Yeni yıla az bir mühlet kala, taban fiyata yapılacak artırım kadar memur ve memur emeklilerine yapılması beklenen artırımın ölçüsü da merakla bekleniyordu. Hususa ait Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı’ndan bir açıklama yapılarak, vatandaşın bu taraftaki merakı giderildi. Açıklamada artırımın ölçüsü net bir formda söz edilirken, bunun kümülatif vergi üzerinden hesaplanacağı belirtildi. Pekala, kümülatif vergi ve kümülatif gelir vergisi matrahı nedir? Dahası nasıl hesaplanır?
Kümülatif Nedir?
Fransız kökenli bir söz olan kümülatif, Türk Lisan Kurumu’nun resmi internet adresindeki açıklamaya nazaran; “Birikmeli, birikil yahut birikmiş” manalarına gelir. Ayrıyeten, “toplu ve yığılma” manaları da bulunmaktadır.
Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı nedir?
Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı, sigortalı bir çalışanın brüt fiyatından Genel Sıhhat Sigortası ve İşsizlik Sigortası’nın çıkarılmasından sonraki halidir. Sigortalı çalışanlar için bu iki sigorta çeşidi, patronun; emekçi ismine ödemekle yükümlü olduğu kalemlerdir. Bu iki kesintinin ardından, yani brüt fiyattan alınan Genel Sıhhat Sigortası ve İşsizlik Sigortası’nın çıkarılmasından sonra emekçinin asıl fiyatı ortaya çıkar. Gelir vergisi de bu asıl fiyattan alınır. Bir nevi, Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı için “İşçinin hangi vergi dilimine dahil olduğu ve gelirinden hangi oranla gelir vergisi kesintisine gidileceği” tarifi da yapılabilir.
Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı nasıl hesaplanır?
Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı hakkında merak edilen bir başka ayrıntı da bu kalemin nasıl hesaplandığıdır. Örneğin, bir işletmede aylık 8000 Türk Lirası brüt fiyat kazanan kişi için Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı’nın nasıl hesaplanacağını uygulayalım.
-
Genel Sıhhat Sigortası için 8.000 Türk Lirası’ndan %14’lük kesintiye gidin.
-
Daha sonra, tekrar 8.000 Türk Lirası bedelindeki brüt fiyattan %1 oranında İşsizlik Sigortası’nı çıkarın.
Bu sürecin sonucunda, Genel Sıhhat Sigortası için 1.120 Türk Lirası; İşsizlik Sigortası için 80 Türk Lirası’nı brüt fiyattan çıkarırız. Totalde, 1.200 Türk Lirası eder. Yani, 6 bin 800 Türk Lirası bahsettiğimiz emekçinin asıl fiyatıdır. Gelir vergisi de bu sayı üzerinden tahsil edilir.
Bakanlıktan açıklama
Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı tarafından bahse ait yapılan açıklama şu halde:
