Son 20 yılda, hayvanlardan insanlara geçen birçok yeni koronavirüs türü ortaya çıktı. 2002’de SARS-CoV misk kedisinden insanlara sıçradı. On yıl sonra, MERS develerden geçti. Ardından 2019’da SARS-CoV-2 tüm dünyaya hızlı bir şeklide yayıldı. Şimdi ise bilim insanları köpeklerden insanlara geçtiğini düşündükleri yeni bir türü daha tespit ettiklerini açıkladı. Bilim insanları bu durumu rahatsız edici bir eğilim olarak değerlendiriyor. Bilim insanları yeni tespit ettikleri virüse CCoV-HuPn-2018 adını verdi.
KORONAVİRÜS KÖPEKLERDEN BULAŞTI
Clinical Infectious Diseases dergisindeki makaleye göre, bilim insanları Malezya’nın Sarawak kentinde farklı bir tür koronavirüs tespit etti. Araştırmacılar, 2017-18 yılları arasında pnömoni (zatürre) nedeniyle hastaneye kaldırılan 301 hastanın sekizinde yeni virüsü buldu. Hastalara RT-PCR testi yaptılar. Sürüntü örneğinde uzmanlar, köpek CoV (CCoV) RNA’sı tespit etti. Hastaların çoğu, evcilleştirilmiş hayvanlara ve yaban hayatına sık sık maruz kalan kırsal yaşamdaki çocuklardı. Bu koronavirüsün köpeklerden geçtiğini düşünüyorlar.
COVID-19 salgınının başında, bulaşıcı hastalık epidemiyoloğu Dr. Gregory Gray’in solunum yolunda aradığı virüs için mevcut test yöntemleri işe yaramıyordu. Bu nedenle, yüksek lisans öğrencisi Leshan Xiu ile güçlü bir test geliştirmeye başladı. Bu test COVID-19 testi gibi çalışacak ama bilinmeyen koronavirüs türlerini bile tespit edecek.
Geçtiğimiz yıl Gray ve Xiu bu testle, pnömoni nedeniyle hastanede yatan hastalarda tamamen yeni bir koronavirüsün kanıtını buldu.
Hastaların örneklerini Ohio Eyalet Üniversitesindeki hayvan koronavirüsleri uzmanına gönderdiler. Virolog Anastasia Vlasova, “Bir sorun olduğunu düşündüm. Köpek koronavirüslerinin insanlara bulaştığı düşünülmüyordu. Daha önce hiç rapor edilmedi.” şeklinde şaşkınlığını ifade etti.
VİRÜSÜN KÖKENİ GENOM ANALİZİYLE ORTAYA ÇIKTI
Vlasova, laboratuvarda koronavirüs örneklerini büyüttü. Elinde çok sayıda virüs bulunan Vlasova, genomun kodunu çözdü. Virüsün gen dizilerinden, virüsün muhtemelen bir noktada kedileri ve domuzları enfekte ettiğini gördü. Ama muhtemelen doğrudan köpeklerden insanlara sıçramıştı. “Çünkü genomun çoğunluğu köpek koronavirüsüydü.” dedi.
Vlasova, “Genomda çok benzersiz bir mutasyon veya silinme keşfettik. Bu özel silme, diğer köpek koronavirüslerinde yoktu. Ancak başka bir yerde bulunuyordu; insan koronavirüslerinde. Bu, daha önce SARS koronavirüsünde ve insan popülasyonuna girmesinden hemen sonra SARS-CoV-2’nin varyantlarında bulunanlara çok benzeyen bir mutasyon.” diyerek konuyu açıkladı.
Araştırmacılar, CCoV-HuPn-2018’in bir patojen (hastalığa yol açan organizma) olduğunu doğrularsa, insanlarda hastalığa neden olduğu bilinen sekizinci koronavirüs olacak.
