Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek ve Büyükşehir Belediyesi sosyal medya hesaplarında, 27 Şubat’ta, Antalya’nın dünyaca ünlü doğal yapılarından falezlerin ışıklandırılacağına yönelik proje paylaşıldı.
Böcek paylaşımında, “Yıllardır karanlık olmasıyla eleştirilen falezlerimiz aydınlanacak, Antalya ışık saçacak. Falez aydınlatma projemizle milyonlarca yerli ve yabancı misafirimizi ışıl ışıl görüntülerle karşılayacağız” dedi.
Projeye ilişkin görüntülerde ise Türkiye’nin turizm başkenti Antalya’nın, her yıl ağırladığı 20 milyona yakın yerli ve yabancı turisti artık ışıl ışıl görüntülerle karşılayacağı belirtildi.
3 BİN 400 METRE IŞIKLANDIRILACAK
Yıllardır karanlığa gömülmüş olmasıyla eleştirilen falezlerin görsel aydınlatma projesiyle ışıl ışıl görünüme kavuşacağı dile getirilen proje tanıtım videosunda, Yavuz Özcan Parkı hizası falez bandı, Yat Limanı, Karaalioğlu Parkı falez bandı ve ardından Atatürk Parkı lokasyonlarında aydınlatma sistemi kurulduğu belirtiliyor. İlk etapta kuş uçuşu 1000 metrelik bölgede uygulanacak projenin ikinci ve üçüncü etapta Yat Limanı’nda yaklaşık 650 metre ve Atatürk Parkı falezlerinde ise yaklaşık 1750 metrelik alanı kapsayacağı anlatılıyor.
Sosyal medyadaki tepkilerde ise yüzlerce kişi projeye karşı çıktı. Başkan Böcek’in proje tanıtım videosunun altına yapılan yorumlarda ise çok sayıda ‘pavyon gibi’ benzetmesi yapıldı. Bazı yorumlar şöyle; ‘Lütfen, böyle rengarenk, pavyon gibi, göz yorucu bir ışıklandırma olmasın’, ‘Güzel bir şey olur mu diye baktım ama bu gerçekten korkunç, yalvarırım böyle bir şey yapmayın’.
BİLİM İNSANLARI KARŞI ÇIKTI
Projenin sosyal medyada paylaşımı sonrası birçok doğasever bilim insanı, doğal ortamında barındırdığı canlıların korunması açısından falezlerin ışıklandırılmasına karşı çıktı.
Büyükşehir Belediyesi’nin ilgili birimleri de projeye ilişkin bu noktada bazı isimlerden görüş istedi. Antalya’nın 640 kilometre sahil bandında su altı çekimleriyle ‘Sualtı Cenneti Antalya’ kitabı ve filmini hazırlayan Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu (TSSF) Çevre Kurulu Başkanı Tahsin Ceylan, falezlerde yaşam süren ve dünyada nesli en tehlike altındaki tür olan Akdeniz foklarını da görüntüledi.
Falezlerin Akdeniz fokları ve birçok canlı türü için doğal bir yaşam alanı olduğuna dikkat çeken Ceylan, “Falezler epipelajik bölgenin sınırıdır ve canlı yaşamın büyük bölümü o alanı kullanmaktadır. Falezlerin ışıklandırılması, aydınlatılması, buradaki doğal yaşamı olumsuz etkileyecektir. Binlerce yıllık jeolojik oluşum doğal haliyle mutlaka korunması gerekiyor” dedi.
KUŞLARI VE DİĞER CANLILARI STRESE SOKAR
Falezlerin sadece toprak veya kayaçlardan oluşmadığını belirten Antalya Kuş Gözlem Topluluğu’ndan Gökçe Coşkun, “Falezler yaban hayatı konusunda büyük önem taşıyor. Falezler kuşlar, bitkiler, yarasalar ve Akdeniz fokunun bulunduğu bir nokta. Dünyanın en hızlı kuşu gökdoğan bu falezlerde yuva yapıyor. Göç etmeyen kaya kırlangıçlarını görebiliyoruz. Yalı çapkınları, martılar, güvercinler, birçok kuşu görebiliyoruz. Antalya kuşların göç rotası üzerinde ve Akdeniz’i aştıktan sonra ilk konaklayabilecekleri alan falezler ve üzerindeki makilikler. Böyle bir ışıklandırma olduğunda kuşların tercih etmeyeceği bir durum oluşabilir” diye konuştu.
Işıklandırmanın falezlerde yuvası olan yarasa ve diğer kuşları strese maruz bırakacağını belirten Coşkun, “Uzun süreçte bilimsel araştırma yapılması gerekiyor. Böyle kısa sürede verilen kararlar yaban hayatı ve doğaya zarar verecektir. Antalya yaşayan bir kent, sadece insanıyla değil, diğer bütün canlılarıyla beraber. Burayı değerli tutan şey de aslında bu. Biz doğayı koruyamazsak ve sadece bize ait olduğunu düşünürsek büyük yanılgıya uğrarız. Doğayı ve Antalya’yı düşünen çalışmalar olmasını temenni ediyoruz” dedi.
