MEHMET FİLOĞLU
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Kore Merkez Bankası ortasında 12 Ağustos’ta imzalanan swap muahedesi ortadan yaklaşık 4 ay geçmesine karşın hesaplara girmedi.
Muahedenin son durumu ile ilgili Bloomberg HT’nin sorularını yanıtlayan Kore Merkez Bankası Memleketler arası Bağlar Departmanı Finansal İşbirliği Ünitesi Lideri Sanggon Kwak, mutabakatın yürürlükte olduğunu söyledi.
Halihazırda swap mutabakatının uygulanması için gerekli prosedürler üzerinde çalıştıklarını belirten Kwak, bu mevzu ile ilgili TCMB ile görüşmelerin devam ettiğini aktardı.
İki merkez bankası ortasında swap muahedesinin büyüklüğünün azami 17,5 milyar Türk lirası yahut 2,3 trilyon Kore wonu bedelinde (açıklandığı tarihte yaklaşık 2 milyar dolar) mahallî para ünitesi takasına imkân sağlayacağı söz edilmişti.
Bankaların adaptasyonu gerekiyor
TCMB son devirde Katar, Çin ve Kore ile mutabakatları yaptı. Katar ve Çin muahedeleri (15 ve 6 milyar dolar) duyuruyla birlikte Merkez Bankası bilançosuna girerken, Kore swap’ı düzenlemelere takıldı.
Kelam konusu gecikmede mutabakatta öngörülen para takası finansmanlı ticaret mutabakatı sistemi ile ilgili gerekli düzenlemelerin tesirli olduğu belirtiliyor. Kelam konusu sistem mahallî bankaların ihracatçıların gelirlerinin merkez bankaları aracılığı ile lokal paralara çevirmesine imkan sağlıyor.
Kore’nin öteki mutabakatlarında gecikme yaşanmadı
Kore Merkez Bankası son yıllarda misal mutabakatları öteki merkez bankaları ile yaparken, TCMB ile olan gecikmenin başka mutabakatlarda olmadığı gözleniyor. Çin ile yapılan Aralık 2012’de yapılan mutabakat tıpkı ayda, 26 Mayıs 2014’te Malezya ile yapılan muahede Haziran 2014’te yürürlüğe girmişti.
Ticarette büyük dengesizlik
Merkez bankalarının swap mutabakatlarında mahallî paralar ile ticaretin geliştirilmesi emeli belirtiliyor. Türkiye ile Güney Kore ortasındaki büyük ticari dengesizlik bu durumu zorlaştırıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bilgilerine nazaran birinci on ayda Türkiye’nin Güney Kore’den ithalatı 6,2 milyar dolar olurken, Türkiye’nin Güney Kore’ye ihracatı 748 milyon dolarda kaldı. Bu da ticarette mahallî paraların kullanılması durumunda Güney Kore TL ihracat gelirini kullanabileceği bir ithalatın olmadığı manasına geliyor.
Halihazırda ikili ticarette lokal paraların kullanımı da yalnızca sembolik seviyede. Türkiye bu yıl 118 won’luk ihracat yaparken, şubat ve mayıs aylarında 1.315 won’luk ithalat yaptı. Öte yandan Güney Kore wonu TCMB tarafından alım satım konusu yapılan Dövizler ortasına swap muahedesinden 8 gün sonra, 20 Ağustos’ta eklendi.
