TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI) Genel Müdürü ve İdare Şurası Lideri Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, PD170’in Anka-S’in gereksinimi için geliştirildiğini söyledi. Birinci Anka’nın 155 beygirlik ithal bir motorla uçtuğunu ve tedarikte kimi sorunlar yaşandığını anlatan Akşit, bunun üzerine PD170 çalışmasına başladıklarını söz etti. Türk mühendislerinin tasarımı, teknisyenlerinin üretimiyle dünyanın kendi sınıfında en yüksek irtifaya sahip, en az yakıt harcayan motorunu, 40 bin feete kadar rahatlıkla çalışabilir biçimde geliştirdiklerini vurgulayan Akşit, rakip eserlerin ekseriyetle 25 bin feet civarında çalışabilecek biçimde tasarlandığına işaret etti.
“YÜKSEK KALKIŞ GÜCÜNE NAZARAN ÖZEL TASARLANDI”
Ana motor yapısını geliştirdikten sonra bu motorun ana karkasını tıpkı tutarak diğer gereksinimler için türev motorlar üretmeye başladıklarını belirten Akşit, birinci kere sergiledikleri PD222ST’ye ait şu bilgileri verdi:
“Bu formda PD222ST’yi geliştirdik. Bunun da değişik versiyonları olacak. ST, single turbo manasında. Tek turbolu versiyonu. PD170’te 170 beygiri çift turboyla elde etmiştik lakin oradaki asıl gaye irtifa gücüydü. Gelecekte savaşlar insansız araçlar, tahminen İha‘lar ortasında olacak ki dünyanın değişik yerlerinde olmaya başladı. İHA’ların it dalaşından bahsediyoruz. İrtifadaki gücü yüksek olan daha atak, çevik, hareket kabiliyeti çok daha yüksek, karşısındaki İHA’nın önünde ardında çok rahat dolaşıp, istediği durumdan istediği formda vuracak hale gelecek. Çok önemli bir avantaj sağlıyor.
Çift turbolu olması bütün bunları sağladı lakin kimi uygulamalar için de irtifadan çok kalkış gücü kıymetli. Bayraktar TB3’lerle TCG Anadolu gemimizden, kısa bir pisten yüklü vaziyette kalkmak istiyoruz. Burada da kalkış gücü çok değerli, bu motorumuz yüksek kalkış gücüne nazaran özel tasarlandı. Gücü 55 beygir artırıldı, 170’den 225’e çıkardık. Tekrar yüksek irtifa yeteneği var, ancak yüksek irtifada ürettiği güç PD170 kadar değil. 35-40 bin feetlere çıktığınızda gücü daha az oluyor.”
60’DAN FAZLA PD170 ÜRETİLDİ
Prof. Dr. Akşit, geliştirme çalışmaları yanında PD170’in seri üretimine devam ettiklerini belirterek, “Toplamda ürettiğimiz motor 60’ı geçti. Önemli bir kısmını birinci ana müşterimiz TUSAŞ’a teslim ettik, Baykar’a birkaç tane teslim ettik, bunun bir kısmı Bayraktar TB3 çalışmalarında kullanılmak üzere bir kısmı da Akıncı’nın C versiyonunda kullanılmak üzere. Ayrıyeten Aksungur’da kullanılıyor birebir motorumuz. Adetleri artarak seri imalat sayıları yükseliyor, şu anda da birkaç 100 adet için pazarlık yapıyoruz.” dedi.
GELİŞMİŞ MOTORA BASİTÇE GEÇİLEBİLECEK
TEKNOFEST’te PD222ST’nin birinci prototipini sergilediklerini tabir eden Akşit, motorun önemli testlere maruz kaldığını, olgunlaştırma süreçlerinin devam ettiğini söyledi. Test müddetinin birkaç 100 saat civarında olduğuna işaret eden Akşit, PD170’deki test müddetlerinin ise 5 bin saati geçtiğine dikkati çekti. Akşit, şunları kaydetti:
“Baz motoru bu koşullarda test ettiğimiz için PD222ST’yi bu kadar çok teste tabi tutmamız gerekmeyebilir fakat daha önemli bir test sürecine maruz kalacak. Bunun da seri imalata geçmesi için 1 yıllık bir sürece gereksinimi var. Önümüzdeki yıl içinde bunun da uçtuğunu ve seri imalata girdiğini duyurmayı hedefliyoruz. Hangi müşterimiz elini çabuk tutarsa bu motoru birinci o kullanacak. Rakip motorla çabucak hemen tıpkı tartıda. Rakip motor 155 beygirken bu 225 beygir veriyor. Kalkış gücü, pist arası olarak büyük avantajlar sağlayacak. Bayraktar TB3 ve Akıncı C olabilir, artık Baykar hangisinde daha önde gidiyor bilmiyorum. Kullanıldığı araç sayısını maksimize etmek için PD170’le birebir arayüzle kullanılacak formda türev motorlar geliştiriyoruz. Entegrasyonda ufak tefek rötuşlar gerekiyor lakin PD170’de birinci uçuşunu yapıp sonra gelişmiş motor takılabilecek. Bu Aksungur, Akıncı, Anka, Bayraktar TB3’de yapabilir.”
