UNESCO Dünya Mirasi Listesi’nde yer alan Göbeklitepe’deki dikili taşların benzerlerinin bulunduğu Karahantepe’deki hafriyat çalışmaları 2 yıldır sürüyor. Hafriyat alanında incelemelerde bulunan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, daha sonra Karahantepe Ören Yeri’nde düzenlenen toplantıya katıldı. Çok sayıda yerli ve yabancı akademisyenin de takip ettiği toplantıda konuşan Ersoy, Göbeklitepe’nin isminin değiştiği tezlerine değinerek “Çatı bölgesine Taş Doruklar ismini veriyoruz. Ana istasyon Göbeklitepe ve Karahantepe olarak anılacak. İsim değişikliği yok. Taş Doruklar çatı isimdir. Zira burası 100 kilometrelik bir çizgidir. Evvelden turistler konaklamadan geçiyordu lakin artık konaklayacaklar. Zira çok büyük bir alan burası, bir günde gezilebilecek bir yer değildir” dedi.
Karahantepe’nin Tek Tek Dağları Ulusal Parkı içinde bulunması nedeniyle âlâ korunmuş bir bölge olduğunu hatırlatan Ersoy, Karahantepe’ye olan ilginin Göbeklitepe’de yapılan kazılarla paralel arttığını söyledi. Buradaki çalışmalarla Göbeklitepe’de şimdi araştırılmamış olan devrin yerleşimcileri ve yerleşim yerleri hakkında bilgilere ulaşılmasının hedeflendiğini aktaran Ersoy “İnanıyorum ki, Göbeklitepe’de olduğu üzere bu çalışmaların sonuçları da arkeoloji dünyası için önemli bulgu ve bilgiler ortaya koyacaktır. En az 12 noktayı kapsayacak Taş Zirveler Projesi’nde Göbeklitepe ve Karahantepe ana istasyon; Sefertepe, Taşlıtepe, Ayanlar Höyük üzere alanlarda ise orta istasyonlar planlanmıştır. Karahantepe ana istasyon noktasında ziyaretçi merkezinin 2022 yılında hizmete açılmasını hedefliyoruz” diye konuştu.
‘ÜLKEMİZDE YAPILAN EN KAPSAMLI ARKEOLOJİ PROJESİ’
Göbeklitepe, Karahantepe, Gürcütepe, Sayburç, Çakmaktepe, Sefertepe ve Yeni Mahalle Höyüğü’nde kazıların sürdüğüne dikkat çeken Ersoy, “Yakın vakitte Ayanlar, Yoğunburç, Harbetsuvan, Kurt Doruğu ve Taşlıtepe yerleşimlerinde de hafriyat çalışmaları başlayacak. İşte bütün bunlar, Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi çatısı altında yapılıyor. Bu, ülkemizde yapılmış en büyük ve kapsamlı arkeoloji projesidir. Japonya, Rusya, Almanya, İngiltere ve Fransa’yı kapsayan memleketler arası iş birliği çerçevesinde ise 8 başka üniversite ile 4 memleketler arası akademi, enstitü ve müzeyi de projemize dahil ettik. Saha dışında da çalışmalar olacak. Memleketler arası Dünya Neolitik Kongresi üzere milletlerarası bilimsel toplantılar ve etkinlikler yapacağız. Ziyaretçi karşılama ve tanıtım merkezleri, stant ve etraf düzenleme projeleri, ulaşım ve altyapı düzenlemeleri üzere çalışmalarda hayata geçirilecek” dedi.
Karahantepe Hafriyat Lideri Necmi Karul ise insanların yerleşik hayata geçme sürecinin bir günde yaşanmadığını söyledi. Okul kitaplarındaki bilgilerin arkeolojik kazılarla birlikte değiştiğini vurgulayan Karul, “Dünyanın en eski köylerinde anıtsal yapılar var. Bunların tamamı yere gömülmüş ve üzeri çatıyla kapatılan yapılardır. Ve şimdi o vakit köşe yapmayı bilmiyorlar ve bu yüzden yapıları daire yapıyorlar. Köşeli yapılarda bu bölgede ortaya çıkıyor. Bugün gökdelenler inşa edebiliyorsak geçmişte köşeyi bulan bu beşerler sayesindedir. Hepsinin içerisinde 12 tane dikili taş var. Bu taşlar, yerleşkelerin kenarındaki taş ocaklarında yapılıyor. Yapıların ortak özelliği; fonksiyonları bittiği vakit bir insanın gömülmesi üzere gömülüyor” tabirlerini kullandı.
‘KARAHANTEPE GÖBEKLİTEPE’YLE MANA BULUYOR’
Bölgedeki bütün yapıların çapı ne olursa olsun gömüldüklerini söz eden Karul “Bütün yaşanmışlıklarla birlikte bu yapılar gömülüyor. Karahantepe 10 bin 500 yıl evvel başlıyor. Sürecin ileri kademelerinde hayvan betimlemeleri değil, insan betimleri yer alıyor. 3 boyutlu çok sayıda insan başı ve heykeli var. Vakitle daha karmaşık hale geliyor. Karahantepe’yi, Göbeklitepe’yle birlikte düşündüğümüzde bir mana söz ediyor. Ortadaki bin 500 yıllık bir süreci anlaşılıyor kılmaya çalışıyoruz. Beşerler, birinci yerleşik hayata başladığında kendilerini bir hayvanlar alemi kesimi olduğunu görürken vakitle kendilerini daha değerli gördüklerini ve kozmosun en değerli kesimi olarak gördüklerini görüyoruz. Biz soruları arttırıp karşılıklarını buluyoruz” diye konuştu.
