Eski Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, hava saldırılarının hala sürdüğü Kiev’den Rusya’nın işgali ile ilgili önemli mesajlar verdi. CNN TÜRK’e konuşan Poroşenko, işgalin Üçüncü Dünya Savaşı’na evrilmeye başladığını söyledi. Petro Poroşenko, işgalin küresel gıda krizine yol açtığını belirtti. Poroşenko, Türkiye’ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Mariupol’deki askerlerin tahliyesi için arabuluculuk girişimleri dolayısıyla teşekkür etti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e derhal Ukrayna’dan çekilme çağrısı yaptı. Rus halkına da seslenen Poroşenko, seferberlik kapsamına giren erkeklerden orduya yazılmamaları çağrısı yaptı.
Hilken Doğaç Boran: Ukrayna limanları üzerindeki ablukanın kalkması konusunda Rusya üzerinde ciddi bir diplomatik baskı olduğunu biliyoruz. Ama ne yazık ki bu baskı işe yarar mı yaramaz mı bilemiyoruz. Bu limanlardan söz açılmışken size Mariupol’deki durumu sormak istiyorum. Bildiğiniz gibi Azak Taburu’nun kalan askerleri teslim oldu. Kaç asker teslim oldu biliyor musunuz? Hangi şartlar altında Rusya onları aldı. Bir esir değişimi olacağı söyleniyor. Rusya bu askerlerin güvenliğini garanti etti mi? Ettiyse bile Rusya’ya güvenebilir misiniz?
“BARBAR PUTİN, ERDOĞAN’IN TEKLİFİNİ REDDETTİ”
Petro Poroşenko: Rusya’nın esir aldığı asker sayısını biliyorum ama sizinle paylaşamam. Bu Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın mesuliyetidir. Biz omuz omuzayız. Bu onun sorumluluğu. Şu anda Cumhurbaşkanı olmak hiç de kolay değil. Ama binden fazla olduğunu söyleyebilirim. Şunu söylemek istiyorum: Rusya’nın Ukrayna askerleri üzerinde hukuki ya da yargısal saldırı düzenlemek için hiçbir yetkisi yoktur. Rusya toprağımıza girdi. Sivilleri öldürdü. Ukrayna askerleri kendi şehirlerini, kendi topraklarını, halklarını korudular. Bu hususta Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ekibinden minnettarız. Kendisi Ukraynalı askerleri savaş bitimine kadar Türkiye’de tutmayı teklif etti. Barbar Putin, Erdoğan’ın teklifini reddetti. Bu kabul edilemez. Birçok sivil öldürüldü. Buça’dan sonra yeni bir Mariupol felaketimiz var. Binlerce Ukraynalı sivil öldürüldü. Bugün Luhansk’taki Rubijne’de aynı şey söz konusu. Birçok bölgede Ruslar tarafından on binlerce Ukraynalı sivil öldürüldü. Bu yüzden dünya liderleri hareket geçmeli. Rusya’nın ihracatını bitirmeliyiz. Çünkü satılan her petrol, doğal gaz, kömür vs.’den kazanılan para, Ukrayna şehirlerine düşen bombaları finanse etmeye gidiyor. Sivilleri öldüren seyir füzelerini finanse ediyor. Herkes şunu anlamalı; Rusya’yı şimdi durdurmazsak, savaş her ülkenin kapısını çalacak. Bu yüzden birlik içinde ve etkili hareket etmeliyiz.
“PUTİN BU GİDİŞLE CANINDAN OLACAK”
Hilken Doğaç Boran: Dünya liderlerine çağrı yaptınız. Ancak bazı liderler hala Başkan Putin’in rezil olmaması adına kendisine bir çıkış yolu verilmesi gerektiğini savunuyor. Sizce Ukrayna, Putin ile müzakere edebilmek için taviz vermeli mi?
Petro Poroşenko: Evet. 3 konuda taviz verilebilir. Ateşkes, Rus askerlerinin tamamen çekilmesi, tüm esirlerin serbest bırakılması ve sivil mağdurların kurtarılması. Başka taviz olmaz. Bu Putin’in son şansı. Yoksa bırakın rezil olmayı canından olacak. Eğer bu olmazsa, Putin küresel krizin iyice dibini görecek. Buradan da çıkış yok. Benim önerdiğim yol çok net. Küresel Putinsizleştirme adını veriyorum buna. Küresel finanstan Putin’in cebine tek kuruş girmemeli. Küresel ticaretten tamamen men edilmeli. Rusya ile ticaret yapmamalıyız. Günün sonunda Rusya da “Putinsizleştirilmeli”. Çünkü eğer Putin şimdi dursa ve geri çekilse bile kimse birkaç yıl içinde başka bir savaş başlatmayacağının garantisini veremez. Bu yüzden tek yöntem dünyayı “Putinsizleştirmek”. Bu kavramı iyi öğrenin. Başka alternatifimiz yok.
