ANKARA – Türk müziğinin asırlık eserleri dijital arşivle geleceğe taşınacak (2)

ANKARA (AA) – FATMA NUR CANDAN/YASEMİN KALYONCUOĞLU- Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, Türk müziğinin asırlık eserlerini ve sanat topluluklarının çalışmalarını dijital ortamda bir araya getirerek 2027’de ücretsiz erişime açmaya hazırlanıyor.
Genel Müdürlük, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden bugüne ulaşan tarihi notaların yanı sıra ilahiler, gazeller, konser kayıtları ve sahne gösterilerinin de yer alacağı dijital arşivin, sanatseverlerin ve araştırmacıların Türk müziğinin zengin birikimine tek bir platform üzerinden ulaşmasına imkan sağlayacak.
Ayrıca yeni sezonda devlet senfoni orkestraları, korolar ile geleneksel Türk müziği, halk müziği, halk dansları ve halk oyunları topluluklarının konser ve gösterileri sanatseverlerin beğenisine sunulacak.
– Ankara’da sezon açılışı 30 Eylül’de
Güzel Sanatlar Genel Müdürü Ömer Faruk Belviranlı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Genel Müdürlüğe bağlı 29 orkestra, koro ve topluluk bulunduğunu belirterek, bunların altısının devlet senfoni orkestrası, birinin Devlet Çoksesli Korosu, diğerlerinin ise geleneksel Türk müziği, halk müziği, halk dansları ve halk oyunları alanında faaliyet gösteren topluluklardan oluştuğunu belirtti.
Yeni sezonda görsel ve işitsel unsurların bir araya getirildiği dramatik sahne gösterilerine de yer vereceklerini anlatan Belviranlı, “Köprü” ve “Bir Hilal Uğruna” isimli özel programlar hazırladıklarını söyledi.
Belviranlı, 2025-2026 sanat sezonunda da 350 bini aşkın seyirciyle buluştuklarını anımsatarak, “30 Eylül’de Ankara’da Atatürk Sanat Merkezi’nde çok özel bir sezon açılış konseriyle Ankaralı hemşehrilerimizin karşısında olacağız. 9 Ekim’de de İstanbul’daki sanatseverlerimizle beraber olacağız. 2026-2027 sanat sezonunda 950’ye yakın etkinliğimiz olacak.” diye konuştu.
Devlet Senfoni Orkestralarının Türkiye’nin farklı kentlerindeki faaliyetlerini sürdüreceğini dile getiren Belviranlı, İstanbul, İzmir, Antalya, Bursa ve Çukurova Devlet Senfoni Orkestralarının da yeni sezonda konserlerine devam edeceğini anlattı.
– “Farklı alanlarda ihtisaslaşan topluluklarla sanat faaliyetleri sürüyor”
Belviranlı, Genel Müdürlüğün senfoni orkestralarının yanı sıra farklı alanlarda ihtisaslaşan topluluklarla da sanat faaliyetlerini sürdürdüğünü söyledi.
İzmir ve Ankara’daki Türk Dünyası Dans ve Müzik toplulukları, İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu, Konya Türk Tasavvuf Müziği ve Sema Topluluğu, Edirne Devlet Türk Müziği ve Rumeli Müzikleri Topluluğu, Şanlıurfa Devlet Türk Müziği ve Sıra Gecesi Topluluğu ile diğer Türk müziği ve halk müziği topluluklarının da yeni sezonda sanatseverlerle buluşacağını belirten Belviranlı, gençlerin üretimlerini destekleyen toplulukların da çalışmalarına devam edeceğini bildirdi.
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün müziğin yanı sıra görsel sanatlar alanında da faaliyet yürüttüğünü dile getiren Belviranlı, Ankara, İzmir ve Erzurum’daki resim ve heykel müzeleriyle bu alandaki çalışmaların sürdürüldüğünü kaydetti.
Gençlere yönelik sanat çalışmalarının yeni sezonda da devam edeceğini ifade eden Belviranlı, “Genç Ses Müzik Yarışmamızı 2027’de tekrar yapacağız. Bunun yanında klasik sanatlarla alakalı çok özel bir yarışmamız olan Türk Sanatları yarışmamız da devam ediyor.” dedi.
Belviranlı, Ankara temalı afiş tasarım yarışmasının da gençlerin üretimlerini görünür kıldığını belirterek, gezilmesi tavsiyesinde bulundu.
– 29 Ekim için 42 ülkeden talep
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün yurt içindeki çalışmalarının yanı sıra yurt dışından gelen talepleri de karşılamaya devam ettiğini aktaran Belviranlı, özellikle 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla yoğun bir talep bulunduğunu söyledi.
Belviranlı, “29 Ekim münasebetiyle şu anda en az 42 ülkeden büyükelçiliklerimizden, konsolosluklarımızdan ve başkonsolosluklarımızdan talepler var. İmkanlar ölçüsünde yetiştirebildiğimiz kadar bu taleplere de cevap veriyoruz.” dedi.
