İSTANBUL – İstanbul’da tedavi edilen nesli tehlike altındaki şah kartal doğaya dönmeye hazırlanıyor

– İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi’nde yaralanmaları nedeniyle aylardır tedavi altında olan 4 şah kartaldan fizik tedavisi tamamlanan biri, verici takılarak doğal yaşamına bırakılacak
– Yabani Hayvan Hastalıkları ve Ekoloji Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Emine İrem Deveci:
– “Doğaya dönememe durumlarında bir hayvanın doğadaki varlığını yok etmiş oluyoruz. Bu, otomatikman çiftleşecek bir hayvan eksikliği, yeni yavruların eksikliği ve neslinin giderek tehlike altına girmesi anlamına geliyor”
İSTANBUL (AA) – ŞADUMAN TÜRKAY – Yaralanmaları nedeniyle İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Veteriner Fakültesine getirilen nesli tehlike altındaki 4 şah kartaldan kanat kırıkları nedeniyle operasyon geçiren ve yeniden uçabilecek fiziksel yeterliliğe ulaşamayan 3’üne ömür boyu bakılacak, tedavisi tamamlanan bir kartal ise doğaya salınacak.
Nesli tehlike altındaki şah kartallar, farklı nedenlerle yaralandıktan sonra tedavi edilmek üzere İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Veteriner Fakültesine getiriliyor.
Fakülteye getirilen kartallarda en sık kanat kırıkları görülürken, bazı hayvanlarda bacak problemleri, daha nadir olarak sistemik enfeksiyonlar ve yabancı cisim yutulması gibi sağlık sorunlarıyla da karşılaşılıyor.
Şah kartalların kanatlarının yaralanmasında rüzgar türbinleri, kötü hava koşullarında binalara çarpma ve şehirleşmenin etkisinin yanı sıra ateşli silahlarla açılan saçma yaraları da önemli nedenler arasında yer alıyor. Özellikle saçma yaraları nedeniyle kanatları kırılan kartalların tedavi süreçleri daha zorlu geçiyor.
Fakülteye getirildiklerinde öncelikle genel durumları toparlanan kartallara ihtiyaç halinde bandaj, serum ve ilaç tedavisi uygulanıyor. Ardından operasyonları planlanan hayvanlar, ameliyat sonrasında da uzun süreli bakıma ve rehabilitasyona alınıyor.
Doğaya dönemeyen şah kartallar ise yaşamları boyunca fakültede gönüllü olarak bakılarak beslenmeleri ve bakımları sağlanıyor, streslerinin azaltılmasına çalışılıyor.
Tedavi amaçlı fakülteye getirilen 4 şah kartaldan 3’ü kanat kırığı nedeniyle operasyon geçirirken, bunlardan yalnızca biri fizik tedavi sürecinin tamamlanmasının ardından doğaya dönebilecek duruma geldi.
Doğaya dönebilecek durumdaki şah kartalın, uygun hava koşullarının oluşmasının ardından halkalanması ve verici takılması planlanıyor.
Kartalın doğaya salındıktan sonraki durumunun takip edilmesiyle doğal yaşamına nasıl adapte olduğunun da gözlemlenmesi hedefleniyor.
– “Tedavi süreci hayvanlar fakülteye getirildiği andan itibaren başlıyor”
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi Yabani Hayvan Hastalıkları ve Ekoloji Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Emine İrem Deveci, AA muhabirine yaptığı açıklamada, fakültede 4 şah kartal bulunduğunu söyledi.
Şah kartalların yaralanma nedenlerine ilişkin bilgi veren Deveci, bu hayvanlarda genellikle kanat kırıklarını çok sık gördüklerini, bazen bacaklarında da benzer problemler olabildiğini, çok nadiren sistemik enfeksiyonlar şekillenebildiğini, bazen de yabancı cisim yutulması gibi durumlar söz konusu olabildiğini belirtti.
Deveci, kartalların fakülteye geldiklerinde uçamaz durumda olduklarını, yaralanmalarda farklı etkenlerin rol oynadığını ifade ederek, “Araç çarpmasını çok sık bunlarda görmüyoruz diğer türlere nazaran. Bazen tabii kötü koşullar etkisiyle binalara çarpabiliyorlar. Bazen sıkışabiliyorlar, şehirleşmenin biraz etkisi olabiliyor bunlarda. Çoğunlukla rüzgar gülleri de etkili olabiliyor.” diye konuştu.
