İran’ın Türkiye’ye Ağrı giriş noktasından sağlanan doğalgazı iletim sınırında meydana geldiği tez edilen bir arıza nedeniyle 20 Ocak tarihinden itibaren 10 gün müddetle durdurduğunu açıklamasının yankıları sürüyor. İran’ın bu açıklamasıyla eş vakitli olarak bölgedeki arıza tespitini yerinde görmek ve mevzuyu incelemek üzere bölgeye bir BOTAŞ heyeti gönderildiği öğrenildi.
Hususun içyüzünü araştırmak için ülkeye giden heyetin bir kısmının hala İran’da temaslarını sürdürdüğü bir kısmının ise Türkiye’ye döndüğü öğrenildi. Heyetin yaptığı birinci belirlemelerde teknik bir arızadan öte, İran’ın artan iç talebi karşılamak üzere gazı kullandığı tespit edildi.
TEKNİK ARIZAYA RASTLANMADI
Yapılan birinci belirlemelerde teknik bir arızaya rastlanmazken, ülkede çetin geçen kış koşulları sebebiyle Türkiye’ye gaz akışının durdurulduğuna yönelik tespitlerde bulunuldu. Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, “İran’ın, kontratımızda yazılı olan basınçla ilgili koşulları tutturamadığını görüyoruz” dedi. Mevzunun İran tarafından tahlile kavuşturulmaması halinde ileride milletlerarası tahkime taşınacağı da öğrenildi.
TAHKİM YOLU GÖRÜNECEK
Edinilen bilgiye nazaran İran’ın kontratlar gereği Türkiye’ye günlük 28 milyon metreküp doğalgaz göndermesi gerekirken, şu an düşük barda sırf günlük 1-2 milyon metreküp doğal gaz gönderiyor. İran’ın yükümlülüklere uyduğunu ileride argüman etmek için düşük ölçüde olsa gaz vermeyi sürdürdüğü üzerinde duruluyor. Sabah’ın haberine nazaran, Bu durumun İran tarafından suiistimale dönüşmesi durumunda Türkiye’nin mevzuyu memleketler arası tahkime taşıması bekleniyor.
Öte yandan Türkiye tarafındaki kompresörlerin arızalı olduğu yahut Türkiye’nin İran’a doğalgazın parasını ödemediğine yönelik toplumsal medya üzerinde başlatılan palavra haber operasyonlarının da muhakkak çevrelerce şuurlu olarak gündemde tutulmaya çalışıldığı tabir edildi.
ÖTEKİ GİRİŞ NOKTALARI TAM KAPASİTE ÇALIŞIYOR
Dönmez, “Avrupa ile birebir kaynaklardan besleniyoruz. Orada da emsal sorunlar oldu ve arz kısıntısından ötürü fiyatlarda önemli artışlar yaşandı. Vatandaşı karanlıkta, soğukta bırakmamak için kontratların tamamını yeniledik, eksik olanları da spottan tedarik ederek kapatmıştık.
İran hariç öteki giriş noktaları tam kapasite çalışır durumda” dedi. Dönmez ayrıyeten OSBÜK’ün, yıllık 300 bin metreküpün altında doğalgaz tüketen OSB içindeki firmaları dezavantajlı hale getiren Kademeli Fiyat Uygulaması’na son verilmesi talebine ait, “OSB’lerin talebini haklı buluyorum. Kademe yerine tek tarife olabilir mi, buna çalışıyoruz” dedi.
ENDÜSTRİDE ÜRETİM KAYIPLARI OLACAK
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank ise “İran üzere büyük bir tedarikçinin bir anda doğalgazı kesmiş olması elbette külfetler getiriyor. Bunları daima bir arada atlatmaya çalışacağız. Bu noktada üretim kayıpları olacak bunu biliyoruz. Bunun haricinde, yaptığımız planlamada makine teçhizatında ziyan görecek olan varsa, ya da hammaddesi bozulacak kesimler varsa bunları duymak istiyoruz. Bakanlık olarak bölümlerin kahırları ile ilgili her vakit teyakkuzdayız, bu süreçte de teyakkuzda olduk” dedi
İran’ın kontratta yazılı olan doğalgaz basıncı ile ilgili koşulları tutturamadığını belirten Bakan Dönmez, “İran bir kaçak olduğunu söyledi. Bizim yaklaşımımız kış kurallarının atlatılmasından sonra tamiratın yapılması tarafındaydı. Onlar bu riski alamayacaklarını söylediler. İş dünyamızla süreci en az hasarla atlatmak için çalışıyoruz.
10 günlük süreçte yüzde 40’lık kesintiyle atlatabiliriz demiştik. Sanayicilerimiz, yarım kapasite çalışmak yerine birkaç gün tam kapanma ve sonrasında tam kapasite çalışma teklifinde bulundu. Buna nazaran planlamamızı yaptık” dedi. İran ile bakanlık seviyesinde görüştüklerini tabir eden Dönmez, “Ayrıca Cumhurbaşkanımızın, İran Cumhurbaşkanı ile yaptığı telefon görüşmesinde mevzuya hassasiyet gösterilmesini rica eden görüşmesi oldu. Bu süreci en kısa halde atlatmaya çalışacağız” dedi.
