Yüzyıllardır Ege Bölgesinin ovalarında yetişen sağlıklı besinleri dünyanın dört bir tarafına ihraç eden Egeli ihracatçılar, 2020 yılındaki 4 milyar 358 milyon dolarlık tarım eserleri ihracatını 2021 yılında yüzde 17 geliştirmeyi başardı. Ege İhracatçı Birlikleri bünyesindeki 12 ihracatçı birliğinin 7 adedinin tarım eserleri ihracatçılarının kümelenmesi olduğunu aktaran Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Lideri Jak Eskinazi, Ege Bölgesinin tarım eserleri ihracatının artması için Amerika Birleşik Devletleri’nde Fancy Food, Japonya’da Foodex, Almanya’da Biofach, Çin’de Çin İthalat Fuarı’nın uzun yıllardır ulusal iştirak tertiplerini yaptıklarını anlattı. Pandeminin tarım dalına yatırım yapmanın mecburilik olduğunu bir sefer daha ortaya koyduğunu vurgulayan Eskinazi, “İzmir’de son yıllarda sivil toplum kuruluşları ortasında yakalanan ahenk tarım alanında da meyvelerini veriyor. Dikili, Kınık, Bayındır ve Bergama’da kurulma evresindeki Tarım İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) devreye girdiğinde Ege Bölgesinin tarım eserleri ihracatı kulvar değiştirecek. Günümüzde 5,1 milyar dolar düzeyinde olan Ege Bölgesi tarım eserleri ihracatı orta vadede Tarım OSB’lerin katkısıyla, 10 milyar dolara ulaşacak” diye konuştu.
TURQUALİYT ve UR-GE’lerle gayeye ulaşılacak
Ege İhracatçı Birliklerinin sürdürülebilir tarım mottosuyla hareket ettiğini, Tarım ve Orman Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ile koordineli hareket ettiğini paylaşan Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Lider Yardımcısı ve Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Lideri Birol Celep, Ege Bölgesinde yetişen tarım eserlerinin ihracatını artırmak için iki TURQUALİTY Projesi yürüttüklerini bir projenin Güney Kore, Japonya ve Çin’i kapsadığını, bir başkasının ise dünyanın en büyük besin ithalatçısı Amerika Birleşik Devletleri’ne yönelik olduğunu lisana getirdi. EİB’de 6 besin birliğinin içinde yer aldığı Ticaret Bakanlığının desteklediği, “Gıda Sürdürülebilirlik URGE Projesi”ne start verdiklerini söz eden Celep, “Bu projemizle tarım dallarımızın sürdürülebilirlik yetkinliklerini kümelenerek artırmak istiyoruz. Besin ihracatında dallarında güçlü 27 firmamızla yapacağımız çalışmalarla tarım kesiminde sürdürülebilirliğe kıymetli bir halka ekleyeceğiz” dedi.
1 milyar 574 milyon dolarlık kuru meyve ihracatı
Türkiye’nin 2021 yılında kuru meyve ihracatında 1 milyar 574 milyon dolarla birinci defa 1,5 milyar dolar barajını aştığını paylaşan Celep, kelamlarını şöyle tamamladı: “Türkiye’nin kuru meyve ihracatının yüzde 55’ini oluşturan 861 milyon dolarlık fiyatı, Ege Bölgesindeki ihracatçılarımız yaptı. Çekirdeksiz kuru üzüm 421 milyon dolarlık ihracatla önder eserimiz olurken, kuru incirden 219 milyon dolar, kuru kayısıdan da 135 milyon dolar döviz geliri elde ettik.”