Şah kartallarda saçma yaralanmalarının da sık görüldüğünü aktaran Deveci, “Saçma yaraları sık sık geliyor. Kanatları saçmayla kırılmış olan kartallarımız çok sık oluyor. Bunların tedavi süreçleri bizim için çok daha zorlu oluyor.” dedi.
Deveci, tedavi sürecinin hayvanların fakülteye getirildiği andan itibaren başladığını belirterek, şunları söyledi:
“Öncelikle genel durumlarını toparlamamız gerekiyor. Çünkü bize geldiklerinde bu olay yaşandığı gibi fark edilip bulunmuyor maalesef bu hayvanlar, yaban hayatta yaşadıkları için. Bize geldiklerinde öncelikle genel durumlarını toparlıyoruz. Gerekli oluyorsa bandajlarını yapıyoruz. Serum tedavisi görüyorlar, ilaç tedavisi görüyorlar. Daha sonrasında operasyonunu planlıyoruz. Operasyon öncesi bazen hazırlık yapıyoruz. Operasyon sonrasında da postoperatif bakımları oluyor. Bu süreçte de rehabilite ediliyor. Aynı zamanda fizik tedavi görüyorlar.”
– “Burada ömürleri boyunca doğaya dönemeseler de bakıyoruz”
Kanatların kuşların uçabilmesi için son derece özel bir yapı olduğunu, kırıkların iyileşme sürecinin de bu nedenle oldukça hassas ilerlediğini anlatan Deveci, şunları kaydetti:
“Kanat çok aerodinamik bir yapı ve kuşların uçabilmesi için bu kanat kemikleri çok özelleşmiş bir şekildeler. Biraz tıbbi bir durum. İçerisinde hava içeren, boş bir kemik aslında ve çok hassas oluyorlar dolayısıyla. Yaralanma sonucunda da birkaç parçaya ayrılabiliyor ve tedavi süreçleri çok zorlu oluyor. İyileşme döneminde içerisindeki boşluk dolduğunda, bu hava boşluğu yerine bir kemik olduğu için ağırlık yapıyor hayvana ve doğaya dönme ihtimali düşüyor. Doğaya dönememe durumlarında bir hayvanın doğadaki varlığını yok etmiş oluyoruz. Bu, otomatikman çiftleşecek bir hayvan eksikliği, yeni yavruların eksikliği ve neslinin giderek tehlike altına girmesi anlamına geliyor.”
Deveci, fakültede doğaya dönemeyen hayvanlara yaşamları boyunca bakmaya devam ettiklerini belirterek, “Biz burada ömürleri boyunca doğaya dönemeseler de bakıyoruz fakat burada üreme ihtimalleri yok maalesef. Bakımlarını sağlıyoruz, beslenmelerini sağlıyoruz, streslerini azaltmaya çalışıyoruz.” diye konuştu.
Fakültede bulunan 4 şah kartaldan 3’ünün kanat kırığı nedeniyle operasyon geçirdiğini kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Keşke hepsi doğaya dönebilseydi fakat 4’ünden yalnızca bir tanesi şu anda doğaya dönebilecek durumda. 3 tanesinin kanat kırığı vardı. 3’ünün de operasyonlarını gerçekleştirdik. Sadece bir tanesi tam anlamıyla fizik tedavisi tamamlanıp doğaya dönebilecek hale geldi. Diğerlerinde maalesef hem vakalar çok geç kalınmış bir şekilde bize geldi hem de müdahale ederken de birçok komplikasyon gelişebiliyor geç kalınmış vakalarda. Dolayısıyla onların rehabilitasyon süreci, fizik tedavi süreci biraz daha sıkıntılı geçti ve doğaya dönme şansları artık yok. Çünkü uçuş performansları bizim istediğimiz düzeyde değil ve bu şekilde doğada hayatta kalamazlar”
Fizik tedavisi tamamlanan şah kartalın yakın zamanda doğaya bırakılmasının planlandığını belirten Deveci, uygun hava koşullarını beklediklerini, aynı zamanda halkalama yapacaklarını ve verici takacaklarını aktardı.