Roma Tiyatrosu arkeolojik hafriyat ve araştırma çalışmaları, yaklaşık 15 dönümlük alanda Kültür ve Turizm Bakanlığının müsaadesiyle, İznik Müze Müdürlüğü’nün başkanlığında, Bursa Büyükşehir Belediyesinin dayanağı ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nin bilimsel danışmanlığında sürüyor.
Hafriyat Lideri Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aygün Ekin Meriç İznik’teki yapının, Roma döneminde düz bir alana inşa edilmiş ve tonozlarla yükseltilmiş seçkin tiyatrolardan olduğunu söyledi.
Tiyatronun yaklaşık 10 bin kişilik ve 3 katlı olarak, 2. yüzyılda İmparator Trajan devrinde inşa edildiğini, çok gösterişli bir tonozlu altyapısı bulunduğunu belirten Meriç, “Burada bilhassa 2. ve 3. yüzyılda, gladyatör oyunları, devrin ünlü oyunları oynanmış. Daha sonra tiyatro, bilhassa Ekümenik Konsil’in toplandığı 325’ten sonra fonksiyonunu değiştirmiş ve daha çok dini hedeflerle kullanılmış” diye konuştu.
Meriç, İznik’in Osmanlı Devleti’nin başşehri olduğu periyotta bu alana çini fırınları inşa edilmeye başlandığına dikkati çekerek, çini konusunda çok ünlü olan İznik’teki ustaların bu bölgede 14. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar çalıştığını anlattı.
Hafriyat alanındaki çalışmalar boyunca alanda 10 çini fırını bulduklarını lisana getiren Meriç, şu bilgileri paylaştı:
“Oturma basamaklarını taşıyan en uygun durumdaki tonozun içinde, 14-15. yüzyıla tarihlenen bir çini atölyesine ulaştık. Bu atölye, çok kıymetli. Yeterli korunmuş, çok hoş bir fırınımız var. İçinde kullanım sonucu oluşmuş yanıklardan bu fırının uzun mühlet kullanıldığını anlayabiliyoruz”
Bunlara örnekler veren Meriç, “Mesela 258’deki Got İstilası var. Tiyatronun birinci oturma basamaklarının hafriyatı sırasında çok sayıda mezar bulduk. Bu mezarlar savaş sırasında ölmüş halde bulundu. Kolu yok, yarası var, yaralar da iskeletlerde görülüyor. Zati mezarlık kullanımı daima devam etmiş. Bu sene kazdığımız bir alanda, amfora içinde bir bebek iskeleti bulduk” dedi.
Tiyatronun dışında, güney alanındaki toprak bir kesitte geç periyoda tarihlenen öbür bir iskelet bulduklarını anlatan Meriç, 160 santimetre uzunluklarında yetişkin bir erkeğe ilişkin olduğu kestirim edilen iskeletin topraktan çıkarılmadan sergileneceği bilgisini verdi.
Meriç, bundan sonra yıllık hafriyat olarak çalışacaklarını, Türk Tarih Kurumu’nun (TTK) dayanaklarıyla, 4 arkeolog, bir sanat tarihçi ve bir restoratörün vazife aldığı çalışmalara ilerleyen süreçte personellerin de dahil edileceğini kelamlarına ekledi.
