Çavuşoğlu, Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba’yla birlikte Lviv Ulusal İvan Franko Üniversitesinde düzenlenen “Modern Trendlerin Ön Saflarında Diplomasi: Milletlerarası Diplomasiye Yeni Bir İçerik Kazandırmak” isimli panelde konuştu.
Üniversite mezunları ortasında birçok diplomat bulunduğu bilgisini aldığını kaydeden Çavuşoğlu, üniversiteyi, Türkiye’de birçok diplomatın mezun olduğu Ankara Üniversitesine benzetti.
Haziranda yapılan Antalya Diplomasi Forumu’nun temasının “Yenilikçi Diplomasi: Yeni Periyot Yeni Yaklaşımlar” olduğunu hatırlatan Çavuşoğlu, konferansın temasının da bu noktada kıymetli olduğunu söyledi.
“Yeni siyasetler geliştirirken kapsayıcı yardıma gereksinimimiz var”
Çavuşoğlu, global görünümün değiştiğine işaret ederek “Değişim, süregelen bir gerçek lakin şu anda farklı olan şey, değişim çok daha süratli gerçekleşiyor. 16. yüzyıldan birisini 18. yüzyıla getirecek olsanız kendisinin aslında yeni dünyaya adapte olmakta sorun yaşayacağını zannetmiyorum. Lakin 20. yüzyılın birinci yarısından birisini getirip bugüne yerleştirecek olsak bu şahıslar günümüze adapte olmakta zorlanacaktır. Bizler çocuklarımızı bile zorlanıyoruz.” diye konuştu.
Memleketler arası münasebetler öğrencileri için yüzyıl başında dünyayı anlamanın daha kolay olduğunu vurgulayan Çavuşoğlu, “1990’ların öncesinde de daha kolaydı zira sabit ittifaklar vardı. Fakat artık çok kutuplu bir dünyadan bahsediyoruz. İttifaklar değişiyor, global pürüzlerle karşılaşıyoruz. Hibrit mahzurlar, siber taarruzlar, iklim değişikliği üzere birçok olguyla gayret ediyoruz.” tabirlerini kullandı.
Çavuşoğlu, bütün bu mahzurlara İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan global sistemin karşılık veremediğini lisana getirdi.
Diplomasinin bu değişime nazaran uyarlanması gerektiğinin altını çizen Çavuşoğlu, şöyle devam etti:
“Diplomasiyi merkeze ya da ön safhalara koymak için birtakım siyaset tekliflerimiz de var. Öncelikle diplomasi çok paydaşlı bir ortamdır. Devletler olağan ki birinci aktörler lakin tekrar de üniversitelerin, şirketlerin, niyet kuruluşlarının hatta bireylerin rolü bile giderek daha fazla kıymet kazanmaya başladı. Bu manada yeni siyasetler geliştirirken kapsayıcı yardıma gereksinimimiz var.”
Çavuşoğlu, diplomasinin yenilikçi olması gerektiğini ve bunun yalnızca teknoloji alanında değil, fikirlerle de alakalı olduğunu belirterek “Sisteminizi yeni yaklaşımlara açık tutmak çağdaş diplomasi için son derece gerekli ögelerdir.” değerlendirmesinde bulundu.
“Sadece unsurlu ve insani diplomasi aracılığıyla global pürüzlerle uğraş edebiliriz”
Sovyetler Birliği’nin dağılmasından çabucak sonra, 30 yıl evvel Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütünü (KEİ) kurmanın yenilikçi bir fikir olduğunu belirten Çavuşoğlu, KEİ’nin hala bölgesel iş birliğine katkı sunduğunu ve bölge ülkelerini bir ortada tutan tek örgüt olduğunu söyledi.
Çavuşoğlu, bir taraftan yenilikçi olurken, öbür taraftan prensiplere bağlı kalmak gerektiğini de vurgulayarak “Dış siyasetin ahlaki bir merkezi olması lazım. Biz, Türk dış siyasetini ‘girişimci ve insani’ olarak tanımlıyoruz. Teşebbüsçü, zira yeni fikirlere açık ve proaktif biçimde harekete geçiyor. İnsani, zira biz insanları niyet ve hareket etme tarafımızın merkezine yerleştiriyoruz.” diye konuştu.
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını sırasında milletlerarası dayanışmanın eksikliğinin, insani diplomasinin değerini gözler önüne serdiğini söyleyen Çavuşoğlu, “Sadece unsurlu ve insani diplomasi aracılığıyla global pürüzlerle uğraş edebiliriz.” dedi.
“Diplomasiyi merkeze yerleştirebilmek için çok paydaşlı gayrete muhtaçlık var”
Çavuşoğlu, diplomasinin, değişen gerçeklere adapte olması gerektiğine işaret ederek “Örneğin, Birleşmiş Milletler (BM) kendisini bu değişen dünya nizamına adapte edemezse ve ahenk sağlayamazsa giderek daha az uyumlu hale gelecektir. Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan’ın BM’nin bilhassa ıslahata tabi tutulması gerektiği tarafındaki görüşü ve ‘Dünya beşten büyüktür’ kelamı bu gerçeğin altını çiziyor.” sözlerini kullandı.
Bölgesel iş birliği sistemlerinin, aktif çok taraflılık için son derece kıymetli olduğunu belirten Çavuşoğlu, Ukrayna’nın Türk Lisanı Konuşan Ülkeler İşbirliği Kuruluna (Türk Konseyi) gözlemci üye olmak istediğini ve 12 Kasım’da düzenlenecek tepede bu mevzunun önerileceğini lisana getirdi.
Çavuşoğlu, “Akılda kalan bir diğer cümle ise şudur; ‘Kurallara dayalı bir milletlerarası nizama muhtaçlığımız var. Lakin burada asıl sorudan kaçıyoruz: ‘Hangi kurallardan bahsediyoruz?’ O denli görülüyor ki, Batı ve Çin ya da Rusya farklı kural dizgilerinden bahsediyor lakin yeniden de toprak bütünlüğü, temel haklar ve memleketler arası hukuk üzere taban standartlar üzerinde anlaşabilmeliyiz.” diye konuştu.
Milletlerarası bağlantılar öğrencilerinin ve geleceğin diplomatlarının görüşlerinin çok kıymetli olduğunu belirten Çavuşoğlu, “Diplomasiyi merkeze yerleştirebilmek için çok paydaşlı efora muhtaçlık var.” dedi.
Panelde, Çavuşoğlu’na üniversitenin en büyük madalyası olan Franko Madalyası da verildi.
