ZEYNEP BAYAR
Bloomberg HT’ye konuk olan Alman Ekonomik Araştırma Enstitüsü (DIW), Makroiktisadi Kısım Lideri, Prof. Dr. Alexander Kriwoluzky, Almanya’da yüksek enflasyona neden olan faktörleri ve 2022 yılı enflasyon oranı varsayımlarını paylaştı.
Avrupa’nın en büyük iktisadı Almanya’da enflasyon oranının birinci kere 1993 yılı Aralık ayından bu yana yüzde 4’ün üzerine çıkması dış basında büyük yankı buldu.
Almanya’da Federal İstatistik Dairesi (Destatis) öncül datalarına nazaran, tüketici fiyatları Eylül ayında bir evvelki yılın birebir devrine nazaran yüzde 4,1 artarak doruğa ulaştığını açıklamıştı. Ülkede, yıllık bazda yüzde 14,3’e yükselen güç fiyatları en süratli artış kaydeden bölümler ortasında yer aldı.
Prof. Dr. Kriwoluzky, Weimar Cumhuriyeti’nde yaklaşık 100 yıl evvel yaşanan hiperenflasyon nedeniyle, Almanların o vakte kadar edindiği servetin birçoklarını kaybettiğini ve bu sebeple yüksek enflasyonun Almanların en çok korktuğu gerçeklerden biri olduğunu belirtti.
Almanya’da bir yıl evvel, Kovid-19 salgınının tesirlerine karşı koymak emeliyle Katma Kıymet Vergisi’nde (KDV) yüzde 3 oranında indirim yapılmıştı. KDV indiriminin son bulmasının, enflasyondaki artışa neden olduğunu söyleyen Kriwoluzky, bu durumun fiyatlardaki artışı kısmen etkilediğini açıkladı.
Lakin, Alman kamuoyunda en çok dikkat çeken gelişmenin yüksek güç fiyatları olduğunun altını çizen Kriwoluzky, enflasyonun tavan yapmasının en büyük sebeplerinden birinin bu olduğunu lisana getirdi.
Almanya Perakendeciler Birliği (HDE) 4 Eylül’de yaptığı açıklamada, fiyatlardaki süratli artışın Alman tüketicilerin hassaslığını olumsuz etkilediğini, bu nedenle de tüketici beklentilerinin tekrar gerilediğini belirtmişti. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) tarafından 27 Eylül’de yapılan açıklamada, enflasyonun 2022’nin ortalarına kadar yüzde 2’nin üzerinde kalabileceği kaydedilmişti.
“Enerji piyasalarının rahatlayacağını ve tedarik zincirinin tertibe gireceğini düşünüyoruz”
Kriwoluzky, Almanya’nın önümüzdeki periyot enflasyon oranı kestirimine ait olarak, Almanya’da güç fiyatlarındaki yüksek artış ve tedarik zincirindeki kimi kahırlar nedeniyle, enflasyonun yıl sonuna kadar yüzde 3,3 civarında, 2022-2023 yılı için ise yüzde 2,5 ila 2,6 civarında olacağını iddia ettiklerini söyledi. Bu durumun süreksiz olacağını vurgulayan Kriwoluzky, güç piyasalarının tekrar rahatlayacağını ve tedarik zincirinin nizama gireceğini düşündüklerini lisana getirdi.
Almanya’nın başka AB üyesi ülkelere nazaran enflasyon oranın yüksek olmasının nedenlerine de değinen Kriwoluzky, şu sözleri kullandı:
“Euro Bölgesi’nde kimi ülkelerde bir ayrışma görüyoruz. Örneğin, Almanya’da çok sert bir enflasyon var. Başka Avrupa ülkelerinde daha düşük enflasyonun olma sebebi, çıktı açıklarında farklılıkların olması. Bu ülkelerde ayrıyeten, mali teşvikler de farklılık gösteriyor.
Almanya, sert giden ekonomik dalgalanmaları yatıştırmak için panemide çok para harcadı. Almanya’nın salgın krizini fazla ziyan görmeden atlatabilmesinin nedenlerinden biri de mali alanının olmasıydı. Almanya’da Kovid-19 krizi öncesi kamu borcunun GSYİH’ye oranı %60 civarındaydı.”
Almanya, Euro Bölgesi’ndeki yüksek enflasyonun öncülerinden
Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), yıllık enflasyonuna ait yayımladığı öncü bilgilerde, Euro Bölgesi’nde, Eylül ayında yıllık enflasyonun yüzde 3,4’le son 13 yılın en yüksek düzeyine ulaştığını açıklamıştı.
Bu bilgilere nazaran, enflasyon Eylül ayında Almanya’da yüzde 4,1, Fransa’da yüzde 2,7, İspanya’da yüzde 4, İtalya’da yüzde 3, Hollanda’da yüzde 2,9 ve Belçika’da yüzde 3,8 olduğu duyurulmuştu.
Avrupa’nın en güçlü iktisadı olduğu düşünüldüğünde, Almanya’nın başka gelişmiş AB üye ülkelerine nazaran enflasyon oranının daha yüksek olması, ülkede yeni kurulacak federal hükümetin vazifeye başlamasının akabinde enflasyonla uğraşta hangi adımları atacağı büyük merak konusu haline geldi.
