek güdümlü mermilerin denizaltından atışı test edilebilecek. Ayrıyeten sualtı test düzeneği ile Sub-Atmaca güdümlü gemisavar füzesi üzere mühimmatların denizaltına entegrasyonu öncesinde test ve fizibilitesi yapılacak.
Her ne kadar mevzuya yabancı olanlar için biraz karışık üzere dursa da aslında bu gelişme epey kıymetli. Kelam konusu alanlarda test için geçmiş yıllarda yurt dışından dayanak alan Türkiye, deneyeceği eserlerle ilgili bilgileri teste mesken sahipliği yapacak ülkelerle paylaşmak durumunda kalıyordu. Ulusal denizaltı için hayli şiddetli bir çalışma süreci geçiren Ankara, VERİ ile bilgilerin Türkiye dışına çıkmaması konusunda göz alıcı bir kabiliyete kavuşmuş oldu.
TÜRKİYE ‘ANAHTAR TESLİM’ BİR ÜRETİCİ OLUYOR
VERİ ile denizaltılara yönelik tasarlanan mühimmatların denizaltı ile birebir koşullarda test edilebilmesi artık mümkün. Erkan bu gelişmenin denizaltı tasarımı konusunda da avantaj sağlayacağı üzerinde duruyor. Bahsin ayrıntılarına girmeden evvel daha genel bir çerçeveyle başlıyor anlatmaya.
“Ülkemiz artık yalnızca bir silah üreticisi değil birebir vakitte bu silahların kullanılacağı platformları da üreten ‘anahtar teslim bir sistem üreticisi’ oluyor.” cümlesiyle özetliyor süreci. Türkiye’nin ürettiği her türlü silahı denemek ve eksik taraflarını uygunlaştırmak için kelam konusu test sistemlerinin ehemmiyetine dikkat çekiyor.
SON DERECE STRATEJİK VE SATIŞLARI KISITLI ESERLER
Erkan’a nazaran Ankara’nın başındaki yol haritasında teknolojik test sistemlerinin de ulusal olarak geliştirilmesi var.
Akabinde mevzuyu torpidolara getiriyor ve bu eser kümesinin çok yüksek teknoloji içerdiğinin altını çiziyor. Erkan’ın anlattıklarından, torpidoların da denizaltılarla birlikte ‘stratejik silahlar’ olarak kabul edildiğini öğreniyoruz.
Deniz altından atılan füzelerin kapalılık içerisinde nerede, ne vakit ateşleneceği bilinmeyen epey tehlikeli ve kıymetli sistemler olduğunun altını çiziyor Erkan ve devam ediyor:
“Dünyada pek çok ülkede bu gelişmiş stratejik sistemlerin satışında dahi kısıtlamalar uygulanıyor. Bu derece stratejik bir eseri geliştirmeyi başaran ülkemiz, TÜBİTAK SAGE imzalı VERİ altyapısı sayesinde eserlerini çok daha ucuza ve en kıymetlisi inançlı olarak ölçme/test etme imkanına sahip oldu.”
BİR ÜLKEDEN DAHA ‘İZİN ALMA’ PERİYODU SON ERDİ
Bu noktada merak ettiğimiz bahislerden biri, VERİ öncesinde bu işlerin nasıl yürüdüğü oluyor? Daha evvelce mevcut denizaltılarımızdan bu mühimmatların eğitim versiyonlarının atılmasıyla testlerin yapıldığını söylüyor Kozan Selçuk Erkan.
Yeni gelinen noktayla ilgili de “Özellikle denizaltı modernizasyon projemiz ile artık farklı bir süreç yaşanıyor. Kendi denizaltı savaş idare sistemi ve yerli atış sistemlerimiz sayesinde Almanlardan rastgele bir müsaade yahut bilgi paylaşımı yapmadan bunu başarabiliyoruz” diyor.