Su eserleri ihracatının yüzde 68’i Ege’den
Ege İhracatçı Birliklerinde 7 tarım birliği içerisinde 2021 yılında 1 milyar 320 milyon dolarlık meblağla en fazla ihracat yapan birlik olmanın gururunu yaşadıklarının altını çizen Ege Su Eserleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Lideri Bedri Girit, Türkiye’nin 2021 yılında gerçekleştirdiği 3,4 milyar dolarlık su eserleri ve hayvansal mamuller ihracatına yüzde 40’lık katkıyla Türkiye genelinde de birinci kesim olduklarına dikkati çekti. Türkiye’nin su eserleri ihracatının 2021 yılında 1 milyar 401 milyon dolar olduğu bilgisini paylaşan Girit, “Su eserleri ihracatına Ege Bölgesi olarak 953 milyon dolarlık katkı sağladık. Türkiye’nin ihracatının yüzde 68’ini Ege Bölgesinden yaptık. Kanatlı eti ihracatımız 178 milyon dolar olurken, 77 milyon dolarlık yumurta, 64 milyon dolarlık süt eserleri ihraç ettik. Bal ihracatımız ise 10,5 milyon dolar oldu” diyerek kelamlarını noktaladı.
Gençleri çiftçi yapacaklar
Türkiye, 2021 yılında 5 milyar 111 milyon dolarlık taze meyve zerzevat ve mamulleri ihraç ederken Ege Yaş Meyve Zerzevat İhracatçıları Birliği 1 milyar 182 milyon dolarlık ihracat performansıyla Türkiye’nin taze meyve zerzevat ve mamulleri ihracatına yüzde 23’lük katkı sağladı. Biber ve kornişon turşuları 220 milyon dolarla başkan olurken, taze meyve zerzevat kümesinin önderi 68 milyon dolarla sofralık üzüm oldu. Ege Yaş Meyve Zerzevat İhracatçıları Birliği Lideri Hayrettin Uçak, 2022 yılında gençlerin tarım bölümüne yönelmeleri için efor göstereceklerini lisana getirdi. Uçak kelamlarını şöyle sürdürdü: “Bilinçli üçüncü jenerasyon çiftçilerin yetiştirilmesi ismine öğrencilere yönelik eğitim programları uygulama kararı aldık. Cemre Hareketi, SÜGEP Academy ve üniversiteler iş birliğinde gerçekleşecek İklime Hassas Üçüncü Jenerasyon Tarım Girişimciliği Eğitimi Çerçeve Programı ile tarıma ilgi duyan gençlere sürdürülebilir ve şuurlu üretim ve pazarlama konusunda 6 haftalık eğitim programları uygulanacak. Gençler tarım bölümüne kazandırılacak. Kalıntı sıkıntısını önlemeye yönelik olarak üretici ve ihracatçı toplantılarına tartı vereceğiz ve 2020 yılında 9 meyvede hayata geçirdiğimiz “Kullandığımız Pestisitleri Biliyoruz” projemizin kapsamı genişleterek devam edeceğiz. Yoğunlaşacağımız bir başka başlık ise; besin kayıplarını belirlenmesi ve önlenmesine yönelik proje hazırlamak olacak.”
Hububat, bakliyat yağlı tohumların 2023 maksadı 1 milyar dolar
2021 yılında EİB bünyesindeki 7 tarım birliği ortasında ihracatını en fazla artıran Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği oldu. Pandeminin besine talebi artırdığını, bunun da ihracat sayılarına olumlu yansıdığını vurgulayan Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Lideri Mustafa Terci, 2020 yılında 505 milyon dolar olan ihracatlarını, 2021 yılında yüzde 35’lik artışla 683 milyon dolara taşıdıklarını, 2022 yılında da artış trendinin sürmesini beklediklerini paylaştı. Hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar dalı olarak 2022 ve 2023 yıllarında ihracat artış suratını koruyarak 1 milyar dolar ihracat hedeflediklerini anlatan Terci, 2021 yılında bitkisel yağ bölümünün 385 milyon dolarlık ihracatla lokomotif olduğunu, hayvan mamalarının 74 milyon dolarlık, kakaolu eserlerin ise; 46 milyon dolarlık katkı sağladığını belirtti.
