TAHSİN AKÇA
Pandemi şartlarında yaklaşık 15 ay sonra iş fesih yasağının sona erdiği, kısa çalışma ödeneği ve fiyatsız müsaade uygulamasının kaldırıldığı 1 Temmuz’dan sonra toplu iş kayıplarının yaşanmasından kaygı edilirken, bu mevzuda Toplumsal Güvenlik Kurumu’nun işe giriş ve çıkış bildirimlerine ait birinci sonuçlar netleşti.
2021 Haziran ayı ile olağanlaşma süreci başlatılan 2021 Temmuz ayı karşılaştırıldığında istihdamda lokomotif dallar ortasında net sigortalı sayısı artışında 4 kesim yüzde 1’in altında kalırken, 6 bölümde ise yüzde 8,6’ya varan oranda net sigortalı girişi gerçekleştirdi.
En çok sigortalı giriş potansiyeli taşıyan 10 bölümün işe giriş ve çıkış bildirimlerine nazaran Temmuz 20021’de 164 bin net istihdam artışı yaşanırken, konaklama ve yeme-içme işletmeleri 91 bin şahısla en çok artışı gerçekleştirdi.
Toptan ve perakende ticaret yaklaşık 29 bin sigortalı artışıyla ikinci olmasına rağmen bir evvelki ayla karşılaştırıldığında yüzde 1,1 artışla gerilerde kaldı.
Buna rağmen konaklama ve yeme içme bölümünde artış yüzde 8,6’ya ulaştı.
Temmuz’da mesleksel, teknik ve bilimsel faaliyetler alanında sigortalı girişi 19 bin şahsa ulaşarak dikkat çekerken artış oranı da yüzde 2,7 oldu.
Tarım ve balıkçılık da 11 bin sigortalı ve yüzde 6,8 artışla ikinci sırada yer aldı. Kültür ve cümbüş kesiminde de sigortalı girişi artışı 4 bin dolayında gerçekleşti.
Buna rağmen gayrimenkul, bilgi ve irtibat, sıhhat dalı ile finans ve sigorta şirketleri sigortalı girişi artışında yüzde 1’in altında kalan bölümler oldular.
506 bin firmada 3,7 milyon kişi kısa çalışmadan yararlanmıştı
Pandemi ilanı sonrası İş Kanunu’na eklenen husus ile de 17 Nisan 2020 tarihinden itibaren işten çıkarma yasağı uygulanmaya başlanmıştı. Düzgün niyet kuralları ve işyerinin kapanması durumu dışında 15 ay boyunca patronun iş mukavelesini feshetmesi yasaklanmıştı.
Bu periyotta fiyatsız müsaadeye çıkarılan emekçi sayısı aylık 1 milyon 267 bin ile 629 bin kişi ortasında gerçekleşirken, mayıs ayında 996 bin 727 kişi oldu. Mart 2020-Haziran 2021 periyodunda 506 bin 624 firmadaki 3 milyon 773 bin çalışan Kısa Çalışma Ödeneği uygulamasından faydalanmıştı.
