Milletlerarası Hava Kirliliğini Tedbire ve Etraf Müdafaa Birliği Lideri Prof. Dr. Selahattin İncecik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, hava kirliliği sebeplerinin vakit içerisinde değiştiğini, evvelki sebeplerle bugünün nedenlerinin farklı olduğunu söyledi.
İstanbul’da 1990’lı yıllara kadar konutların ısıtılmasından kaynaklı hava kirliliği yaşandığını belirten İncecik, “Daha sonra trafik ve başka etkenler geliyordu. İstanbul’da son 21 yıldan beri giderek artan bir formda hava kirliliğine neden olan en kıymetli faktör trafik ve motorlu araçlar.” diye konuştu.
İncecik, İstanbul’da yaklaşık 4,5 milyon aracın bulunduğunun ve bunun 3,2 milyonunun otomobil olduğunun altını çizerek, şöyle devam etti:
“İstanbul’daki araçların yaklaşık yüzde 40’ı dizel ve bu yüksek bir sayı. Avrupa Birliği ülkelerinde bu sayı yüzde 24. Avrupa Birliği içinde yer alan birtakım ülkeler büyük kent merkezlerine en yüksek oranda partikül kirliliği yayan dizel motorlu araçların girmesini yasaklamaya başladı. Zira dizel araçların partikül kirliliği üzerinde tesiri fazla. Dizel araç kullanımının İstanbul’da da azaltılması gerekiyor. İstanbul özelinde hava kirliliği 1990’dan evvel çok net bir halde anlaşılabiliyordu. Kükürtdioksit düzeyleri çok yüksekti. Konutlarda doğal gazın kullanılmasıyla bir arada kükürt kirliliğinden büsbütün kurtulduk. Lakin beşerler kimi nedenlerden ötürü son vakitlerde kömür kullanmaya başladı. Bu durum hava kalitesinin bozulmasında ek bir faktör olacak. Bilhassa kentlerde asla doğal gaz dışında bir yakıtın kullanılmaması gerekir.”
“SİSLİ GÜNLER HAVA KALİTESİNİ BOZUYOR”
Hava kirliliğinin günden güne farklılıklar gösterebildiğini, hava kalitesinin bir gün düzgün, bir gün makus olabildiğini tabir eden İncecik, meteorolojik koşulların hava kalitesi üzerinde değerli bir tesire sahip olduğunu anlattı.
İncecik, yüksek basınçlı ve sisli günlerin hava kalitesini kıymetli ölçüde bozduğunu aktararak, “İstanbul, Marmara ve Orta Anadolu’da yaşadığımız sis olayları hava kalitesinin bozulmasında ek bir etken olmaktadır. Zira sisli günlerde ve yüksek basınçlı günlerde rüzgar şiddetleri en düşük kıymetlerde kalıyor. Yani esmeyen bir rüzgar ve çöken bir hava, kirliliğin bizim soluduğumuz ortamda yer almasını, birikmesini sağlıyor. Bu birikme hepimizin sıhhati için çok tehlikeli bir şey. O yüzden bu türlü günlerde biraz daha dikkatli olmamız gerekiyor.” tabirlerini kullandı.
Havanın kirli olduğu günlerde kollayıcı tedbirlerin alınması gerektiğini vurgulayan İncecik, şunları kaydetti:
“Pandemiden ötürü maskesiz dolaşmıyoruz. Pandemi bitince de hava kirliliğinden korunmak için beşerler maske takmalı. Bilhassa otobüs duraklarında maskesiz oturmayın. Zira otobüs egzozlarından yayılan bütün emisyonları orada soluyoruz. Bu durumda kirli havayı akciğerlerimize kadar alıyoruz. Bunu önlemek lazım. Ayrıyeten hava kirliliği farklı vakitlerde artabiliyor. Örneğin bunların başında da ozon geliyor. Bu ozon, yer düzeyinde ziyanlı, toksik ozon. Bu da yaz aylarında meydana geliyor. Aktif güneş radyasyonu olduğunda ve tıpkı vakitte da motorlu araçlardan yayılan o trafik emisyonların tesiriyle güneş radyasyonu altında ozonun oluşumuna neden oluyorlar. Bu ozon kıymetlerinin yükselmesi bilhassa yaşlı insanların, bebeklerin sıhhatine olumsuz tesirde bulunuyor. Bu günlerde vatandaşlar uyarılmalı, o saatlerde dışarıda bulunulmamalı yahut trafiğin bulunduğu alanlarda yürümemeleri için ihtarlar yapılmalı.”
“HAVANIN KALİTESİ İÇİN İSTANBUL’DA RAYLI SİSTEMİN 800 KİLOMETREYE ÇIKARILMASI LAZIM”
Mevcut araçların elektrikli araçlara kademeli geçişinin hızlandırılması gerektiğini anlatan İncecik, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Hava kirliliğinin azaltılması için raylı sistemin artırılması lazım. İstanbul’da şu anda 220 kilometre civarında bir raylı sistem var. Kentin nüfusuna ve 5 bin 400 kilometrekarelik bu mega kente hiç de kâfi bir sayı değil. Bu sayı kendi boyutuna misal kentlerle kıyaslandığında havanın kalitesi için İstanbul’da raylı sistemin 800 kilometreye çıkarılması lazım. İBB ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yeni metro inşaatları sürdürüyor, uygun bir durum lakin kâfi değil. Bunlar kısa müddette bitirilmeli ve kilometre sayısı 800’e erişmeli.
Vatandaşların araç kullanmaktan kaçınıp toplu taşıma, metro, deniz yolu ve bisiklet üzere alternatiflere yönelmeleri gerekiyor. Bu yapılırsa 2030’dan itibaren İstanbul daha pak bir kent haline gelebilir. Bizim maksadımız gelecek jenerasyonlara daha kaliteli, havasıyla yaşanabilir bir kent bırakmak.”
İncecik, hava kirliliğiyle ilgili eğitimlere anaokulundan başlanarak birinci ve ortaokullarla liselerde eğitimlerin artırılması gerektiğini söz ederek “Hava kirliliğini bir şuur problemi, bir kültür sorunu haline getirmemiz lazım. O vakit her şey daha rahat çözülür.” diye konuştu.
“HAVA KİRLİLİĞİ NEDENİYLE DÜNYADA HER YIL 7 MİLYON İNSAN ERKEN VEFATLA KARŞI KARŞIYA KALIYOR”
Memleketler arası Hava Kirliliğini Tedbire ve Etraf Muhafaza Birliği Lideri Prof. Dr. Selahattin İncecik, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Tepesi 26. Taraflar Konferansı’ndan (COP26) bir ay evvel Dünya Sıhhat Örgütü’nün hava kalitesiyle ilgili limit kıymetlerini revize ettiğini belirterek, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Avrupa Birliği ülkeleri ve başka ülkelerin hava kalite standartlarını yeni kılavuz bedellerine nazaran revize etmeleri bekleniyor. COP26 artık onaylandı. 2030 yılından itibaren kademeli olarak dünyanın pek çok ülkesinde dizel ve akaryakıtlı araçların satılması yasaklanıyor. Bu durum dünyanın hava kalitesini düzelterek iklim üzerindeki etkiyi de azaltmak suretiyle değerli bir katkı da yapacak. Havanın kalitesini düzeltmek değerli. Zira Dünya Sıhhat Örgütü, hava kirliliği nedeniyle dünyada her yıl 7 milyon insanın erken mevtle karşıya kaldığını belirtiyor.”