Zeytin ve zeytinyağı ihracatında Ege başkan
Türkiye’deki tüm zeytin ve zeytinyağı ihracatçılarının temsilcisi olan Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği, 2020 yılında 159,5 milyon dolar olan ihracatını 2021 yılında yüzde 17’lik gelişimle 187,4 milyon dolara taşıdı. Türk zeytincilik dalının 2021 yılındaki 309 milyon dolarlık ihracatının yüzde 61’ini bu birliğin üyeleri gerçekleştirdi. Zeytinyağı ihracatının 27 bin 748 ton karşılığı 95 milyon dolar olduğu bilgisini paylaşan Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Lideri Davut Er, “2020 yılında 2 bin 578 dolar olan zeytinyağının ton başına ortalama ihraç fiyatını, 2021 yılında yüzde 32’lik artışla 3 bin 400 dolara taşıdık. Türk zeytinyağımız 2021 yılında daha katma bedelli ihraç edildi. Sofralık zeytin ihracatımızda yüzde 16’lık artışla 74 milyon dolardan 86 milyon dolara çıktı. Prina ihracatından da 7 milyon dolar döviz elde ettik. 2022 yılında ihracatımızdaki artışın katlanarak sürmesini hedefliyoruz” kelamlarına yer verdi.
Kınık Tarım OSB, tıbbi aromatik bitkiler dalına ilaç olacak
Ege Bölgesinin ihracatında önder olduğu bir öbür tarım eseri kümesi odun dışı orman eserleri olarak kayıtlara geçti. Türkiye, 2021 yılında 182 milyon dolarlık odun dışı orman eserleri ihraç ederken bu ihracatın 112 milyon dolarlık kısmını gerçekleştirdikleri bilgisini veren Ege Mobilya Kağıt ve Orman Eserleri İhracatçıları Birliği Lideri Cahit Doğan Yağcı; kekik, defne ve adaçayının ihracatta birinci üç eser olduğuna vurgu yaptı. Pandeminin tıbbi aromatik bitkilere talebi artırdığını anlatan Yağcı, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Odun dışı orman eserlerinde ortalama ihraç fiyatı Türkiye geneli 1,19 USD/Kg iken, Ege Bölgesinde bu sayı 3,16 USD/Kg’a ulaşıyor. Kınık’ta kurulma çalışmaları devam eden Tıbbi Aromatik Bitkiler Tarım İhtisas Organize Sanayi Bölgesi kesime büyük güç katacak. Orta vadede 1 milyar dolar ihracat hedefliyoruz.”
Yaprak tütün ihracatı eksiye düştü
Tarım eserlerinde Türkiye’nin klasik ihraç eserlerinden yaprak tütün 2021 yılında eksi yazan tek dal oldu. Türkiye, 2020 yılında 267 milyon dolarlık yaprak tütün ihraç etmişken, 2021 yılında 260 milyon dolarda kaldı. 2021 yılında Türkiye’den ithalatını durduran Suudi Arabistan tütün dalının ihracatındaki düşüşte ana etken olarak öne çıktı. Tütün dalından Türkiye’de 80 bin ailenin geçimini sağladığına vurgu yapan Ege Tütün İhracatçıları Birliği Lideri Ömer Celal Umur, virjinya tipi tütün üretimini artırarak tütün kesiminde eser çeşitliliğini artırarak ihracatta sürdürülebilirliği sağlamayı hedeflediklerini vurguladı.
Tarım eserleri ihracatının doruğunda Almanya, ABD ve İngiltere var
Ege İhracatçı Birliklerinden 2021 yılında 168 ülkeye tarım eserleri ihraç edilirken tepede 462 milyon dolarlık ihracatla Almanya, 410 milyon dolarlık dışsatımla Amerika Birleşik Devletleri ve 364 milyon dolarlık tarım eserleri talebiyle İngiltere yer aldı. İtalya, 292 milyon dolarlık Ege lezzetleri talebiyle listede dördüncü olurken, Ege İhracatçı Birliklerinden Rusya Federasyonu’na 291 milyon dolarlık tarım eserleri ihraç edildi. Hollanda, Ege’den 258 milyon dolarlık tarım eserleri alırken, Irak’a tarım eserleri ihracatı yüzde 76’lık artışla 75 milyon dolardan 132 milyon dolara çıktı. Ege Bölgesinden yapılan tarım eserleri ihracatında birinci 10 ülke ortasında Fransa, 123 milyon dolarlık taleple yedinci ülke olurken, Yunanistan’a 108 milyon dolarlık tarım eserleri ihracatı yapıldı. Ege Bölgesinden İspanya 103 milyon dolarlık, Japonya ise 91 milyon dolarlık tarım eserleri ithal etti.
