Brezilya’da İşçi Partisi lideri Lula da Silva’nın yeniden cumhurbaşkanı seçilmesi, Türkiye’deki sol çevrelerde hatta CHP’de bile heyecan uyandırdı.
Lula yapılan seçimlerden başarı ile çıkıncı Türkiye’deki muhalefet Lula’nın zaferinden pay kapma telaşına girdi.
Birçok muhalif isim, Lula’nın zaferini Türkiye’ye uyarlamaya çalıştı. Solcu olarak bilinen Lula gibi CHP lideri Kılıçdaroğlu’nun da aynı zaferi elde edeceği hayali kuruldu.
Hatta muhalif Aylin Kotil Twitter hesabından Lula taraftarlarının meydanları doldurduğu fotoğrafı paylaşarak, “Lula’dan sonra Brezilya sokakları. Düşünsenize… İstiklal’deyiz. Bu bahar hep birlikte kutluyoruz özgürlüğü” ifadelerini kullandı.
Ancak Türkiye’deki muhalif kesimin yanılgıya düştüğü bir detay var. O da Lula’nın siyasi hayatının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a çok benzemesi.
2003 ile 2010 yılları arasında iki dönem Brezilya Devlet Başkanlığı görevinde bulunan ve Brezilya’nın yoksulluk ile verdiği mücadelede ülkesine önemli katkılar sunan Lula, 2016 yılında kendisine karşı başlatılan yargı darbesiyle engellendi.
Yöntem olarak Türkiye’deki yargı darbelerine oldukça benzeyen sistemler işletildi.
Başkan Erdoğan’ın şiir okudu diye cezaevine atılması, Menderes ve iki kahraman arkadaşının muşamba davası, köpek ve bebek davası gibi düzmece konular ile idam edilmesi gibi yargı üzerinden vesayet dünyada birçok ülkede başarılı sonuçlar veriyor.
TÜRKİYE İLE AYNI ZAMANDA AYNI SÜREÇ
İşin enteresan olan tarafı, Türkiye’de 2015’te başlayan hareketlilik ve 2016’da darbeye kadar varan süreçler ile, Brezilya’daki süreçler aynı zaman dilimine tekabül ediyor. Tek fark Türkiye’de 17-25 Aralık’ta başlayan ve MİT tırları üzerinden devam eden süreçlerde, yargı üzerinden ortaya konulan darbeler Erdoğan’ın dirençli siyaseti karşısında akamete uğratılmıştı.
Brezilya’da ise Lula yargı darbesine direnemedi ve 2018 yılının Nisan ayında yolsuzluk ve kara para aklama suçlaması ile 580 gün cezaya çarptırıldı. Ellerinde tek bir delil olmamasına rağmen bu cezanın Lula’ya verilmesi birçok uluslararası kurumun raporlarına da girince, 2021 yılında Lula tüm suçlarından beraat ederek, 2022 yılındaki seçimlere katılma hakkı elde etti.
ERDOĞAN ‘BREZİLYA’DA AYNI OYUN OYNANIYOR’ DEMİŞTİ
22 Haziran 2013’te, mayıs sonunda başlayan Gezi olaylarının ardından, Samsun’da ‘Milli İradeye Saygı’ mitingi yapan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Brezilya’da Lula sonrası sokak olaylarına işaret ederek, “Brezilya’da da aynı oyun oynanıyor. Semboller aynı, Twitter, Facebook, aynı, uluslararası medya aynı… Burada başaramadıklarını Brezilya’da başarmak için mümkün olduğunca çok şey yapıyorlar. Aynı oyun, aynı tuzak, aynı hedef” dedi.
Erdoğan’ın bu sözü, Brezilya’da Operamundi yayın kuruluşu tarafından, aynı tarihte, “Türkiye Başbakanı, gelişmekte olan iki gücün, dışarıdan istikrarsızlaştırma girişimlerine maruz kaldığını söyledi” ifadesiyle haberleştirildi.
Lula’nın Bolsonaro’ya karşı aday gösterdiği Fernando Haddad, Haziran 2017’de Piauí dergisine verdiği röportajda, ‘Haziran günleri’ olarak bilinen protestoların ‘toplu ulaşım zammıyla hiçbir ilgisi olmadığını’ belirterek, olayların Başkan Roussef’in görevden alınmasıyla sonuçlandığına işaret etti. Haddad, “Çok daha sonra, Putin ve Erdoğan’ın Dilma ve Lula’yı bu olasılık konusunda uyarmak amacıyla şahsen aradıklarını öğrendim” dedi.
ERDOĞAN LULA’YI UYARMIŞ
Lula, Erdoğan’ın 2013’te, Gezi’den hemen sonra Sao Paulo olayları sırasında kendisini aradığını ve Gezi’yi kastederek, “Bu şehir meydanını geliştirmekle ilgili bir protesto değil. Brezilya’da da hükümeti devirmek istiyorlar çok dikkatli olun” dediğini söylüyor.
KILIÇDAROĞLU, LULA’YA SEVİNDİ AMA…
CHP lideri Kılıçdaroğlu da Brezilya’da Lula’nın seçim zaferine sevinenler arasındaydı.
Lula gibi kendisinin de kazanacağını düşünen Kılıçdaroğlu, “Otoriter ve kutuplaştırıcı siyasi anlayışa karşı; demokrasi, sosyal adalet ve geniş ittifak siyaset anlayışı ile seçimi kazanan Lula Da Silva’yı kutluyor…” mesajını paylaşmıştı.
Ancak Lula, Kılıçdaroğlu’nun söyleminin aksine iki başkanlık döneminde de Erdoğan’la yakın çalışmış ve İran’a nükleer anlaşmayı Erdoğan’ın desteğiyle kabul ettirmiş bir isim.
Birçok operasyona maruz kaldı, yolsuzluk kumpasıyla yargılandı, hapse atıldı, buna rağmen kumpasları yıkıp başkan seçildi.
Bu bakımdan Lula ve Brezilya, Erdoğan Türkiye’sine birçok açıdan benzerlik gösteriyor.