“3 ÜLKENİN NATO ÜYESİ OLMASI ŞAHANE OLUR”
Hilken Doğaç Boran: İsveç ve Finlandiya’nın NATO başvurusunu da size sormak istiyorum. İki ülke resmen üyelik başvurusunu yaptı. Ancak Türkiye ve Hırvatistan, endişeleri giderilmediği sürece adaylıklarını veto edeceklerini dile getirdi. Uluslararası basında bu olay, Ukrayna’nın işgalini gölgede bıraktı. Bu konuda ne düşünüyorsunuz? Sizce odak tekrar Ukrayna’ya dönmeli mi?
Petro Poroşenko: Öncelikle Ukrayna’nın ve benim dostlarım Finlandiya ve İsveç’i tebrik ediyorum. Sonunda sözde “tarafsızlıktan” vazgeçtiler. Putin, dünyada tarafsızlığa yer kalmadığını net bir şekilde ortaya koydu. Dünyada bölgesel ya da küresel güvenliği sağlamak için NATO’dan başka bir mekanizma bulunmuyor. Size şunu hatırlatmak istiyorum. Biz dünyanın en büyük üçüncü nükleer cephaneliğinden vazgeçerken güvenlik garantisi olarak Budapeşte Memorandumu’nu aldık. Bu hiçbir işe yaramadı. Bence şu an bu yaz yapılacak Madrid zirvesinde üç ülkenin ittifaka üyelik süreci başlasa müthiş olur. Yani İsveç, Finlandiya ve Ukrayna. Ukrayna, NATO’nun doğu kanadında ne kadar değerli bir müttefik olabileceğini kanıtladı. Burada küresel güvenlik mücadele veriyoruz. Karadeniz’de, Doğu Avrupa’da ve dünya çapında güvenlik sağlanması için savaşıyoruz. Ukrayna’nın büyük dostu ve bölgesel lider Recep Tayyip Erdoğan da bunu biliyor. Ukrayna’nın Türkiye’nin çıkarlarının da bulunduğu Karadeniz’in güvenliğine nasıl katkı vereceğinin, kapasitesinin farkında. Umarım İsveç, Ukrayna ve Finlandiya’nın adaylığı konusunda bir tavize varılır ve bu mesele yakın gelecekte çözülür.
“DELİ PUTİN’İN SUÇ TEŞKİL EDEN EMİRLERİNİ UYGULAMAYIN”
Hilken Doğaç Boran: Umarım bir an evvel saldırı sirenleri duymadığınız günleri de görürüz. Son sorum şu: hala bu anlamsız kıyımı sürdüren Rus askerleri ve liderlerine bir mesajınız var mı? Çünkü biz burada konuşurken onlar hala sivilleri ve yerleşim yerlerini vuruyor.
Petro Poroşenko: Öncelikle derhal silahlarınızı bırakın. Gidip Ukrayna yetkililerine teslim olun. Bu hayatınızı kurtarmanın en iyi yoludur. İkinci olarak, Ukraynalıları sakın öldürmeyin. Yoksa hesabını verirsiniz. Üç: Rus Ordusu’na yazılmayın. Ukrayna’ya gelip Ukraynalıları öldürmeye çalışırken hayatınızı kaybetmektense hapse girmek daha iyidir. Çünkü çoktan 29 bin Rus askeri sonsuza kadar Ukrayna’da kalacak. 4 bin 700’den fazla tank ve zırhlı araç yok edildi. 400’e yakın jet ve helikopter bir daha kalkamayacak. Ama dünyada bizim kadar barış isteyen başka bir ulus bulamazsınız. Bunu bitirmek için Putin’in tek yapması gereken ateş etmeyi durdurmak. Çünkü Ukrayna ateş etmeyi keserse o zaman Ukrayna diye bir yer kalmaz. Burada Ukrayna’ya yönelik küresel desteği de takdir ediyorum. Çok güçlü bir silah desteği var. Ukrayna’daki en yaygın lakaplardan biri ne oldu biliyor musunuz? Bayraktar. Bu da güvenilir ortağımız Türkiye’nin bize verdiği desteğin, oynadığı rolün önemini gösteriyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığımız çok önemli bir müzakere sonucu İlk Bayraktarı satın almış olmakla da gurur duyuyorum. Gerçek dostlar böyle günlerde belli olur. Ukrayna’nın toprak bütünlüğü konusunda taviz vermeyeceğiz. Kırım ya da Donbass, Rusya’nın olamaz. Rusya’ya çağrım şu: Lütfen deli Putin’in suç teşkil eden emirlerini uygulamayın. O zaman her şey yoluna girer.
