Son yıllarda ‘gülümseyen depresyon’ terimi, ruh sağlığı alanında dikkate değer bir artış göstermiş durumda. Resmi bir teşhis olmamakla birlikte, bu kavramla ilgili aramaların son beş yılda %50 oranında arttığı belirtiliyor. Uzmanlar, bu durumun bireylerin yardım alma süreçlerini geciktirebileceğine ve intihar riskini artırabileceğine dikkat çekiyor.
Depresyon denildiğinde aklımıza genellikle yataktan kalkmakta zorluk çeken, sürekli üzgün olan kişiler gelir. Ancak gülümseyen depresyon yaşayan bireyler, dışarıdan oldukça mutlu görünebilirler. Akşam yemeğinde şaka yapan veya sosyal hayatta aktif olan bu kişiler, içsel olarak ciddi bir mücadele veriyor olabilirler.
Gülümseyen depresyon nedir?
Cambridge Üniversitesi’nden Dr. Olivia Remes, “Bu durum, dışarıdan mutlu görünürken içsel olarak depresif hissetmek anlamına geliyor” diyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, dünya genelinde 322 milyon insanın bu tür duygular yaşadığı ve bunun depresyona dönüşebileceği ifade ediliyor. Depresyonun belirtileri arasında sürekli üzüntü hali veya ilgi kaybı yer alıyor ve bu durum haftalarca sürebiliyor.
Çalışmalar, depresyon yaşayanların %40 kadarının belirtilerin standart kalıplardan sapmış olduğu “atipik” bir ruhsal rahatsızlık geçirdiğini gösteriyor. Bu kişiler, normalden daha fazla uyuma veya yemek yeme eğiliminde olabiliyorlar ve iyi bir olay gerçekleştiğinde ruh halleri geçici olarak iyileşebiliyor.
Neden gizlenir?
Gülümseyen depresyon yaşayan bazı insanlar durumlarının farkında olmayabilirler. Remes, “Belirtilerinin yoğun ve stresli bir yaşamın yan ürünü olduğunu düşünebilirler” şeklinde uyarıyor. Zaman zaman zorluk çektiklerinin farkında olanlar ise başkalarının bunu anlamaması için çaba harcayabiliyorlar. Bu durum özellikle mükemmeliyetçi bireylerde yaygın olarak görülüyor.
“Kendilerinden yüksek beklentileri olur ve zorlandıklarını itiraf etmek istemeyebilirler”
Bazı insanlar ise önyargılardan ya da başkalarına yük olmaktan korkarak duygularını gizleme yolunu seçiyor. Kültürel veya ailevi baskılar da açıkça iletişim kurmayı zorlaştırıyor.
Riskler nelerdir?
Uzmanlara göre, dışarıdan her şeyin yolunda gibi görünmesi tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Exeter Üniversitesi’nden Prof. Barney Dunn, “Depresyon insanı izole eder ve yalnız hissettirir. Kötü ruh haline karşı en etkili çözüm genellikle başkalarıyla bağlantı kurmaktır” diyor. Gülümseyen depresyon aynı zamanda bireylerin ihtiyaç duydukları yardımı alamamalarına neden olabilir.
“Bu erken belirtiler kontrol altına alınmazsa kronik bir duruma dönüşebilir ve intihar riskini artırabilir”
Belirtiler nelerdir?
Uzmanlar, depresyonun gözden kaçabilecek bazı belirtilerini sıralıyor:
1. Alışılmış zevklerin kaybolması
2. Aşırı ağırlık hissi
3. Sürekli plan iptalleri
4. Daha fazla uykuya rağmen yorgunluk
5. Eleştirilere karşı aşırı hassasiyet
6. Dışarıda komik ya da yardımsever görünme
7. İç sesin olumsuz olması
Neler yardımcı olabilir?
Gülümseyen depresyon terimi eleştiriler alsa da, uzmanlar bunun insanların yaşadıklarını tanımalarına yardımcı olabileceğini belirtmektedirler. Dunn, güvendiğiniz biriyle duygularınızı paylaşarak küçük adımlarla başlamanızı öneriyor. Ayrıca bir sağlık profesyoneli ile görüşmenin de faydalı olabileceği vurgulanıyor.
Uzmanların belirttiğine göre konuşmak, antidepresan ilaçlar ve sosyal tedaviler gibi çözümler etkili olabilir.
