Kazakistan idaresinin Batı Kazakistan’da başlayan ve ülke geneline yayılarak denetimden çıkan şovları bastırma hedefli haricî güç çağırması (Kolektif Güvenlik Mutabakatı Örgütü – KGAÖ) tartışmaları beraberinde getirdi.
“TÜRK DEVLETLERİ TEŞKILATI HİÇ VAKİT KAYBETMEMELİ”
Emekli Tuğgeneral Yücel Karauz “Türk Devletleri Teşkilatının hiç vakit geçirmeden müşahede maksatlı heyet göndermesi gerekiyor. Teşkilat üyesi ülke dışişleri bakanları hemen toplanmalı. Önümüzdeki aylarda yapılacak birinci toplantıda da müşterek askerî güç kurulması ile ilgili türel düzenlemeler yapılıp fiilî adımlar atılmalı” diye konuştu.
Kazakistan’da akaryakıt fiyatlarına artırım yapılmasının akabinde başlayan şovların şiddet olaylarına dönüşmesiyle yaşanan can kayıpları sebebiyle 10 Ocak, ulusal yas ilan edildi. Olayların bastırılmasına ve hatalıların tespit edilmesine yürütülen operasyonlarda, gözaltına alınanların sayısı 4 bin 404’e yükseldi.
“GEÇ KALIRSAK TELAFİSİ OLMAYAN ZİYANLARA MARUZ KALABİLİRİZ”
Türk dünyası için askerî ortak yapının siyasi ve ekonomik boyut kadar değerli olduğunu savunan Karauz “Küresel denklem bu türlü bir güç tanzimini mecburî kılıyor. Geç kalırsak telafisi olmayan ziyanlara maruz kalabiliriz. Kazakistan’da yaşananlar ve tahminen daha ağırları başka kardeş coğrafyalarda da karşımıza çıkabilir” dedi.
“TÜRKİYE ORTAK GÜCÜN ASKERİ MERKEZİ”
“Bir yerlerden başlanılması gerekiyor” diyen eski Kazakistan Askerî Ataşesi İhsan Safa “Türkiye, savunma sanayii alanında son yıllarda gerçekleştirdiği atılımlarla ortak gücün askerî merkezi olma niteliğini fazlası ile kazandı” diye konuştu. SSCB sonrası bağımsızlığını kazanan Türk devletlerinin Rusya ile yapısal bağları olduğuna vurgu yapan İhsan Sefa “Türk Devletleri Teşkilatının kolektif askerî güç oluşumuna mutlak manada muhtaçlığı var. Bir yerlerden başlanılması gerekiyor” tabirlerini kullandı.
“KAZAKİSTAN’DA YENİ BİR SİYASİ SÜREÇ BAŞLADI”
Kazakistan merkezli birçok araştırma ve yapıta imza atan Prof. Dr. Serdar Yılmaz ise yaşanan olaylar için Kazakistan’da yeni bir siyasi sürecin başladığını söz etti. Yılmaz şunları söyledi: Eski idare takımları SSCB periyodundan kalan isimlerdi. Denklem değişimi ve yeni kuşağı manaya konusunda bu takımların yetersiz kaldığı çok net. Kazakistan her alanda Rus angajmanından kurtulmak zorunda. Yaşanan problemleri çözmede tercih edilen haricî güç çağırma refleksi bu açmazın en âlâ örneği. Bu isyan dalgası rejimin daha fazla otoriterleşmesi sonucunu doğurursa ülke için çok daha büyük felaket olur. Çöküşü hızlandırır. Son 30 yıllık icraatlar devleti güçlendirdi lakin bu refah, tabana yayılamadı. Kazakistan’da olaylara müdahale emelli çağrılan Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü üyeleri sokaklarda kendi armaları ile dolaşıyor. Bu ögeler ortasında Ermeni askerin de olması öteki bir handikap. Kazakistan halkında önemli manada ulusal hassasiyet mevcut. Bu gücün varlığı başlı başına bir sorun hâline dönüşebilir ve yeni isyan dalgalarını tetikleyebilir. Bu olayın bir öteki tehlikeli yanı 19 milyonluk ülkede çoğunluğu Rus, 5 milyona yakın yabancı nüfusun varlığıdır. Daha evvel bu tarafta kimi kışkırtma ve meşakkatler da yaşandı. İdare, çok dikkatli olmak zorunda.