Falezlerin milyonlarca yılda oluşan önemli jeolojik özelliği bulunduğunu belirten kuş gözlemcisi biyomühendis Hüseyin Çağlar İnce de, “Akdeniz foku çok önemli ve nesli ciddi tehlike altında. İnsanın aklına en çok panda geliyor ve sayısı 2 bin 800 civarında. Akdeniz foku ise dünyada sadece 700, Türkiye’de ise 100 birey kaldı. Pandadan daha az. Akdeniz foku dünyadaki 33 fok türünden en hassas, narin ve ürkek olanı. Dolayısıyla her yerde yaşamıyor. Antalya falezlerinde dört anne olduğunu biliyoruz. Dünyada Akdeniz fokunun tercih ettiği yegane şehir merkezi Antalya falezleri” diye uyardı.
Akdeniz fokunun bir marka değer olarak kabul edilmesi gerekirken, falezleri ışıklandırarak ‘nasıl kovalayabiliriz’ diye bir sistem kurulduğunu söyleyen İnce, “Falezleri aydınlattığımızda bu fok büyük olasılıkla bu yuvaları terk edecek. Antalya çok ışıklı bir kent ama falezlerin olduğu bölge karanlık olduğu için şehirden uzak bir algı ve kontrol sağlıyor. Bu çok önemli bir canlıya ev sahipliği yaptığımız için gurur duymamız ve kentin marka değerlerinden biri haline getirerek korumamız gerekirken, biz onu ışıklandırarak ne yazık ki göndermeye çalışıyoruz” dedi.
“BİLİMSEL AÇIDAN YANLIŞ”
Fok dışında göçmen ve özellikle küçük ötücü kuşlar açısından da falezlerin çok değerli bir yuva olduğunu anlatan İnce, “Göçmen kuşların koskoca Akdeniz’i büyük mücadeleyle geçip tutundukları alan bu falezler oluyor, dinleniyorlar. Gece güvenli buldukları için uyuyorlar. Mesela gökdoğan gibi onlarca çeşit ekosistem bileşeni var burada. Endemik türler, bukalemunlar, sürüngenler, kuşlar, 700 metreden yukarıdaki kayalıklarda görülürken bu falezlerde ilk defa keşfedilen duvar tırmaşık kuşu, bu kayalıkları tercih ediyor. Ekolojik olarak ciddi bir değere sahip ve bunu korumamız gerekiyor. Böyle bir projeyi bilimsel anlamda yanlış buluyoruz” diye konuştu.
Işıklandırmanın falezlerdeki doğal yaşama zarar vereceğini belirten Sualtı Araştırmalar Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu (SAD-AFAG) koordinatörü Cem Orkun Kıraç, falezlerde binlerce yarasanın olduğu bir mağara bulduklarını, yarasaların gececil canlılar olduğunu belirterek, “Gece yaşayan, ışığı sevmeyen, gözleri çok zayıf ve sonarla avlanan canlılardır. Böcek, sivrisinek, karasinekleri yerler ve çok önemli bir ekosistem görevi icra ederler. Öncelikle orada yaşayan bu yarasaları düşündüler mi, hesaba kattılar mı?” dedi.
GECE IŞIĞI CANLILAR İÇİN OLUMSUZ
Işıklandırmanın hem deniz hem falezler açısından doğal ortamı olumsuz etkileyeceği görüşünü savunan Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD) bilim danışmanı Dr. Erol Kesici, falezlerin çok hassas, kayma ve çökme tehlikesi yaşadığına dikkat çekerek, “Koruyucu önlemler alınması gerekirken ışıklandırma ne derece doğru olacaktır, ihtiyaç var mıdır” dedi.
Geceleri yapılan ışıklandırmaların doğadaki bütün canlılar açısından olumsuz etkisi olacağını da belirten Dr. Kesici, “‘Işıklı ortamda uyumayın’ denir, aynı şey doğadaki canlılar için de geçerlidir. Mutlak suretle o alanlar doğal halleriyle korunmalı, çünkü çok nazik alanlar. Bence doğal kalsın. Güneş ve ay ışığı dışındaki florasan ve ısıtma etkisi olan ışıklar geceleri canlılar için zararlıdır. Işık ve nemin etkisiyle ileride falezler üzerinde alg üremesi artacaktır ve biyolojik dokusunun bozulmasına neden olacaktır. Antalya için falezler çok hassastır ve bin defa düşünüp, ölçülüp ona göre karar verilmesi lazım” diye konuştu.
