Dönmez, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) binasında düzenlenen “Türkiye Madencilik Kesimi Gelişim Raporu-2020” toplantısında, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınına karşı aşıların devreye girmesiyle maden eserlerine talebin de arttığını söyledi.
Son periyotta dünyada ve Türkiye’de güç ve maden fiyatlarının rekor düzeylerine ulaştığına işaret eden Dönmez, “Bu süreçten elbette bizler de etkilendik lakin dünyanın geneliyle karşılaştırıldığında Türkiye, başka ülkelerden daha süratli bir biçimde toparlandı. Maden ihracatımız 2021’in birinci 9 ayında 4,38 milyar dolara yükseldi. Geçen yılın birebir periyoduna nazaran ihracatımız yüzde 48’lik bir artış gösterdi. Geçtiğimiz eylülde 584 milyon dolarlık maden ihracatı yaptık. Geçen yılın tıpkı devrine nazaran burada yakaladığımız artış yüzde 39 oldu.” diye konuştu.
Kelam konusu periyotta Çin, ABD ve İspanya’nın en çok ihracat yapılan birinci 3 ülke olduğunu söz eden Dönmez, Endonezya, Özbekistan, Hong Kong, Arnavutluk ve Sırbistan’ın da yeni pazarlar olarak Türkiye’nin ihracatına eklendiğini bildirdi.
Dönmez, madencilik dalının gayri safi yurt içi hasılaya katkısının 2009’da 11 milyar lirayken, 2020’de 59,2 milyar liraya ulaştığına dikkati çekti.
Etraf ve sürdürülebilirliğin öncelik verdikleri mevzuların başında geldiğini vurgulayan Dönmez, “Avrupa Yeşil Mutabakatı” çerçevesinde kesimlerin dönüşümünü sürdürülebilirlik aslıyla düzenleyip yola devam edeceklerini lisana getirdi.
Bakan Dönmez, Türkiye’nin bor, perlit, trona, pomza, bentonit, pirofillit, feldspat, zeolit, barit, manyezit, krom, linyit, jips, mermer ve çimento ham unsurlarında dünyada en büyük rezervlere sahip olduğunu belirterek, “Dünyada üretimi yapılan 90 maden tipinin 80’i elimizde bulunuyor. Bu alışılmış ki hoş ve yararlı bir bilgi lakin bunun altını doldurmamız gerekiyor. Ne ile ? Teknolojiyle, Ar-Ge ile daha fazla uç eserle. Ülkemizde uç eser sağlayan 1 adet bakır izabe,1 adet alüminyum izabe ,1 adet demir pelet tesisi var. Son yıllarda yapılan yatırımlarla Kurşun-Çinko İzabe Tesisi de çok kısa vakit sonra faaliyete geçecek inşallah.” diye konuştu.
Ulusal maden siyaseti kapsamında daha fazla uç eser üretilen bir model oluşturulacağını kaydeden Dönmez, “Bu sene uç eser odaklı 14 ihaleye çıktık ve 11’inin ihale sürecini tamamladık. Bu madenler bizim ve bunu çıkaracak altyapımız, insan kaynağımız, müteşebbisimiz ve teknolojimiz de var. En kıymetlisi artık öz inancımız var. Biz yaparız, bu işin altından kalkarız diyen, elini çekinmeden taşın altına koyan iş adamlarımız var.” tabirlerini kullandı.
Madencilik bölümünde bayan istihdamı arttı
Dönmez, “Türkiye Madencilik Kesimi Gelişim Raporu”na değinerek, madencilik kesiminde bayan istihdamının 2019’da, 2010’a nazaran yüzde 106 artarak 5 bin 732’ye ulaştığını, birebir periyotta erkek istihdamının ise yüzde 2 azalarak 117 bin 212’ye gerilediğini söyledi.
Eski maden alanlarına 29 yılda 10 milyon ağaç dikildiğini belirten Dönmez, şunları kaydetti:
“Manisa Soma’daki Ege Linyitleri İşletmesi Müdürlüğüne bağlı alanlarımızda diktiğimiz yaklaşık 7 bin 700 zeytin ağacından 6 bin 500 litre zeytinyağı ürettik. Tüm bu gelişmelere karşın hala madenciliği etraf zıddı bir faaliyet üzere göstermek, buna takviye olmak ve bu cins faaliyetleri finanse etmek üretim, istihdam ve ihracata ‘hayır’ demektir. Akıl, izan ve bilim dışı büsbütün ideolojik telaş ve saiklerle yapılan açıklama ve aksiyonların her vakit karşısında olacağız. Her vakit ‘önce insan ve etraf, sonra madencilik’ diyerek çalışmalarımızı yapacağız. Fakat her madencilik projesine ideolojik nedenlerle karşı çıkmak madencilik üzere katma pahası yüksek bir faaliyet alanının değersizleştirilmesine ve tartışmaların bilimsellikten uzak subjektif yargılarla yapılmasına neden olmaktadır. Yapan tenkitle gelenlere ise kapımız sonuna kadar açık.”
