2022 Minimum Fiyat Bugün Açıklanacak mı?

Milyonların gözü patron, personel ve hükümet temsilcilerinin yer alacağı bugün yapılacak 4. ve son taban fiyat toplantısına çevrildi. 2022 yılında geçerli olacak taban fiyat bu toplantının akabinde netlik kazanacak. 2022 yılı minimum fiyatın 4 bin liranın altında kalmaması için vergi indirimi, prim dayanağı başta olmak üzere çok taraflı bir çalışma yürütüldü. Bu sayede patrona dayanak olunacak, çalışanın alacağı maaş da artacak.

CNN muhabiri Gülşen Çoşkun, dördüncü toplantının tarihi ile ilgili şimdi resmi bir açıklamanın gelmediğini söz ederken, “Taraflar şuna dikkat çekiyor. Hesaplama noktasında, kimi teknik seviyede hesaplamaların devam ettiği vurgusu yapılıyor. Hem Hazine ve Maliye Bakanlığı hem de SGK seviyesinde kimi hesaplamalar sürüyor. Bu nedenle şimdi bir tarih açıklanmadığı tabir ediliyor.” dedi.

Personel kesitinin mevcut fiyatın yetersiz olduğunu belirttiğini söyleyen Coşkun, “İşçi bölümü ‘4 bin liranın altına imza atmayız’ diyor. Ve bir taraftan da ‘asgari fiyattan vergi alınmasın’ talepleri var.” açıklamasında bulundu.

Yapılan açıklamalar ve hükümetin yaklaşımından ötürü 2022 yılında geçerli olacak minimum fiyatın 4 bin TL düzeylerinde olacağı beklenmektedir. Mevcut net minimum fiyatın 2.825 lira olduğu düşünüldüğünde 4 bin TL düzeyine çıkmak için yüzde 41 oranında artırım yapılması gerekmektedir. Minimum geçim indirimi dahil 2022 minimum fiyat sayıları aşağıda yer alan tablodaki üzere olması olasıdır…

ENFLASYON OLMASI GEREKEN SAYISI AÇIKLIYOR!

Türkiye İstatistik Kurumu datalarına nazaran, Kasım ayı prestijiyle 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında, tüketici fiyatları yüzde 17,71, yurt içi üretici fiyatları yüzde 38,94 arttı. Aylık bazda TÜFE yüzde 3,51, Yİ-ÜFE yüzde 9,99 artış kaydetti.

Tüketici fiyatları endeksi (TÜFE), Kasım’da geçen yılın aralık ayına nazaran yüzde 19,82, geçen yılın tıpkı ayına kıyasla yüzde 21,31 yükseldi.

* TÜFE tipik bir tüketicinin satın aldığı makul bir eser ve hizmet kümesinin fiyatlarındaki ortalama değişimleri gösteren bir ölçüttür.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise Aralık 2020’ye nazaran yüzde 51,06, geçen yılın Kasım ayına kıyasla yüzde 54,62 artış gösterdi. 

* Yİ-ÜFE: Yurt içinde ticarete husus olmak üzere üretilen tüketim, orta ve sermaye malları ile güç bölümündeki fiyat değişimlerini ölçen endekstir.

Taban fiyat belirlenirken yıllık TÜFE oranlarına nazaran artış yapılır. Lakin ülkemizdeki artırımlar Yİ-ÜFE ile yani üretilen tüketim, orta ve sermaye malları ile güç bölümündeki fiyat değişimlerine nazaran yapılmaktadır. Yani taban fiyat belirlenirken enflasyon artırımı tek başına kâfi gelmeyebilir. Gerçek manadaki artış, Yİ-ÜFE oranı ile TÜFE oranı ortasında yer almaktadır.

TÜRK-İŞ tarafından her ay hazırlanarak kamuoyuyla paylaşılan Açlık ve Yoksulluk Sonu Araştırması’nın Kasım 2021 bilgileri genel çizgileriyle şöyle;

• Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, istikrarlı ve kâfi beslenebilmesi için yapması gereken aylık besin harcaması meblağı (açlık sınırı) 3.191,55 TL. Kasım prestiji ile tek bir kişinin yaşama maliyeti de net taban fiyatı 1.078 TL geçti.

• Besin harcaması ile birlikte giysi, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sıhhat ve gibisi muhtaçlıklar için yapılması zarurî başka aylık harcamalarının toplam fiyatı ise (yoksulluk sınırı) 10.395,91 TL.

• Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 3.902,57 TL.

Türk-İş Lideri Ergün Atalay, minimum fiyatın TÜİK’e nazaran belirlenemeyeceğini belirterek, “Onların hesap diğer benimki öteki.. Personelin kırmızı çizgisi 4 bin liraya geliyor. Bunun altında sayı teklif etmek uygun değildir” diye konuştu.

Lider Atalay, 45 yıldır her ay açlık, yoksulluk hududu araştırması yaptıklarını belirterek, “Kasım ayında bir kişi için açlık sonu 3 bin 190 lira, yoksulluk da 3 bin 900 liraydı. TÜİK’in açıkladığı enflasyon bedeli bizimkinin altında kalıyor.

Bizim sonumuz ömür maliyeti 3 bin 900 liranın üstüne çıkılması. İstenen noktaya gelirse pazartesi, salı günü imzalanır” açıklamasını yaptı.

TİSK Lideri Özgür Burak Akkol patronun de fedakârlık yapacağını belirterek, masada sundukları teklifin 3 bin 500 lirayı geçtiğini söyledi.

Akkol, “İşçiyi enflasyona katiyetle ezdirmeyeceğiz. TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyon olan yüzde 21 artırımını baştan vereceğiz.

Üstüne de ‘ne yapılır’ diye çalışıyoruz, 3 bin 500 lirayı geçtik.”

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Lideri Şekib Avdagiç de taban fiyatta enflasyonun üzerinde bir fiyat artışı siyaseti izlenmesi gerektiğini söyledi.

Avdagiç, “İşçiye verilen verilen ek her artırım, onun daha insanca bir ortamda yaşaması için gösterilen çaba, karşılıksız kalmaz.

İş dünyamız, minimum fiyatta enflasyonun üzerinde bir artış siyasetini izlemeli. Görüşmelerin, Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ın kararlı tavrı, bakanımız Vedat Alim’in getirdiği bakış açısıyla, iş ve emekçi dünyasını keyifli eden bir kararla neticeleneceğine inanıyoruz” dedi.

Dört kişilik bir ailenin yalnızca besin harcaması (mutfak masrafı) geçen aya nazaran 98 TL, geçen yıla nazaran 675 TL artmıştır. Yapılması gereken toplam harcama fiyatı (aile bütçesi) ise aylık 320 TL ve yıllık 2.198 TL meblağında artmıştır.

TÜRK-İŞ’in bilgileri temel alındığında “Mutfak Enflasyonu”ndaki değişim Kasım ayında şu biçimde gerçekleşti:

• Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken taban harcama fiyatı bir evvelki aya nazaran yüzde 3,18 oranında artış gösterdi.

• Yılın birinci on bir ayı itibariyle fiyatlardaki artış yüzde 23,23 oranında gerçekleşti.

• Besin enflasyonunda son on iki ay itibariyle artış oranı yüzde 26,82 oldu.

• Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 20,58 olarak hesaplandı.

Minimum fiyat artışlarında, bir evvelki yılın, yani görüşmenin yapıldığı yılın enflasyon oranı da belirleyici oluyor. 2001 – 2021 ortasındaki periyoda baktığımızda en yüksek artışın yüzde 83,65 ile 2002 yılında yapıldığını görüyoruz. Bu artışı yüzde 41.67 ile 2004, yüzde 33.1 ile 2001 ve 2016 yılındaki artışlar izledi. Akabinde 2019 yılındaki yüzde 26.1’lik ve 2021 yılındaki yüzde 21.6’lık artışlar geldi.

2004’e kadar olan periyotta enflasyon yüksek seyrettiği için kimi yıllardaki artışlar evvelki yılın enflasyon oranının altında kaldı. Örneğin 2001 yılındaki minimum fiyat artışı 2000’deki enflasyon oranının 5.9 puan, 2003 yılındaki minimum fiyat artışı da bir evvelki yılın enflasyon oranının 20.2 puan altında kaldı. Bu kayıpları telafi etmek için 2002 ve 2004 yıllarında yüksek artış yapıldı.

Sonraki devirde ise yalnızca 2007, 2009 ve 2017 yıllarındaki minimum fiyat artışları, bir evvelki yılın enflasyonunun altında kaldı.

2016 yılındaki taban fiyat artışı evvelki yıl enflasyonunu 24.3 puan aştı. 2021 yılında uygulanan minimum fiyat ise geçen yılın enflasyon oranının 7 puan üzerinde artırıldı.