AKYA VE GEZGİN’İN DENEME ATIŞLARINI VERİ İLE YAPABİLİRİZ
Lakin yüzlerce kiloluk patlayıcı ve yanıcı yakıt taşıyan bu sistemlerin birinci kere geliştirilmesi, akabinde denenmesi sürecinde hem işçinin hem de platformların güvenliği çok kıymetli.
VERİ ile bunu sağlayabileceğimizi söylüyor Erkan:
“DATA sayesinde denizaltıyı yormadan farklı hareket derinlik ve açılarda denemelerimizi yapabileceğiz. Bu imkanı kazanmamız sayesinde yakında AKYA torpidolarımızın, denizaltından atılan ATMACA füzelerimizin ve yakın gelecekte GEZGİN füzelerimizin deneme atışlarını yapabileceğiz.
Bunları denemek çok değerli. Lakin gözlerden kaçmaması gereken bir konu daha var. Her test kendi içerisinde bir dizi data doğurur. Sizin ürettiğiniz füzenin teknik bilgileri, hangi durumda nasıl bir sonuç verdiği üzere çok farklı alanlarda elinizde datalar oluşur. Şayet siz bu testleri yurt dışında yaparsanız, bu teknolojik bilgiler haliyle o ülkenin de bilgi tabanına işlenir.
TÜBİTAK SAGE’nin DATA’sı Türkiye’yi bu riskten de kurtaracak ve testler sırasında elde edilen bilgiler yeniden bizim ülkemizde kalacak. Bu son derece kritik…”
ULUSAL DENİZALTI PROJESİ İÇİN KİLOMETRE TAŞI
Erkan, VERİ sistemine ait ayrıntılar vermeye devam ediyor… Gerçekte yalnızca bir test alt yapısı olarak görmemek gerektiğini söylüyor. Veri’yi tam manasıyla denizaltı içindeki torpido atış sisteminin simülasyonuna benzetiyor ve “Üzerine denizaltı konulmamış bir torpido odası olarak düşünün. Türkiye daha evvel ‘Section 50’ ismindeki denizaltının en şiddetli kısmının inşasını başarmıştı. Şu anda o inşa edilen kısmın içinin donatılmasıyla ilgili çok değerli bir kısmı evvel test istasyonu olarak görüyoruz. Bu sistemi şimdilik test için kullanacak olsak da gelecekte denizaltı atış sistemi olarak dahi kullanılabilir” diyor.
ANKARA ÖRTÜLÜ AMBARGOLARDAN BİR BİR KURTULUYOR
Bu gelişmelerin sonuncu olarak savunma sanayiindeki örtülü ambargolardan kurtulmak için de birer kilometre taşı olduğunu tabir ediyor Erkan ve kelamlarını şöyle tamamlıyor:
“Son yıllarda bir kaç özel durum hariç bu tip engellemelerin genel olarak tesiri kritik olmaktan çıkmaya başladı. Test atışı için Türkiye kendi tahlilini buldu. Ambargo konusunda işler genelde şöyle ilerler; örneğin Almanlar size evvel ambargo uygular. Daha sonra sizin o eseri kendinizin üretmeye başladığını gördüklerinde ‘Ambargoyu kaldırdık, isterseniz size eskisinden çok daha ucuza satabiliriz’ der. Ulusal denizaltı projesinde bu süreci sıkça yaşayacağımıza inanıyorum.
Bilhassa denizaltı konusunda geliştireceğimiz yerli ve ulusal her tahlil bizim için alt sistem ambargolarının oluşma ihtimalini de sıfırlıyor. Şu anda bir denizaltıyı baştan kıça yapmaya başladık. Yakın gelecekte havadan bağımsız sevk sistemlerinde de aşikâr bir yere varabilirsek gecikmelerin ya da engellemelerin bir anda biteceğini ve eserlerin çabucak uygun fiyatlarla teslim edileceğini görebilmemiz mümkündür.”
