Döviz kurlarındaki atakları durdurmak, cari açığı istikrara getirerek enflasyonda kalıcı fiyat istikrarını sağlamak maksadıyla uygulanmaya başlanan Türkiye İktisat Modeli ile “Liralaşma stratejisi” hayata geçirilirken, dezenflasyon sürecinin de kısa müddette başlaması öngörülüyor.
Geçen yılın son aylarında uygulamaya konulan Türkiye İktisat Modeli ile “Liralaşma stratejisi” çerçevesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Türk lirasının (TL) desteklenmesine yönelik geniş çapta tedbirler alınıyor.
AA muhabirinin yaptığı derlemeye nazaran, bu kapsamda, Bakanlık tarafından tasarruflarını Türk lirasında kıymetlendiren gerçek bireylerin kurdaki oynaklık karşısında müdafaa altına alınması maksadıyla “Kur Muhafazalı Mevduat ve Katılma Hesabı (KKM)” eseri uygulamaya alındı. Bu çerçevede KKM’ye ait maliyetin Hazinece karşılanmasına ait Kanun değişikliği 22 Ocak’ta yayımlandı.
Bankalardan temin edilen bilgilere nazaran, 26 Ocak prestijiyle bu hesaplarda 146,7 milyar liralık bakiye, sistemde kayıtlı yaklaşık 453 bin gerçek kişi bulunuyor.
Ayrıyeten TL’nin desteklenmesine yönelik olarak TCMB tarafından da döviz tevdiat hesaplarının ve döviz cinsinden iştirak fonlarının hesap sahibinin talebi üzerine Türk lirası vadeli hesaplara dönüşmesi halinde mevduat ve iştirak fonu sahiplerine dayanak sağlanmasına ait kararlar alınarak düzenleme yapıldı.
TCMB, döviz tevdiat hesapları ile altın hesaplarından TL vadeli mevduata dönüşümün desteklenmesi düzenlemelerini hayata geçirirken, bu kapsamda dönüşen mevduat ve iştirak hesabı fiyatlarını mecburî karşılıktan muaf tuttu. Hukuksal şahısların de TL vadeli hesaplara dönüşüm sağlaması halinde bunlara takviye sağlanmasına karar verdi. Bankalardan temin edilen datalara nazaran, 26 Ocak tarihi prestijiyle bu hesaplarda 46 milyar lirası gerçek, 18 milyar lirası hükmî şahıslardan olmak üzere toplam 63,5 milyar liralık bakiye gerçekleşti. Bu sistemde kayıtlı yaklaşık 76 bini gerçek, 6 bini hükmî olmak üzere toplamda 82 bini aşkın kişi kayıtlı bulunuyor.
Hasebiyle Bakanlık ve TCMB tarafından yürütülen dayanaklar kapsamında 26 Ocak prestijiyle bu hesaplarda, döviz hesaplarından dönüşen fiyat 63,5 milyar lira olmak üzere toplam fiyat 210,3 milyar lirayı aştı. Bu bakiyede 192 milyar lirayla gerçek şahısların hissesi yüzde 91,3 iken, 15 milyar lirayla hukuksal şahısların hissesi yüzde 8,7 civarında hesaplandı.
Liralaşma stratejisi kapsamında, kur muhafazalı hesaplar ve dönüşüm yapılan hesaplar üzerinde stopaj oranı sıfır olarak belirlenirken, döviz kurundaki oynaklık nedeniyle fiyatlamada zorluk yaşayan ihracatçı ve ithalatçı firmalara yönelik döviz satım ihaleleri düzenlenmeye başlandı.
TL tasarrufun desteklenmesi için Kişisel Emeklilik Sistemi’ne devlet katkısı yüzde 25’ten yüzde 30’a çıkarıldı.
Portföyünde yabancı para cinsinden varlık ve altın ile öbür değerli madenler ve bunlara dayalı başka sermaye piyasası araçları bulunan fonlar dışındaki yatırım fonlarından elde edilen yararların kurumlar vergisinden istisna edilmesi sağlanırken, ihracat ve imalat sanayi şirketlerine 1 puanlık kurumlar vergisi indirimi uygulaması başlatıldı.
YENİ DÜZENLEMELER YOLDA
Bakanlık ve TCMB tarafından yastık altındaki altınların iktisada kazandırılmasına yönelik çalışmalara da devam ediliyor.
Gelecek devirde ferdi ve kurumsal yatırımcılara yönelik alternatif borçlanma enstrümanlarının ihraç edilmesi planlanıyor.
Para ve maliye siyasetlerinde güçlü uyumun sağlanması, rekabeti ve verimliliği artırıcı yapısal siyasetlerin hayata geçirilmesi yoluyla enflasyonun düşürülmesi maksadı doğrultusunda nizamlı olarak toplanan Fiyat İstikrarı Komitesi bünyesinde fiyat hareketleri yakından izlenirken, para siyasetinin aktifliğinin sonlu kaldığı arz şokları durumunda alınacak önlemler gözden geçiriliyor.
