Bandırma’da denize atık su görüntüleri milyonlarca kez izlenirken kurallara uymayan tesislerin kapatılması gerektiği yorumları yapıldı. Uzmanlar da BAGFAŞ’ın atıklarını Marmara’ya bıraktığı bölgenin hassas alan olduğunu, dolayısıyla da fosfat üreten bu fabrikadan denize deşarj edilen suyun kalitesinin BOİ 25 mg/L, KOİ 125 mg/L, TN 10 mg/L ve TP 1 mg/L olması gerektiğine dikkat çektiler. Atıksu değerlerinin bu limitin üzerinde çıkması durumunda tesisin derhal gerekli önlemleri alıncaya kadar kapatılıp ceza kesilmesi gerektiğini vurgulayan uzmanlar, “O bölgede inceleme yapıldı, fosfor değerlerinin 12 ay boyunca 3-4 kat yüksek olduğu ölçüldü. Neden böyle diye baktığımızda fosfat gübre fabrikasıyla karşılaştık. Marmara ölüyor, neyi bekliyorsunuz, durdurun artık buraları” dedi.
Kocaeli Dilovası’nda bir atık su arıtma tesisinden Dilderesi’ne verilen atıklarla ilgili başka bir görüntüye ise “Senelerdir Dilovası OSB’den düzgün arıtılmadan tonlarca atık su Dilderesi’ne oradan da Marmara’ya akıyor. Atık su değil, resmen lağım ve sanayi suları salınmış” diye tepki yağdı.
1 HAZİRAN’DA CEZA
Hürriyet’in sorularını yanıtlayan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bürokratları ise hem Bandırma’daki fabrikaya hem Dilovası’ndaki tesise denetim ekiplerinin gönderildiğini bildirdiler. Yetkililer, Bandırma’daki BAGFAŞ’a ilişkin, “İl Müdürlüğümüze bu işletmeyle ilgili daha önce de benzer şikâyet ve ihbarlar intikal etmiştir. Teknik personelce denetim yapılmış, işletme bünyesindeki kıyı tesisinde depolanan sarı renkli kükürt maddesinin Bandırma Körfezi’ne atılmış olduğu tespit edilmiş. Analiz sonucu işletmeye 96 bin 561 lira yaptırım uygulanmış ve karar 1 Haziran’da tebliğ edilmiştir” denildi.
Yetkililer, video üzerine de önceki gün yeni bir denetim ekibinin BAGFAŞ’a gönderildiğini, dün de numune alındığını bildirdiler.
ANALİZE GÖRE YENİ CEZA
“Cezanızın üzerinden bir hafta geçmeden yeniden kirletmiş, neden kapatılmıyor, cezalar mı yetersiz” sorumuza yetkililer, “Öncelikle analizin sonucuna göre işletmeye yeni bir ceza kesilip kesilmeyeceğine karar verilecek. Cezayı gerektiren bir durum varsa, son 3 yıl içinde Çevre Kanunu’na aykırılık sayısına göre 96 bin 561 liranın 2 ya da 3 katı ilave ceza kesilebilir. Ayrıca kirleticinin miktarına göre işletmeye sınır değerlere gelinmesi konusunda süre tanınabilir ya da ‘kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz’ olarak faaliyeti durdurulabilir” yanıtını verdiler.
TESİS: CEZA KESİLMEDİ
BAGFAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Gençer, sosyal medyada yer alan iddialar hakkında Hürriyet’e şu açıklamayı yaptı: “Deniz suyunu soğutma amaçlı kullanıyoruz. Tesislerdeki ısı değiştiricilerden kimyasal ile hiçbir bağlantısı olmuyor. En son 3 Haziran’da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Balıkesir İl Müdürlüğü’nden geldiler. İnceleme sonucunda hiçbir olumsuz durum tespit edemediklerini belirlediler. Hazırladıkları tutanak metnine göre denize deşarj edilen soğutma suyunda oluşan köpüğün basınçtan kaynaklandığı, herhangi bir olumsuz duruma rastlanmadığı belirtildi. Periyodik denetimler zaten yapılıyor. Denize hiçbir atık suyu deşarj etmedik. Bugüne kadar denizi kirletmeden kaynaklı hiç ceza kesilmedi.”
MARMARA’DA 300 EK DENETÇİ
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilileri, müsilaj sonrasında Marmara havzasındaki ilgili tüm müdürlüklere genelge gönderilerek denetimlerin sıkılaştırılması talimatı verildiğini anlattılar. Merkezden gönderilen 300 ilave denetçinin Marmara havzasında göreve başladığını, 1 ayda 450 civarında su kirliliği denetimi yapılarak toplam 6.5 milyon TL ceza kesildiğini söylediler.
VALİLİKTEN AÇIKLAMA
Balıkesir Valiliği, Erdek ilçesinde faaliyet gösteren ve atık suyunu Marmara Denizi’ne arıtmadan akıttığı iddia edilen Bandırma Gübre Fabrikaları AŞ’nin (BAGFAŞ) soğutma suyu deşarj hattından numune alındığını, analiz sonucuna göre işlem yapılacağını bildirdi.
Valilikten yapılan açıklamada, fabrikanın Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce sürekli denetim altında bulundurulan bir sanayi tesisi olduğu belirtildi.Tesiste 2018’den itibaren 11 denetim gerçekleştirildiği aktarılan açıklamada şunlar kaydedildi:
“Bu denetimler sonucunda, tesisin sülfürik asit ünitesinin ana bacasında bulunan sürekli ölçüm cihazının arızalı olması nedeniyle 30 Kasım 2018’de 58 bin 351 lira, geçici faaliyet belgesi eksikliği nedeniyle 19 Kasım 2020’de 88 bin 499 lira, işletme bünyesindeki kıyı tesisinde depolanan kükürt maddesinin denize atıldığının tespit edilmesi üzerine 1 Haziran 2021’de 96 bin 561 lira idari yaptırım uygulanmış ve cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur. Ayrıca 9 Haziran 2021’de tesiste kullanılan soğutma suyu deşarj hattından numune alınmış olup analiz sonucuna göre işlem yapılacaktır. Marmara Denizi başta olmak üzere çevre kirliliği oluşturan, çevreye olumsuz etkileri olan bütün tesislerin faaliyetleri Valiliğimiz tarafından hassasiyetle takip edilmektedir. Bu konuda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından da gerekli destek sağlanmıştır. Müsilajın ortaya çıkmasıyla birlikte, Marmara Denizi’ne dökülen bütün akarsularda, sanayi tesisleri ve tarımsal işletmelerde yoğun bir denetim çalışması başlatılmıştır.”
