Türk şiirinin unutulmazları ortasına giren şair Fazıl Hüsnü Dağlarca, vefatının 12. yılında anılıyor.
Asıl ismi Mehmet Fazıl olan şair, İstanbul Ortaköy’de Taş Mektep Sokağı’nda Erzurumlu bir aileden gelen Süvari Yarbay Hasan Hüsnü Beyefendi ve Konyalı bir ailenin kızı olan Kadriye Hanım’ın oğlu olarak 1914’ün ağustos ayında dünyaya geldi.
Babasının asker oluşu sebebiyle ilköğrenim yıllarında daima okul değiştirmek zorunda kalan Dağlarca, ilkokul 1. sınıfı Konya, 2. sınıfı Kayseri, 3, 4 ve 5. sınıfları Adana ve Kozan’da okudu.
Dağlarca, Tarsus ve Adana’da ortaokulu bitirdikten sonra Kuleli Askeri Lisesi’ne gönderildi ve 1933 yılında buradan 1935’te de Harp Okulu’ndan mezun oldu. Tıpkı yıl babasını kaybetti.
Birinci şiiri “Yavaşlayan Ömür” 1932’de yayımladı
1936’da Atışokulu’nda çekilen kura sonucu Erzurum’a atanan Fazıl Hüsnü, Piyade Teğmen olarak Erzurum’da başladığı askerlik mesleğini, çabucak sonra atandığı Iğdır ve Sivas vilayetlerinde, Orta Anadolu’da ve Trakya’nın birçok yerinde sürdürdü. 15 yıllık mecburî hizmet müddetini tamamladıktan sonra yüzbaşı rütbesinde iken 1950 yılında istifa ederek ordudan ayrıldı.
Dağlarca’nın 1927 yılında kaleme aldığı kıssa, Yeni Adana gazetesinde yayımlanan birinci yazısı oldu. 13 yaşında yazdığı bu öykü ile ismi geçen gazetenin öğrenciler ortasında açtığı müsabakada birincilik mükafatı kazanan Dağlarca’nın “Yavaşlayan Ömür” isimli yapıtı ise 1932 yılında İstanbul mecmuasında yayımlanan birinci şiiri oldu.
Fazıl Hüsnü Dağlarca, “Aile”, “Ataç”, “Çağrı”, “Devrim”, “İnkılapçı Gençlik”, “Kültür Haftası”, “Türkçe”, “Türk Dili”, “Türk Yurdu”, “Varlık”, “Vatan”, “Yeditepe”, “Yücel”, “Yenilik” ve “Yön” üzere mecmua ve gazetelerde şiirlerini yayımladı.
23 destanıyla Cumhuriyet Periyodu Türk şiirinin en kıymetli destan şairi olarak kabul edilen Dağlarca, bu yapıtlarında Malazgirt Savaşı’ndan İstanbul’un fethine, Çanakkale’den Ulusal Uğraş ve Bağımsızlık Savaşı’na kadar birçok zaferi anlattı.
Milletlerarası Şiir Forumu tarafından “Yaşayan En Yeterli Türk Şairi” ilan edildi
Dağlarca, 1946’da Çakır’ın Destanı’nda 70. sayfada yer alan şiirle CHP şiir müsabakasında Cahit Sıtkı Tarancı ve Attila İlhan’ın akabinde üçüncülük mükafatını alırken 1956’da Asu ile Yeditepe Şiir Ödülü’nü, 1957’de yayımlanan Delice Böcek’le Türk Lisan Kurumu Ödülü’nü kazandı.
1968’de ABD Pittsburgh Üniversitesi International Poetry Forum (Uluslararası Şiir Forumu) tarafından “Yaşayan En Düzgün Türk Şairi” ilan edilen Dağlarca, birebir yıl Türkiye Ulusal Talebe Federasyonu Turhan Emeksiz Armağanı’nı kazandı.
Dağlarca, 1973’te Arkın Çocuk Edebiyatı Müsabakası’nda üç şiir ile “Üstün Onur”, 1974’te Yugoslavya’da Struga 13. Şiir Şenliği’nde Altın Çelenk mükafatlarına layık görüldü.
1974’te Milliyet Sanat Dergisi’nce yılın sanatkarı seçilen Dağlarca’ya, 1977’de Sivas Belediyesi tarafından kendisine “Sivas Hemşehrilik Beratı” verildi. Tıpkı yıl Horoz isimli yapıtıyla Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü’nü kazanan usta şair 1987’de TÜYAP 6. İstanbul Kitap Fuarı’nın “Onur Sanatçısı” seçildi.
Dağlarca’ya 1992’de Edebiyatçılar Derneği Onur Mükafatı, 1995’te Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, Kültür ve Sanat Büyük Mükafatı verildi.
İstanbul’da 1959’da Kitap Kitabevi’ni kurdu
1951 yılında Basın-Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğünde çalışmaya başlayan Dağlarca, 1953 ile 1959 yılları ortasında Çalışma Bakanlığında iş müfettişliği vazifesinde bulundu ve 1960’ta emekliye ayrıldı.
Fazıl Hüsnü Dağlarca, 1959’da İstanbul Aksaray’da kurduğu Kitap Kitabevi bünyesinde 1969 yılında kadar yayın faaliyetlerini yönetti. Ayrıyeten Konur Ertop’un yazı işleri müdürlüğünde birinci sayısı Ocak 1960’ta çıkan ve Temmuz 1964 tarihine kadar toplam 43 sayı yayımlanan aylık Türkçe mecmuasını çıkardı.
1 Temmuz 1957’de toplanan 8. Lisan Kurultayı’nda Türk Lisan Kurumu İdare Şurası üyeliğine seçilen Dağlarca, üç yılda bir toplanan sonraki kurultaylarda da tıpkı vazifeye tekrar seçildi ve 1980 yılına kadar bu vazifesini sürdürdü.
Dağlarca, Cumhuriyet Devri Türk şiirinin bilhassa lisan ve tarih şuuru açısından bakıldığında kıymetli temsilcilerinden biri olarak öne çıktı.
“Türk şiirinin büyük şairi” olarak tanımlanan Dağlarca, yaklaşık 20 gün zatürre tedavisi gördüğü Başşehir Üniversitesi İstanbul Hastanesinde böbrek yetmezliği sonucu 15 Ekim 2008’de hayatını kaybetti.
94 yaşında vefat eden şair, 20 Ekim’de, Süreyya Operası’ndaki merasimin akabinde Karacaahmet Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Usta şairin ömrü boyunca kaleme aldığı şiirlerden kimileri şöyle:
“Havaya Çizilen Dünya”, “Çocuk ve Allah”, “Daha”, “Çakırın Destanı”, “Taşdevri”, “Üç Şehitler Destanı”, “Toprak Ana”, “Aç Yazı”, “İstiklal Savaşı-Samsun’dan Ankara’ya”, “Sivaslı Karınca”, “İstanbul- Fetih Destanı”, “Anıtkabir”, “Cezayir Türküsü”, “Aylam”, “Çanakkale Destanı”, “Açıl Susam Açıl”, “Kubilay Destanı” “Kınalı Kuzu Ağıdı”, “Yeryüzü Çocukları.”
