Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Konsey Salonu’nda BM’nin 76’ncı Genel Heyeti görüşmelerinde iştirakçilere hitap etti.
Konuşmasına, Genel Kurul’a katılanları selamlayarak başlayan Erdoğan, Birleşmiş Milletler 76’ncı Genel Heyeti’nin ülkeler ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diledi.
Erdoğan, 2 yıl sonra tekrar Genel Kurul’da bulunmaktan ve burada hitap etmekten büyük memnuniyet duyduğunu belirterek, geride bırakılan yaklaşık 2 yılda tüm insanlığın sancılı günler geçirdiğini anımsattı.
“Son asrın en büyük sıhhat krizi olarak nitelenen Kovid-19 salgınında, ortalarında dostlarımızın, yakınlarımızın, sevdiklerimizin de olduğu 4,6 milyon insanı kaybettik.” diyen Erdoğan, gösterilen onca uğraşa ve aşılamada alınan uzaklığa karşın salgının olumsuz tesirlerinin hala devam ettiğine dikkati çekti.
Birleşmiş Milletler 76’ncı Genel Konseyi’nin da işte bu türlü bir atmosferde gerçekleştiğini söz eden Erdoğan, şunları kaydetti:
“Burada vereceğimiz dayanışma ve iş birliği iletilerinin, salgınla çabayı desteklemenin yanı sıra, güç günler yaşayan milyarlarca insanın umutlarını artıracağına da inanıyorum. Genel Heyetimizin, memleketler arası toplumun problemlerinde tahliline daha faal katkı sağlaması için güçlendirilmesi gerekiyor. Bu doğrultuda verimli çalışmalar yapan 75’inci Genel Konsey Lideri Sayın Volkan Bozkır’a şükranlarımı sunuyorum. 76’ncı Genel Şura Başkanlığını üstlenen Sayın Abdullah Şehid’in devraldığı bayrağı çok daha üstlere taşıyacağına inanıyorum. Türkiye olarak, Genel Kurul’un faaliyetlerini en verimli biçimde icra etmesi için üzerimize düşen sorumlulukları yerine getirmeyi sürdüreceğiz. Bu vesileyle, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği misyonunu bir kere daha üstlenen Sayın Guterres’i tebrik ediyor, muvaffakiyetlerinin devamını diliyorum.”
Bu yılki Genel Kurul’un “Umutla Dayanaklılığı İnşa Etmek” temasıyla düzenlenmesinin olağanüstü isabetli olduğunun altını çizen Erdoğan, “Öncelikle, acı da olsa, bir gerçeği söz etmek istiyorum. İnsanlık olarak bize büyük bir aile olduğumuzu tekrar hatırlatan bu salgında, ne yazık ki, global dayanışma açısından yeterli bir imtihan verilemedi. Özellikle az gelişmiş ülkeler ve fakir toplum bölümleri, salgın karşısında adeta yazgılarına terk edildi.” dedi.
“TURKOVAC’ı tüm insanlığın istifadesine sunacağız”
Dünya genelindeki can kaybının yüksekliğinde, global sistemin artık tahlil yerine sorun çıkaran, meseleleri derinleştiren, sıkıntıları çözümsüzlüğe mahkum eden çarpık yapısının da hissesinin bulunduğuna işaret eden Erdoğan, şöyle konuştu:
“Milyonlarca insanın hayatını kaybettiği, 10 milyonlarca insanın virüsün pençesinde kıvrandığı bir periyotta, aşı milliyetçiliğinin farklı yollarla hala sürdürülüyor olması, insanlık ismine yüz kızartıcıdır. Kovid-19 salgını üzere global bir felaketin üstesinden, fakat milletlerarası iş birliği ve dayanışmayla gelinebileceği açıktır. Tüm ülkeler bu salgından kurtulmadan, rastgele bir ülkenin tek başına itimatla hayatını sürdürmesi mümkün değildir. Genel Kurul’da ortaya konacak iradenin, bu hakikatin anlaşılması bakımından bir dönüm noktası olmasını temenni ediyoruz. Salgın periyodunda global iş birliğinin ehemmiyeti yanında tıp biliminin ulaştığı yüksek seviyeyi de görme imkanı bulduk. Dünya Sıhhat Örgütü tarafından onaylanan birinci aşının Almanya’da yaşayan Türk kökenli iki bilim insanı tarafından geliştirilmesinden gurur duyduk.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye olarak “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” inancıyla birinci günden itibaren eldeki imkanları dost ve kardeş ülkelerle paylaşmaya çalıştıklarını belirterek, Türkiye’nin bir taraftan vatandaşlarına en uygun sıhhat hizmetini sunarken, öbür taraftan da 159 ülke ve 12 milletlerarası kuruluşa tıbbi yardım gönderdiğini anımsattı.
“Yerli aşımız TURKOVAC’ı yakın vakitte milletimizle birlikte tüm insanlığın istifadesine sunacağımızı söz etmek istiyorum.” diyen Erdoğan, Dünya Sıhhat Örgütünün güçlendirilmesi ve salgınlara karşı kontrat hazırlanması teşebbüslerini desteklediklerini vurguladı.
“Afgan halkının huzura kavuşmasını temenni ediyoruz”
Kamu sıhhatinin korunması ile toplumsal ve ekonomik hayatın devamı ortasında makul bir istikrar kurulması gerektiğine işaret eden Erdoğan, “Yaşadığımız hadiseler bize birtakım gerçekleri tekrar hatırlatmaktadır. Sevinçlerimiz üzere hüzünlerimiz, acılarımız üzere başarılarımız, problemlerimiz üzere tahlillerimiz de ortaktır.” dedi.
“Ben yaptım oldu” mantığıyla hareket edildiğinde, bunun faturasını yalnızca aşikâr başlı ülkelerin değil, tüm insanlığın ödediğini lisana getiren Erdoğan, şunları kaydetti:
“Sahadaki gerçekleri ve toplumsal dokuyu dikkate almayan dayatmacı formüllerle sorunlara tahlil üretilemeyeceği, en son Afganistan’da, hem de çok acı bir halde görülmüştür. Afganistan halkı, 40 yıldan fazladır süren istikrarsızlık ve çatışmaların sonuçlarıyla baş başa bırakılmıştır. Siyasi süreçten bağımsız olarak Afganistan’ın memleketler arası topluluğun yardımına ve dayanışmasına muhtaçlığı bulunuyor. Ülkede bir an evvel barış, istikrar ve güvenliğin tesis edilerek, Afgan halkının huzura kavuşmasını temenni ediyoruz. Türkiye olarak, bu sıkıntı günlerinde Afgan halkına karşı kardeşlik vazifemizi yerine getirmeyi sürdüreceğiz.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’de tüm dünyanın gözlerinin önünde yüz binlerce kişinin vefatına, milyonlarca kişinin yerlerinden edilmesine neden olan insani dramın 10’uncu yılını geride bıraktığına dikkati çekerek, Türkiye’nin bir yandan 4 milyona yakın Suriyeliye kucak açarken, bölgeyi kana ve gözyaşına boğan terör örgütlerine karşı da alanda uğraş ettiğini hatırlattı.
“Suriye krizinin devam etmesine müsaade veremez”
DEAŞ’la göğüs göğüse çarpışan ve bu terör örgütünü hezimete uğratan tek NATO müttefikinin Türkiye olduğunu anımsatan Erdoğan, Türkiye’nin alandaki varlığıyla, PKK terör örgütünün Suriye’deki uzantılarının işlediği katliam ve etnik paklık faaliyetlerinin de önüne geçtiğini söyledi.
Türkiye’nin şehitler verme kıymetine yürüttüğü eforlar sonucunda inançlı hale getirdiği bölgelere, şu ana kadar 462 bin Suriyelinin istekli olarak geri dönüşünü sağladıklarını belirten Erdoğan, tıpkı biçimde, İdlib’deki Türkiye varlığı sayesinde, milyonlarca insanın hem canının kurtulduğunu hem yerinden edilmesinin önlendiğini vurguladı.
“Uluslararası toplum, bir 10 yıl daha Suriye krizinin devam etmesine müsaade veremez.” sözünü kullanan Erdoğan, sıkıntıya, Suriye halkının beklentilerini karşılayacak halde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun 2254 sayılı kararı temelinde siyasi bir tahlil bulunması için daha güçlü bir irade ortaya konulması gerektiğinin altını çizdi.
“Yeni göç dalgalarını karşılamaya ne imkanımız, ne de tahammülümüz vardır”
Suriye’nin kuzeybatısına Türkiye üzerinden ulaştırılan BM insani yardım sisteminin 12 ay mühletle uzatılmasını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Erdoğan, “Bu hususta sergilenen uzlaşmacı yaklaşımın, siyasi sürecin ilerletilmesi ve sığınmacıların istekli, inançlı ve onurlu biçimde geri dönüşlerinin sağlanması için de ortaya konulmasını temenni ediyoruz. Bölgedeki terör örgütleri ortasında ayrım yapılmasının, bunların taşeron olarak kullanılmasının kabul edilemez olduğunu, huzurlarınızda tekrar söz etmek istiyorum.” diye konuştu.
Son 10 yılda dünyanın farklı ülkelerinde yaşanan terör hareketlerinin, terörün yalnızca Türkiye’nin değil tüm insanlığın ortak düşmanı olduğunu gösterdiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Suriye’nin toprak bütünlüğünü ve ulusal güvenliğimizi tehdit eden terör örgütleriyle uğraşımız kararlılıkla sürecektir. Ülkemizde, Suriyeliler dışında da sayıları 1 milyonu aşan çeşitli statülerde göçmen vardır.” bilgisini verdi.
Afganistan’daki gelişmeler sebebiyle son devirde, bu ülkeden de göç akını ihtimaliyle karşı karşıya olunduğunu kaydeden Erdoğan, “Suriye krizinde insanlık onurunu kurtaran bir ülke olarak, artık yeni göç dalgalarını karşılamaya ne imkanımız ne de tahammülümüz vardır. Adil yük ve sorumluluk paylaşımı temelinde, tüm paydaşların bu hususta üzerine düşeni yapmasının vakti çoktan gelmiştir. Artık 1951 Cenevre Kontratını ve milletlerarası insani hukuku aşındıranlara karşı somut bir tutum ortaya konulmalıdır.” sözlerini kullandı.
“Meşru hükümetin yanında durulması çağrımı tekrarlıyorum”
Libya’da memleketler arası meşruiyete verilen güçlü takviye sayesinde ateşkesin tesis edildiğini ve akabinde da Başkanlık Kurulu ve Ulusal Birlik Hükümeti kurulduğunu hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:
“Milli Birlik Hükümetinin, kamu hizmetlerinin sağlanması, tüm kurumların birleştirilmesi ve seçimlerin vakitlice düzenlenmesi uğraşlarına dayanak vermeye devam edeceğiz. Milletlerarası topluma Libya’nın tüm bölgelerini temsil eden legal hükümetin yanında durulması çağrımı tekrarlıyorum. Bölgemizde istikrarsızlığı körükleyen, barış ve güvenliği tehdit eden en değerli sıkıntılardan biri de İsrail-Filistin ihtilafıdır. Filistin halkına yönelik zulüm sürdükçe, Orta Doğu’nun kalıcı barış ve istikrara kavuşması mümkün değildir. Bunun için işgal, ilhak ve yasa dışı yerleşim siyasetlerine kesinlikle ve derhal son verilmelidir. Kudüs’ün 1947 tarihli Birleşmiş Milletler kararına dayanan memleketler arası statüsüne, Harem-i Şerif’in mahremiyetine ve Filistin halkının haklarına yönelik ihlallere karşı durmayı sürdüreceğiz. Barış süreci ve iki devletli tahlil vizyonu, daha fazla gecikmeksizin tekrar canlandırılmalıdır.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1967 hudutları temelinde, bilhassa başşehri Kudüs olan, bağımsız ve coğrafik bütünlüğe sahip bir Filistin Devleti’nin kurulmasının, öncelikli gayeleri ortasındaki yerini koruduğunu belirtti.
“Azerbaycan, öz topraklarındaki işgali sona erdirmiştir”
Kafkasya’daki istikrar bakımından yakın devirde değerli adımların atıldığını hatırlatan Erdoğan, “Azerbaycan, yasal müdafaa hakkını kullanarak, Güvenlik Kurulu’nun yıllardır uygulanmayan kararlarına husus olan öz topraklarındaki işgali sona erdirmiştir. Bu gelişme, bölgede, kalıcı barış ismine yeni fırsat pencerelerinin açılmasına da imkan sağlamıştır.
Tarafların atacağı her olumlu adımı desteklemek kararındayız. İlhakını tanımadığımız Kırım dahil, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin korunmasına kıymet veriyoruz.” tabirlerini kullandı.
Çin’in toprak bütünlüğü perspektifinde Müslüman Uygur Türklerinin temel haklarının korunması konusunda daha çok efor gösterilmesi gerektiğine inandıklarını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, Keşmir’de 74 yıldır süregelen sorunun, taraflar ortasında diyalog yoluyla ve ilgili BM kararları çerçevesinde çözülmesinden yana olan tutumların sürdüğünü tabir etti.
Bangladeş ve Myanmar’daki kamplarda sıkıntı kaidelerde yaşayan Rohingya Müslümanlarının anavatanlarına inançlı, istekli, onurlu ve kalıcı formda geri dönüşlerinin sağlanmasına da dayanak verdiklerini bildiren Erdoğan, şunları kaydetti:
“Kıbrıs probleminde adil, kalıcı ve sürdürülebilir tahlil, fakat sonuç odaklı, gerçekçi bir yaklaşımla mümkündür. BM’nin eşit olarak kabul ettiği Ada’daki iki halktan birinin başkanı sizlere hitap edebilirken, başka önderin bu platformda sesini duyuramaması adil değildir. Tahlil için Ada’nın asli ögesi olan Kıbrıs Türk halkının hükümran eşitliğinin ve eşit memleketler arası statüsünün tescil edilmesi gerekiyor. Kıbrıs Türk halkının ortaya koyduğu yeni tahlil vizyonunu destekliyoruz. Buradan, milletlerarası topluma Kıbrıs Türklerinin görüşlerini açık fikirlilikle ve önyargısız bir halde kıymetlendirme davetinde bulunuyorum. Doğu Akdeniz’deki sükunet ortamının devamı ortak çıkarımızadır. Deniz yetki alanlarının paylaşımına ait problemlerin memleketler arası hukuk ve düzgün komşuluk bağları çerçevesinde çözülmesini temenni ediyoruz. Bunun için öncelikle Doğu Akdeniz’de en uzun kıyıya sahip Türkiye’yi bölgede yok sayan anlayıştan vazgeçilmesi kaidedir. Diyalog ve iş birliği için bölgedeki tüm aktörlerin yer alacağı ‘Doğu Akdeniz Konferansı’ düzenlenmesi teklifimiz hala masadadır.”
“Türkiye, hakkaniyetli bir dünya yolunda atılan her adımın yanında olmuştur”
Emsal formda Ege Denizi’ndeki sıkıntıların da tekrar ikili diyalogla çözülmesi gerektiğine inandıklarını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Avrupa Birliği’ne üyelik sürecindeki kararlılığımızı da sürdürüyoruz. Afrika ile yüzyıllara dayanan esaslı bağlarımızdan aldığımız güçle bugün de kıtayla ve Afrika Birliği ile dayanışma içindeyiz.” dedi.
Bu anlayışla Üçüncü Türkiye-Afrika Paydaşlık Doruğunun gelecek periyotta Türkiye’de yapılması için gerekli çalışmaları sürdürdüklerini tabir eden Erdoğan, “Yeniden Asya teşebbüsümüzle de Türkiye’nin Avrupa ile Asya ortasındaki birleştirici pozisyonunu pekiştiriyoruz. Birebir formda Latin Amerika ve Karayipler bölgesiyle ikili ve çok taraflı platformlarda ilgilerimizi geliştirmeye büyük ehemmiyet veriyoruz. Türkiye, herkes için daha inançlı, huzurlu, müreffeh, hakkaniyetli bir dünya yolunda atılan her adımın yanında olmuştur, bundan sonra da olmaya devam edecektir.” diye konuştu.
Erdoğan, “Her fırsatta lisana getirdiğimiz ‘Dünya 5’ten büyüktür’ tespitini, iklim değişikliği konusunda da tekrarlıyoruz.” tabirlerini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Yeryüzüne kim en çok ziyanı verdiyse, doğal kaynakları kim vahşice sömürdüyse, iklim değişikliğiyle gayrete en büyük katkıyı da onlar yapmalıdır.” sözlerini kullandı.
Erdoğan, “Paris İklim Muahedesi’ni, yapan adımlara uygun halde ve ulusal katkı beyanımız çerçevesinde, önümüzdeki ay Meclisimizin onayına sunmayı planlıyoruz.” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Küresel hiçbir meseleye, krize, davete kayıtsız kalmayan Türkiye, iklim değişikliği ve etrafın korunması konularında da üzerine düşenleri yapacaktır.”
