Yeni Şafak muharriri Hasan Öztürk, bugünkü, “Soçi’de elini güçlendiren Erdoğan Roma’ya daha güçlü gidecek” başlıklı yazısında Lider Erdoğan’ın Rusya ziyaretini ve sonrasında G20 tepesi için Roma’da ABD Lideri Biden ile görüşmesini kıymetlendirdi.
Lider Erdoğan’ın Rusya ziyaretini izleyen Öztürk, “Soçi ziyareti Türkiye açısından verimli geçmiştir. Yakın gelecekte Türk-Rus alakaları her alanda daha çok gelişecektir. Suriye’de yeni gelişmeler yaşanacaktır. Ziyaret, Türkiye-Amerika alakalarının seyrini de etkileyecektir.” açıklamasında bulundu.
Hasan Öztürk’ün bugünkü köşe yazısı şöyle:
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir günlük Soçi ziyaretini takip etme imkanımız oldu. Açıkçası ziyaret öncesi, birçok kaygımız vardı.
Çünkü, Suriye sıkıntısında “İdlip kilidi” tahlil bekliyordu. PYD/PKK’nın Suriye’nin kuzeyindeki varlığı Türkiye’nin esas meselelerindendi. Yeniden, Türkiye Rusya münasebetleri iktisattan, dış siyasete hangi kademede devam edeceği istikametinde gri alanlar vardı.
Türk-Amerikan bağlantılarındaki gelgitler, Rusya ile olan bağlantılara de yansıyor kaygısı hakimdi. Buna benzeri birçok korku zihnimizdeyken Soçi’ye gittik.
TARAFLAR DEĞİL BAŞKANLAR İNİSİYATİFİ ÖNE ÇIKTI
Cumhurbaşkanlığı uçağı şimdi Esenboğa’dan havalanmadan evvel, birkaç kıymetli isimle kimi bahisleri konuşma bahtımız oldu. Bilhassa, Rusya’nın bu ziyaret için “baş başa” vurgusu yapmasını ve hiçbir bakanın Sayın Erdoğan ile birlikte Soçi’ye gitmiyor olmasını merak ediyorduk.
Aldığımız yanıtlardan anlıyorum ki, iki başkan özellikle “bölgesel sorunlar” konusunda daha güçlü bir inisiyatif almak için bir ortaya geleceklerdi. “Taraflar” değil “liderler” inisiyatifi öne çıkacaktı.
Türk -Amerikan bağlantılarındaki gerginliği Putin’in kullanıp kullanmayacağı merak konusuydu.
Ziyaret bitip de dönüşe geçtiğimizde ise telaşlarımız ve sorularımız birçoğuna yanıt bulma bahtımız oldu.
SOÇİ DÖNÜŞÜNDE AMERİKA’YA ÇOK NET İLETİLER
Bilhassa iki önderin, ticaretten ikili bağlara, savunma sanayiinden güce ve bölgesel bahislere kadar verimli bir görüşme yaptığını öğrendik.
Putin’in, Türk-Amerikan ilgilerinde yaşanan külfetleri bir fırsata dönüştürme eğilimi olmadığını müşahede ettik.
Cumhurbaşkanı’mızın, görüşme sonrası elinin güçlendiğini ve bu motivasyon ile Amerika’ya daha net bildiriler verdiğini gözlemledik.
Dönüş yolunda uçakta Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bizlerle yaptığı söyleşiden de anladık ki bundan bu türlü daha ileri adımlar atılacak.
Sayın Erdoğan’ın sorularımıza verdiği karşılıkları gazetemiz Yeniş Şafak’ın sayfalarından okuyacaksınız. Ben sizlere izlenimlerimi ve Soçi ziyaretinden sonra, hem Rusya-Türkiye bağlantılarının geleceği hem de Suriye’de neler olabileceğine dönük iddialarımı paylaşmak istiyorum.
SURİYE’NİN GELECEĞİ İKİ ÜLKENİN İŞBİRLİĞİNE BAĞLI
Öncelikle belirtmeliyim ki belki de son 6 ayın en “dinç”, en “dingin” en rahat Erdoğan’ını gördüm.
