Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde faaliyet gösteren İstanbul Deneysel Araştırma Geliştirme ve Eğitim Merkezi (İDEA), yerli sağlık teknolojilerinin geliştirilmesi ve test edilmesine olanak tanıyor. Bu merkez, sağlık profesyonellerine uygulamalı eğitim imkanı sunarak, Türkiye’nin sağlık alanındaki hedeflerine önemli katkılar sağlıyor.
İDEA, büyük deney hayvanları üzerinde araştırmalar gerçekleştirebilen altyapısı, robotik cerrahi ünitesi ve ileri teknoloji laboratuvarları ile dikkat çekiyor. Merkez, fikir aşamasındaki projelerin ürüne dönüşmesine yardımcı olurken, aynı zamanda yerli sağlık ürünlerinin klinik öncesi değerlendirme süreçlerine katkıda bulunuyor.
Prototiplerin Testi ve Değerlendirilmesi
Merkezde, prototiplerin denemesi, ürünlerin biyouyumluluğunun değerlendirilmesi ve yeni formülasyonların incelenmesi için gerekli olan altyapı mevcut. Ayrıca olası yan etkilerin araştırılması da bu kapsamda gerçekleştiriliyor. İDEA’da OECD İyi Laboratuvar Uygulamaları (GLP) standartları çerçevesinde toksisite ve fiziksel testler yürütülüyor.
Başta TURCOVAC aşısı olmak üzere çeşitli aşı ve serumların test süreçleri de burada gerçekleştiriliyor. Böylece yerli ve milli sağlık ürünlerinin geliştirilmesiyle yurt dışına bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.
Yerli Kalp-Akciğer Makinesi Çalışmaları
İDEA’nın laboratuvarlarında yerli kalp-akciğer makinesinin geliştirilme sürecinde ihtiyaç duyulan hayvan deneyleri yapıldı. Bu çalışma, merkezdeki deneysel araştırma altyapısının nasıl kullanılabileceğine dair önemli bir örnek teşkil ediyor. TÜSEB İDEA Merkez Müdürü Batuhan Yeşilyurt, merkezdeki faaliyetler hakkında bilgi vererek, “Bu tesisin kuruluş amacı, yerli sağlık sanayisi için bilginin ürüne dönüşmesini sağlamak” dedi.
“Merkezde bilimsel olarak etkili ve güvenli olduğu kanıtlanmış ürünlerin klinik öncesi deneyleri gerçekleştirilmektedir.”
Yeşilyurt ayrıca, ilaç ve aşılar için toksikoloji testleri ile tıbbi cihazlar için biyouyumluluk testlerinin yapıldığını belirtti. İDEA’da robotik cerrahi ünitesi de bulunmakta olup, bu alanda cerrahlar ve diğer paydaşlarla işbirliği içinde bir ekosistem oluşturulmuş durumda.
Eğitim Olanakları ve Proje Destekleri
TÜSEB tarafından desteklenen projeler üzerinde yoğun bir şekilde çalışıldığını vurgulayan Yeşilyurt, stentler, yapay kalp kapakları gibi kritik cihazların yanı sıra gastrointestinal görüntüleme sistemleri ile beyin cerrahisine yönelik elektrotlar üzerinde de projeler yürütüldüğünü dile getirdi.
Aynı zamanda sağlık profesyonellerinin fikirlerini Üreten Sağlık Portalı üzerinden TÜSEB ile paylaşabileceği belirtiliyor. Yeşilyurt, merkezde birden fazla ameliyathane ve postoperatif bakım odası bulunduğunu ifade etti. Ayrıca botanik bahçesinin varlığıyla ilgili olarak, “Burada bazı hayvanların üretimini sağlıyoruz ve bu alan dinlenme amacıyla da kullanılıyor” dedi.
“TÜSEB İDEA’nın hedefi, Türkiye’deki tüm bu deneylerin ülkemizde gerçekleştirilmesidir.”
İDEA Eğitim Koordinatörü Prof. Dr. Ersin Kadiroğulları ise robotik cerrahi eğitim programlarının 6 aydır aktif olarak yürütüldüğünü belirterek, “Şu ana kadar yaklaşık 350 doktorumuza simülasyon eğitimi verdik” ifadelerini kullandı. Gelecek dönemlerde yapay zeka destekli robotik cerrahi sistemlerle yapılacak ameliyatların artacağına dikkat çeken Kadiroğulları, doktorları bu teknolojilere hazırlamak için çalıştıklarını söyledi.
