Swap sözü son devirde Türkiye’nin gündemine oturmaya başladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Katar Merkez Bankası ortasında geçekleştirilen ve ülkece konuşulan swap mutabakatının akabinde bir mutabakatta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankası ortasında yapıldı. Yapılan swap mutabakatı ile 18 milyar dirhem (AED) ve 64 milyar Türk lirası (TRY) bedelinde para değiş tokuşu gerçekleştirildi.
Dolar indeksinde yaşanan yükseliş başta gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeleri büyük ölçüde etkiliyor. Dolar kuru karşısında ülke paraları paha kaybeden ülkeler ise rezerv elde etmek ve piyasayı rahatlatmak ismine swap mutabakatı seçeneğini devreye alarak ekonomilerini rahatlatmayı hedefliyor. Pekala swap mutabakatı nedir? Swap Faizi nedir?
SWAP NEDİR?
Swap söz manası olarak “değiş tokuş etmek, takas etmek, değiştirmek” üzere manalara gelmektedir. Swap; İki tarafın muhakkak bir vakit dilimi içinde bir varlık ya da yükümlülüğe bağlı olan farklı faiz ödemelerini yahut döviz cinsini karşılıklı olarak değiştirdikleri bir takas mukavelesi olarak tanımlayabiliriz.
Bir para swapı iki taraf ortasında, belirlenen meblağda bir paranın öbür bir para ile değiştirilmesi ve belli bir müddet sonunda değiştirilen ana paraların geri verilmesini içeren bir mutabakattır
Varlık swapları, sentetik bir varlık yaratmak için bir varlık ve bir swapın kombine edilmesinden oluşur. Örneğin, birebir para ünitesi yahut farklı para ünitesi üzerinden sabit faizli bir varlık, değişken faizli bir varlığa dönüştürülebilir.
Süreç hacmi bakımından faiz swapları, swap tipleri ortasında en başta gelenlerden biridir. Bir faiz oranı swapı, tarafların anlaştıkları varsayımsal ana para fiyatına bağlı olarak hesaplanan sabit faiz ödemeleri ile dalgalı faiz ödemelerinin birebir para ünitesi üzerinden birbirleri ile değiştirilmesine ait iki taraf ortasında yapılan bir muahededir.
Borç verenin alacağına karşılık kendisine ilgili ülkenin bir kurumunun pay senedinin verilmesi halidir.
Döviz swapının faiz swapı ile birlikte kullanımı sonucu ortaya çıkan başka bir swap tipi çapraz döviz swaplarıdır. Çapraz döviz swaplarında, farklı para üniteleri ve farklı faiz yapısı üzerine (sabit yahut değişken) borçlanan taraflar, öbür tarafın borcuna ait anapara ve faiz ödemelerini yerine getirmek üzere anlaşırlar.
HANGİ DURUMLARDA SWAP MUTABAKATI YAPILIR?
-
Belli dövizlere erişebilme yeteneği yahut erişme zahmetleri
-
Değişken faizli fon sağlayabilme yeteneğine rağmen, sabit faizli fon sağlamada karşılaşılan sıkıntılar
-
Belli bir döviz üzerinden elde edilebilen ihracat ve öteki kredilerin varlığı ve farklı bir döviz cinsinden fon edinme mecburiliği.
-
Kimi piyasalarda erişilen vadelerin kısalığı
-
Firmaların farklı finans piyasalarında farklı kredi değerliliklerine sahip olmaları
-
Farklı finansal piyasalarda kurumsal ve yapısal farklılıkların bulunması
SWAP CİNSLERİ NELER?
-
Sabit Faiz – Değişken Faiz Swapı
-
Değişken Faiz – Değişken Faiz Swapı
-
Vadeden evvel son verme hakkı veren swaplar
-
Vadeli (Forward) Swaplar
-
Faiz oranının sonradan belirlenmesi hakkını veren swaplar
-
Sabit Faiz – Değişken Faiz Para Swapı
-
Değişken Faiz – Değişken Faiz Para Swapı
-
Para (Döviz) opsiyon swapları
-
Geçişli Swaplar
-
Birleşik geçişli swaplar
-
İkili para swapları