Yurt dışında düzenlenen programlarda yabancı izleyici ilgisinin de yüksek olduğunu vurgulayan Belviranlı, “Yurt dışında yaptığımız programlarla, Türk izleyicilerimizin haricinde yüzde 80’e yaklaşan bir yabancı seyirci portföyümüz oluştu. Bu bilhassa gelenekli, geleneksel müziklerimizde daha üst seviyede oluyor.” ifadelerini kullandı.
Belviranlı, sema, Türk dünyası müzik toplulukları, halk dansları ve halk oyunlarını içeren programların yurt dışındaki izleyicilerden daha fazla ilgi gördüğünü, bu faaliyetlerin artarak süreceğini kaydetti.
– Sanatsal üretimler kayıt altına alınacak
Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün üzerinde çalıştığı önemli projelerden birinin de sanatsal üretimlerin kayıt altına alınması olduğunu belirten Belviranlı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un da bu konuda destek verdiğini söyledi.
Belviranlı, “Yaptığımız eserlerin, mutlaka kayıt altına alınması gerekiyor. Görselse video kaydı, işitselse mutlaka YouTube kanalı vasıtasıyla bunların kayıt edilmesi gerekiyor. Üzerinde çalıştığımız bir projemiz var. Bu hususta gerekli çalışmalarımızı hazırladık, başlattık. İnşallah 2027’de sonuna gelmiş olacağız.” ifadelerini kullandı.
Genel Müdürlüğe bağlı 29 birimin 15’inde profesyonel kayıt stüdyosu bulunduğunu dile getiren Belviranlı, farklı birimlerin kayıtlarının bu stüdyolarda alındığını aktardı.
Belviranlı, “Şu an arşivimiz mevcut. Sadece bu arşivimizi ete kemiğe büründürüp YouTube kanalıyla, Sayın Bakanımızın bize talimatlarıyla nerede yayınlayacaksak o kanala aktarmak kadar bir işimiz kaldı.” diye konuştu.
– Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait notalar da dijitalleştirilecek
Dijital arşiv çalışmasının geçmiş dönemlere ait eserleri de kapsayacağını anlatan Belviranlı, Genel Müdürlüğün elinde Türk müziğinin tarihi birikimini yansıtan önemli eserler bulunduğunu söyledi.
Belviranlı, “Türk müziği bir derya. 700-800 yıllık Selçuklu ve Osmanlı geleneğinden bugüne tevarüs etmiş çok özel notaları, Hamparsum notalarını, Osmanlıca yazılarla notalar ve daha pek çokları biz hepsini bir arşiv halinde elimizde tutuyoruz. Bunları da mutlaka arşive aktararak ilgililerin istifadesine sunacağız. Dinleyicilerimizin ücretsiz erişebileceği, tüm ilgililerin bir tıkla her şeyi görebilecekleri, arşivin detaylarına vakıf olabilecekleri bir dijital derya meydana getireceğiz. Bu deryanın içinde gezmek onlardan, sunmak bizden.” şeklinde konuştu.
– Dijital arşivde on binlerce eser yer alacak
Dijital arşivde yer alacak eser sayısına ilişkin kesin bir rakam verilemeyeceğini dile getiren Belviranlı, Genel Müdürlüğe bağlı 29 birimin gerçekleştirdiği programları ve on binlerce eseri kapsayan geniş bir içerik oluşacağını anlattı.
Belviranlı, dijital kayıtların eserleri öğrenmek isteyenler açısından da önemli bir kaynak olacağını, bir eserin icrasını veya solfejini çalışmak isteyenlerin kayıtlardan yararlanabileceğini söyledi.
Canlı konser deneyiminin ise ayrı bir önemi bulunduğunu vurgulayan Belviranlı, “Müzikseverler konserleri arşivimizle, dijital olarak dinleyebilecekler ama konserlerde bulunmak aynı maç izlemek gibi. Televizyonda izlemekle, stadyuma gidip izlemek çok farklı. O ambiyansı, o ruhu hissedebilmek çok önemli.” diye konuştu.
Yeni sezonda senfoni orkestralarında ilk kez önceden satışlı kombine bilet uygulamasına geçtiklerini hatırlatan Belviranlı, şunları kaydetti:
“Biz geçmişi geleceğe taşıyan bir köprü olmaya gayret ediyoruz. Bu gayretimize de bize destek versinler. Onlardan tek istediğimiz salonlarımızı doldurmaları. Biletlerimizi hemen almaları. Sanatı beraber yüceltelim, sanatı beraber yeşertelim. Sanatı geçmişten bugüne nasıl bize atalarımız ulaştırmışsa biz de bugünden ileriye, gençlerimize, gelecek nesillere ulaştıralım.” (2)