Uzmanlar, Akdeniz’de artan mikroplastik kirliliğinin büyük oranda nehirlerden kaynaklandığını vurguluyor. Bu durumun çözülmesi gerektiği ifade ediliyor.
Özellikle yaz mevsiminde Mersin, Antalya ve Muğla gibi kıyılarda yoğun plastik kirliliği gözlemlendi. Vatandaşlar, sahillerdeki plastik atıkları sosyal medya aracılığıyla paylaştı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) İklim Merkezi ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu, denizlerdeki plastik kirliliğinin esas nedeninin karasal faaliyetler olduğunu belirtti.
Salihoğlu, nehirler aracılığıyla denize ulaşan atıkların akıntılar sayesinde geniş alanlara yayıldığını ifade etti. Ayrıca, “Yaptığımız çalışmalar, kıyılarımızdaki plastik kirliliğinin büyük bölümünün en azından bizim nehirlerimizden kaynaklandığını gösteriyor. Öncelikle bunları azaltmamız gerekiyor” dedi.
Akıntıların Rolü
Salihoğlu, taşıma sisteminin yalnızca Adana ve Mersin kıyılarını değil, daha uzak bölgeleri de etkilediğini aktardı. Akdeniz’deki Küçük Asya Akıntısı’nın doğudan batıya hareket ettiğini ve bu akıntının doğu Akdeniz’deki plastikleri batıya taşıdığını söyledi. Bu sebeple, denizlerin dijital ikizlerinin oluşturulması ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Denizlerdeki plastik kirliliğinin sadece kıyılarda görülen bir sorun olmadığını vurgulayan Salihoğlu, “Denizler artık bu kirliliği daha fazla kaldıracak durumda değil. Plastik tek başına değerlendirilmemeli” şeklinde konuştu.
“Asıl yapılması gereken hastalığın nedenini ortadan kaldırmak.”
Karasal Kaynaklı Kirlilik
Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven ise son dönemde karşılaştıkları plastiklerin farklı özellikler taşıdığını kaydetti. Mersin kıyılarında 2022 yılında benzer kirlilik belirtilerini ilk kez gözlemlediklerini belirten Güven, bunun karasal kaynaklı olduğunu aktardı.
Güven, yaptıkları araştırmalarda Mersin Körfezi ve İskenderun Körfezi’nde olağanüstü yoğunlukta plastikle karşılaştıklarını ifade etti. Şubat ayındaki yoğun yağışların ardından nehir havzalarında biriken plastik yükünün denize taşındığı düşünülüyor.
Sahildeki mikroplastikleri topladıkları sırada Seyhan Nehri’nde ağlarının tamamen plastikle dolduğunu belirten Güven, “Bu, şimdiye kadar karşılaştığımız en yoğun plastik kirliliklerinden biriydi” dedi.
“Önce kirliliğin kaynağını bilimsel olarak kesin şekilde ortaya koymamız gerekiyor.”
Denetim Çalışmaları Devam Ediyor
Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürü Fatih Ekmekçi ise mikroplastik kirliliğine karşı yapılan denetimlerde 52 tesise toplamda 118 milyon lira ceza kesildiğini açıkladı. Ekmekçi, ekiplerin bu alandaki çalışmalarının aralıksız sürdüğünü belirtti.
