Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Kudret Ekiz, 18 Kasım Dünya KOAH Günü ile ilgili yaptığı yazılı açıklamada, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığının (KOAH) bir akciğer hastalığı olduğunu söyledi. KOAH hastalığının amfizem ve kronik bronşitten oluştuğunu vurgulayan Prof. Dr. Ekiz, “Amfizem akciğerlerde nefes alıp vermeyi sağlayan alveol keselerinin duvarlarının harabiyeti sonucu ortaya çıkan olağandışı ve kalıcı genişlemesidir. Bunun sonucunda akciğerde elastikiyet kaybı ve nefes darlığı gelişir. Kronik bronşit ise, en az iki yıl üst üste ve bu iki yılın en az üç ayında öksürük ve balgamla seyreden ilerleyici bir rahatsızlıktır. KOAH olan hastalarda amfizem bulguları hâkimse bu bireyler uzun uzunluklu, zayıf, kanlı-canlı görünen, yanakları kırmızı, göğüs ön-arka çapları artmış (fıçı göğüs), parmak uçları şişkinleşmiş (çomak parmak), öksürük ve balgam yakınmaları olmayan hastalardır. İlerleyici tipte bir teneffüs kahrıyla kendini gösteren hastalık tablosudur. Kronik bronşit bulguları hâkim olan bireyler ise kısa uzunluklu, şişman, öksürürken yüzü mor-mavi renk olan, bol balgam çıkaran, sık sık nefes darlığı krizleriyle hastaneye başvurup, tedavi sonrası kısmen rahatlayan, kalp yetmezliğinin de sık görüldüğü hastalardır. Öbür bir gurup ise, her iki tablonun birlikte olduğu hastalardır” diye konuştu.
‘ÖLÜM NEDENİ OLARAK BİLDİRİLMİŞTİR’
KOAH hastalığının en sık görülen özelliğinin akciğerlere giren ve çıkan havayı kısıtlayarak nefes darlığına neden olduğunu kaydeden Prof. Dr. Kudret Ekiz, şunları söyledi:
“Bu hastalığın başladığı andan itibaren geriye dönüşü yoktur. Kesinlikle ilerler, mevtle sonuçlanabilir. Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ), tüm dünyada KOAH’ın 4’üncü sırada mevt nedeni olduğunu bildirmiştir. Türkiye’de ise, 3’üncü sıradadır. KOAH, sıklıkla uzun yıllar sigara kullanan ve 50-60 yaşlarındaki erkeklerde görülmekle birlikte, sigara içen bayanlarda da görülür. Çok nadiren de olsa, sigara içmeyen bireylerde ve daha erken yaşlarda da görülebilir. KOAH yapan nedenler en başta mesleksel ziyanlı gazların solunması, aktif biçimde sigara kullanımı ve hava kirliliğidir. KOAH’ın belirtileri öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüste tıkanma en değerli belirtileridir. Ayrıyeten kan tükürme, dudak ve tırnaklarda morarma, kalp yetmezliğine bağlı ayaklarda şişme görülebilir. KOAH hastalarının çoğunluğu, öksürük ve balgam yakınmalarından ötürü doktora gitmezler. Fakat nefes darlığı ilerlediğinde başvurdukları için teşhis ve tedavide geç kalınmış olur.”
‘YILIN BİR KISMINI ÖKSÜREREK VE BALGAM ÇIKARARAK GEÇİRİR’
Sigara içme ile semptomatik seviyede başlayan KOAH hastalığının sigarayı kullanmaya devam edilecek olursa çok ağır şiddette KOAH tablosuna kadar gideceğini tabir eden Prof. Dr. Ekiz, şu bilgileri paylaştı:
“Bu gidiş sigara bağımlılığı sonlandırılmadığı süreçte durdurulamaz. Sigara akciğerlerdeki hava yollarında iltihabi tepki geliştirerek duvarlarının kalınlaşmasına ve hava yolunun daralmasına neden olur. Akciğerlere gelen yabancı ve ziyanlı partiküllerin atılımını sağlayan silya ismi verilen küçük tüycüklerin olağan işlevlerini yapmasına mahzur olur. Büyük hava yollarında daha fazla mukus (balgam) üreten hücrelerin yapılmasına, bunun sonucunda mukus artışına ve kronik öksürüğe yol açar. Oluşan bu tabloda KOAH hastalığının bir modülü olan kronik bronşit meydana gelir. Sonuçta kişi yılın kıymetli bir kısmını öksürerek ve balgam çıkararak geçirir. Hava yollarının daralması sonucu akciğerlere havanın giriş ve çıkışı zorlaşır. KOAH’ın en kıymetli bulgusu olan nefes darlığı ortaya çıkar. Alveol ismi verilen akciğerlerdeki hava keseciklerini vakitle tahrip ederek KOAH’ın bir modülü olan amfizemi oluşturur. Oksijenin kana geçerek dokulara taşınmasına mahzur olur. Spor yapmak, dans etmek, müzik söylemek, merdiven ve yokuş çıkmak üzere nefes almanın kıymetli olduğu aktivitelerde zorluk yaşanır. Sigara içmeye devam edilirse istirahatte bile nefes darlığı gelişir. KOAH’a bağlı ölümlerin yüzde 90’ı sigaraya bağlıdır. Sigaradaki toksik hususların hava yollarındaki hücrelerde kanserleşmeye neden olmalarından ötürü erkeklerdeki akciğer kanserinden ölümlerin yüzde 90’ı, bayanlarda ise yüzde 80’i sigaraya bağlıdır. Sigara yalnız akciğerlere değil, bedendeki birçok hayati organa da ziyan verir. Mesane, yemek borusu ve mide üzere birçok organ kanseri, koroner kalp hastalıkları, cilt yaşlanmasının hızlanması, bayan doğurganlığının azalması, erkekte ise, empotans sigaraya bağlı gelişen öteki değerli hastalıklardır.”
‘TAMAMEN DÜZELTECEK TEDAVİ SEÇENEĞİ YOK’
KOAH hastalığının tedavisinin iki ana hedefinin olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Kudret Ekiz, “Birincisi hastalığın bulgularını düzeltmek ya da azaltmak, ikincisi ise hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır. Günümüzde KOAH hastalığını ortadan kaldıracak, büsbütün düzeltecek bir tedavi seçeneği yoktur. Lakin sigara içiminin bırakılması, KOAH’ın gelişme ve ilerleme riskini azaltan, hastalığın ilerlemesini durduran tek ve en tesirli teşebbüstür. Sigaradan uzak durmak bu hastalığı çok büyük ölçüde önler. Bunun yanında mesleksel gaz ve partiküller ile hava kirliliği üzere risk faktörlerinden de uzak durulmalıdır. Kesinlikle bir göğüs Hastalıkları uzmanının denetimine girerek sistemli ilaç kullanımının sürdürülmesi ve ani başlayan atakların tedavisinin sağlanması gereklidir” diyerek kelamlarını noktaladı.