Rusya başkanı Putin’den kelam ederken rikkatli, bölgesel meseleler konuşulurken hayli serinkanlıydı Sayın Cumhurbaşkanı.
Suriye sorununun “adil bir formda çözülmesi”nden yana olduğumuzu söyledi mesela.
Tekrar, Türkiye’nin nezaretindeki İdlip çatışmasızlık bölgesindeki birtakım “sorunları” görmezden gelmedi, aksine altını çizdi.
Rusya ile daha evvel varılan mutabakatların tamamına Türkiye’nin bağlı olduğunu belirtirken, muhataplarının ödevlerini de hatırlatmadan geçmedi.
AMERİKA SURİYE’DEN ÇEKİLMELİ, PYD/PKK’NIN AKIL HOCASI MCGURK SURİYE’DEN GÖNDERİLMELİ
Amerika’nın Suriye’deki varlığından kelam ederken ise çok daha net ve “olmazsa olmaz” denebilecek kesin sözler kullandı.
Amerika’nın Suriye’deki adamı McGurk için “teröristlerle kol kola” tabirini kullandı. “Bu adam terör örgütlerinin adeta sevk ve yönetimini yapıyor” dedi.
“Amerika er ya da Suriye’den çıkmalı. Buraları Suriyelilere bırakmalı” dedi.
Hem New York’ta hem İstanbul’da Biden’e yönelik verdiği bildirilerin karşılık bulduğunu da kelamlarına ekledi. “Mesaj yerine ulaştı ki Roma’da bir ortaya geleceğiz” dedi.
Gözlemlerime nazaran, Cumhurbaşkanı Erdoğan, Amerika ile münasebetlerin olağanlaşması için Biden hükümetinden kimi işaretler bekliyor.
YA PARAMIZI YA UÇAKLARIMIZI VERİN
Mesela, F-35 savaş uçaklarıyla ilgili Türkiye’nin ön ödeme yaptığını hatırlatıp, “1 milyar 400 milyon dolar ödeme yapmışız. Bu ne olacak? Bunların akıbetini görmemiz lazım. Biz elimizde bol para var da bunları etrafa saçan bir ülke değiliz. Bu paraları da kolay kolay kazanmadık, kazanmıyoruz. Ya uçaklarımızı verecekler ya da parayı verecekler” diyor.
Roma’daki görüşmede bu istikamette bir işaret bekliyor. Dahası McGurk’ün bölgeden çekilmesine yönelik bir beklentisinin olduğunu da sezdim.
Şayet Türk-Amerikan alakaları yine bir ivme kazanacaksa, Amerikan tarafının atabileceği iki adımı da böylelikle söylemiş oldu Sayın Erdoğan.
ZENGEZUR KORİDORU’NDAN OTOMOBİLLE AZERBAYCAN’A GİTMEK İÇİN GÜN SAYARKEN…
Bizim daha evvel bu köşede ilan ettiğimiz bir konu vardı. Karabağ savaşından sonra, yapılacak olan Nahçıvan Zengezur Koridoru’ndan araba ile Azerbaycan’a gitme mevzu…
Cumhurbaşkanı’mıza, Azerbaycan-Ermenistan sorunu ve o koridor ile ilgili son durumu da Putin ile görüşüp görüşmediklerini sorduk.
Cumhurbaşkanı, “Zengezur Koridoru bütün bölge için değerli bir imkan olacak. Burada hayata geçecek kara ve demir yolu çizgileri tüm bölge ülkeleri için ticari ve ekonomik fırsatlar getirecek. Azerbaycan bu koridor için geniş çaplı çalışmalar yürütüyor. Natürel Ermenistan tarafının da yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor” dedi.
Türkiye’nin lisana getirdiği 6’lı platform konusunda da Putin’in her an ona hazır olduğunu söyledi. İnşallah koridor açılacağı günü iple çektiğimizi bir kere daha buradan söylemiş olalım.
Soçi ziyareti Türkiye açısından verimli geçmiştir. Yakın gelecekte Türk-Rus bağlantıları her alanda daha çok gelişecektir. Suriye’de yeni gelişmeler yaşanacaktır. Ziyaret, Türkiye-Amerika alakalarının seyrini de etkileyecektir.”
