KOCAELİ (ANKA) –
SANCAR KIZILKAYA
Yönetmenliğini Çağatay Taşkın Yamen’in yaptığı Son Enstitülüler Belgesel Filmi İzmit’te gösterildi. Yönetmen Çağatay Taşkın Yamen, “Hikayenin içinde hepimiz varız. Köy enstitüleri kapatılmasaydı domatesi tane ile almazdık. Belgeselde benim dedem de var. Tanıklar hala yaşıyorken o günleri belgelemek istedim” dedi.
Eğitim İş Kocaeli 1 No’lu Şubesi ve Kocaeli Yükseköğrenim Derneği’nin (KYÖD) ortak etkinliği kapsamında yönetmenliğini Çağatay Taşkın Yamen’in yaptığı Son Enstitülüler Belgesel Filmi İzmit’te gösterildi. İzmit Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde gösterilen belgesele Prof. Dr. Bingür Sönmez de katıldı.
“O GÜNÜN KOŞULLARINA BAKMAK GEREKİYOR”
Programda ilk olarak konuşan Eğitim İş Kocaeli 1 No’lu Şube Başkanı Sabri Mutlu, 600 yıl boyunca Anadolu’nun ihmal edildiğini belirterek, şöyle konuştu:
“Cumhuriyet ilan edilmesine rağmen okuma yazma oranı yüzde 5’i bile bulmuyordu. Köy Enstitülerini anlamak için günün koşullarına bakmak gerekiyordu. O şartlarda 1935 yılında askerlik görevini yerine getirirken öğretmenlik vasfına uygun kişiler tarafından seçilmiş köy eğitmenlerinin eğitilmesi için enstitüler kuruluyor. Gerçek aydınlanma devrimi başlıyor. 21 kentte köy enstitüleri oluşturuluyor. Eğitimin ilk kıvılcımı o zamanlar atılıyor. O gün Mozart’ı ve bir çok klasikleri çalıyorlardı.”
“TÜRKİYE’NİN AYDINLANMA PROJESİ”
Mutlu’nun ardından konuşan KYÖD Başkanı Didem Turan, “Köy enstitüleri, Türkiye’nin aydınlanma ışığının köylere kadar taşınma projesiydi. Gönül isterdi ki bu proje uzun yıllar devam etsin. Cumhuriyet değerleri ile büyümüş aramızda birçok büyüğümüz bulunmakta. Bu değerli çalışmaya emek veren Çağatay Taşkın Yamen’e teşekkür ediyorum” dedi.
YÖNETMEN YAMEN: “DOMATESİ TANE İLE ALMAZDIK”
Programda konuşan Yönetmen Çağatay Taşkın Yamen, “Hikayenin içinde hepimiz varız. Köy enstitüleri kapatılmasaydı domatesi tane ile almazdık. Belgeselde benim dedem de var. Tanıklar hala yaşıyorken o günleri belgelemek istedim. Belgeseldeki konuşmacıların çoğu şu anda hayatta değil. Bu süreçte bana destek olan çok fazla isim oldu” diye konuştu.
“KAHRAMANLAR DA KARŞI OLDU”
Prof. Dr. Bingür Sönmez ise, “10 yıl boyunca köy enstitülerini salladılar sonra yıktılar. Beni en çok üzen şey ise kurtuluş savaşının kahramanlarının bazıları Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir gibi isimler de bu kurumlara karşı oldu. Burada İsmet İnönü’nün de hataları var” dedi.
