Savunma, Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Derneği SAHA İstanbul İdare Konseyi Lideri ve Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, kesimin 2021 yılında sergilediği performansı AA muhabirine kıymetlendirdi.
Türkiye’nin yıldan yıla, adım adım ulusallaşma vizyonunun olumlu çıktıları ile karşılaştığını tabir eden Bayraktar, dalın bu yılki en büyük muvaffakiyetinin bu vizyon ile gerçekleştirilen ihracat artışı olduğunu vurguladı.
Savunma ve havacılık endüstrisinin, 2021’de birinci sefer 3 milyar doları aşarak rekor kırdığına ve 3,22 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğine dikkati çeken Bayraktar, şöyle konuştu:
“Burada değerli olan konu ihracat kompozisyonunda yerli katma kıymetin yıldan yıla artan bir mahiyette gelişmesidir. Türkiye için güçlü ve bağımsız bir savunma endüstrisi nasıl olmazsa olmaz ise birebir formda dost ve müttefik ülkeler ile stratejik bağlantı kurduğumuz coğrafyalarda savunma ve havacılık ihracatını güçlü kılması değerli bir amaçtır. Savunma ihracatı ekonomik bir kazanım sağlamasının çok ötesinde ihracat yaptığınız ülkelerle stratejik alaka kurma ve bu ülkeler ile her türlü ticari ve toplumsal faaliyetlerin gelişmesi için de elverişli bir taban teşkil ediyor. Bu nedenle kesimin ihracat hacminin faal ve sürdürülebilir olması kritik değere haiz bir mevzudur.”
ODAK İHRACAT, AMAÇ BİRİNCİ 10
Son 15 yılda kesim ihracatının dolar bazında katlanarak arttığını lisana getiren Bayraktar, “2006’dan 2021’e savunma ve havacılık bölümünde ihracat hacmimiz dolar bazında yaklaşık 7 kat büyüdü. Bu nitekim büyük bir muvaffakiyet. Türkiye’nin savunma ve havacılık ihracatının toplamı dünya savunma ihracatının yüzde 1’i mertebesinde gerçekleşiyor. Hala bu alanda toplam ihracatın yüzde 75’ini ABD, Rusya, Fransa, Almanya ve Çin gerçekleştiriyor.” dedi.
Kesimin ana gayesinin, dünya ölçeğinde pazar hissesini artırmak ve en çok ihracat yapan 10 ülke ortasına girmek olduğunu belirten Bayraktar, “İhracat hacmi bu trendle gelişmeye devam ederse, 5 yıl içinde savunma ihracatındaki birinci 10 ülke ortasında olacağız. Yüksek teknoloji ihracatının sağlayacağı kilogram başına katma kıymet tam bağımsız ve müreffeh bir Türkiye’nin öncelikleri ortasında yer alıyor. Bugün savunma ithalatını yüzde 60 oranında azaltan Türkiye, bölümümüzde artan firma ve proje sayısını temel aldığımızda kısa ve orta vadede ihracat odaklı çalışmalarla kıymetli bir noktaya ulaşacak.” tabirlerini kullandı.
Haluk Bayraktar, SAHA İstanbul olarak da 704 firmayla ana platform, alt sistem ve kritik bileşenleri ulusal olarak geliştirip üretmeye ve bunları ihraç etmeye çalıştıklarını söyledi. Bu amaçla kurulan teknik komiteler bünyesinde 6 UR-GE Projesi yürüttüklerini anlatan Bayraktar, “Bu kapsamda şimdiye kadar 76 firmamızın eserlerine yurt dışında talep oluşturulmasına ve rekabetçiliğini artırması noktasında dayanak verdik. 2021’de 100’e yakın yabancı firmanın katıldığı ve bu yıl 25-28 Ekim tarihlerinde yapacağımız SAHA EXPO 2022 fuarımızla da yerli üreticinin yabancı firmalarla, askeri ve sivil alım heyetleri ile buluşmalarını sağlamaya devam edeceğiz.” diye konuştu.
İHRACATIN PARLAYAN YILDIZI ULUSAL İHA’LAR
Bayraktar, bu gelişme ve büyüme sürecine ulusal İHA’lar odağından bakıldığında, 20 yıl evvel ulusal ve özgün İHA geliştirme yolunda atılan adımlar ve başlatılan çalışmalar sayesinde evvel ülke muhtaçlıklarının rekor oranda yerli sanayi iştirakiyle karşılanır hale geldiğini, artık ise bu teknolojinin dünyaya ihraç edildiğini vurguladı.
420 bin uçuş saatini muvaffakiyetle geride bırakan Bayraktar TB2 SİHA’lar için 16 ülkeyle ihracat kontratı imzalandığını bildiren Bayraktar, şöyle devam etti:
“Bayraktar Akıncı TİHA’nın birinci ihracat mukavelesini de tamamladık. Kontrat kapsamında Bayraktar Akıncı TİHA ve yer sistemlerini 2023 yılı içinde teslim edeceğiz. AR-GE kademesinden itibaren tüm projelerini kendi öz kaynağı ile yürüten Baykar, gelirlerinin yüzde 85’ten fazlasını ihracattan elde ediyor. Bu ihracat gelirleri sayesinde geliştirdiği yüksek teknolojili insansız savaş uçağı MİUS (Muharip İnsansız Uçak Sistemi) ve Bayraktar TB3 üzere platformlar için araştırma ve geliştirme kaynağı oluşturuyor.
Baykar örneği bölümün irili ufaklı birçok firmasının ihracat sürecinde rol aldığı bir seyahati anlatıyor. Baykar’ın gerçekleştirdiği ihracat sayesinde birlikte çalıştığımız 1000’den fazla yerli tedarikçimizin de geliştirdiği eserler ihraç edilmiş oluyor. Böylelikle savunma ve havacılık ekosistemi kolektif bir ihracat başarısına imza atıyor. Türkiye bir yandan katma bedelli stratejik eserler geliştiriyor. Öte yandan yapılan ihracatların katma kıymeti yıldan yıla artıyor.”
TÜRK ESERLERİ 169 ÜLKEDE
Bölümün son yıllarda ortaya koyduğu süratli gelişime dikkati çeken Haluk Bayraktar, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Çok değil 15-20 yıl evvel fason imalatçı imgesinde bir sektördük. Artık ise fikri ve sınai hakları kendisine ilişkin zırhlı araçları, hava araçlarını, deniz platformlarını, mühimmatları, İHA ve SİHA’lar üzere bölümümüzün geliştirdiği katma kıymetli eserleri, ortalarında NATO ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerin de olduğu dünyanın 169 ülkesine ihraç ediyoruz. Bu nedenle rotamızı ve maksadımızı ulusallık odağında oluşturmaya uğraş ediyoruz. Geliştirilen ana platformlar kadar kritik alt sistemler ve bileşenlerde de ulusal üretim oranını artırmalıyız. İhracat lisansına tabi eserler yerine yerlileşen eserlerin sayısının artmasıyla birlikte bölümümüz büyüyecek ve genel ihracat bilgileri içindeki hissesi da artacak. Bu da ülkemizin refah seviyesine olumlu katkı sunacaktır.”
SİVİL ALANA TEKNOLOJİ TRANSFERİ
Savunma ve havacılık endüstrisinin, tüm dünyada internet, GPS ve tıp alanında hayatı kolaylaştıran birçok buluş ve teknolojinin insan ömrüne girmesine yol açtığını aktaran Bayraktar, bu kesimlerdeki gelişmenin yakın gelecekte teknolojik tahlillerin gündelik hayatta daha fazla yer alacağının habercisi olduğunu söz etti. Bayraktar, “Örneğin bugün orman yangınlarının erken tespiti için kullanılan İHA’lar, yapılacak çalışmalarla ileride bu yangınların söndürülmesinde de faal bir role sahip olabilir.” dedi.
Daldaki nitelikli insan gereksiniminin karşılanmasına yönelik çalışmaları hakkında da bilgiler veren Bayraktar, savunma ve havacılığın yüksek teknoloji geliştirilen ve büyük projelerin yürütüldüğü alanlar olması sebebiyle, Türkiye’nin bu alanda çalışmayı arzulayanların elinde tutmasına da takviye vereceğini söyledi.
Büyük hacimli yüksek teknoloji projelerinin yürütülmesinin, nitelikli insan kaynağının yetişmesi açısından çok değerli olduğunu lisana getiren Bayraktar, şunları kaydetti:
“Böylece insan kaynağı havuzumuzun kabiliyetleri günden güne artıyor. Bir öbür kıymetli nokta ise AR-GE projeleri ve tasarım süreçlerine yük vermek. Türkiye bu alanda durmadan ilerliyor. Bugün 92 teknoloji bölgesi ile 1254 AR-GE ve 338 tasarım merkezinde proje üretiliyor. Bu merkezlerin sayısı ve buralarda istihdam edilen yetişmiş nitelikli işçi sayısı arttıkça teknoloji geliştiren bir Türkiye olmaya daha da yaklaşacağız.”
